ทุกข์จากการเปลี่ยนแปลง : หน้า 97/108

Sam : Now let's look at the second aspect of Dukkha produced by change. If you look at our bodies, they are impermanent and are subject to change. As we get older, some of us grow as fat as wrestlers and others of us shrink and get frail and weak like a tiny branch. Most of us get gray and wrinkled. John : Like elephants. Sam : As you know, these changes cause people to suffer a lot. Also, our mental states are impermanent. At one moment we feel happy, the next, sad. For example, you decide in the morning to go to the beach and on the way start to regret your decision. Instead, staying at home reading a book or lounging in front of the television sounds more enjoyable to you. John : And sometimes, people around us affect those mental changes, too, Sam : That's true. If we take some people too seriously we definitely undergo suffering, I think it's easy to understand the first two forms of suffering, John : Yes, because they're common experiences in our daily life. Sam : Now let's look at the third aspect, Dukkha as conditioned states. This is the most important philosophical aspect of the First Noble Truth. The First Noble Truth is identified with the five groups or aggregates, namely matter, sensations, perceptions, mental formations and consciousness, that constitute an individual, or a being or an "I". The Buddha said the five aggregates of attachment were Dukkha. You'll understand third form of Dukkha or suffering better if you understand the notion of the five aggregates well. But I think that's another discussion later. John : Yes, I think that this is enough for now. But I'll hold on to the term, five aggregates. Thank you very much. แซม : คราวนี้มาดูความหมายของทุกข์ตามนัยที่ ๒ ถ้าคุณ มองดูร่างกายคนเรา จะเห็นว่าไม่มีอะไรเที่ยงแท้ ทุก ส่วนทุกคนเปลี่ยนแปลงตลอด เมื่ออายุมากขึ้น บาง คนก็อ้วนเหมือนนักมวยปล้ำ บางคนก็ผอมและ อ่อนแอเหมือนกิ่งไม้เล็กๆ คนส่วนมากล้วนผมหงอก และผิวหนังเหี่ยวย่น จอห์น : เหมือนหนังช้าง แซม : : ความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ล้วนก่อให้เกิดความทุกข์ อย่างมาก สภาวะจิตใจของเราก็ไม่เที่ยงแท้ เดี๋ยวก็สุข เดี๋ยวก็ทุกข์ ตัวอย่างเช่น ในตอนเช้าคุณตัดสินใจไป เที่ยวชายหาด ขณะที่เดินทางก็เริ่มเสียใจที่ตัดสินใจ ผิด เกิดความคิดใหม่ว่า ถ้าอ่านหนังสือหรือดูทีวีอยู่ ที่บ้านยังจะมีความสุขกว่า จอห์น : บางทีคนรอบข้าง ก็ทำให้ความคิดเราเปลี่ยนแปลง ด้วยเหมือนกัน แซม : จริงครับ ถ้าเราเอาจริงเอาจังกับคนอื่นมากไป เรานั่นแหละจะตกที่นั่งเป็นทุกข์อย่างไม่มีทางเลี่ยง ผมคิดว่า ความหมายของทุกข์ ๒ ประการแรก นั้น เข้าใจง่าย จอห์น : จริงครับ เพราะเป็นเรื่องในชีวิตประจำวันของเรา ๓ แซม : คราวนี้มาดูนัยที่ ๓ ทุกข์เกิดจากปัจจัยปรุงแต่ง ข้อนี้เป็นลักษณะที่สำคัญของอริยสัจ ทุกขอริยสัจนั้น มีความเกี่ยวข้องอย่างมากกับขันธ์ ๕ คือ รูปขันธ์ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ และวิญญาณขันธ์ ซึ่งประกอบกันเป็น เอกัตบุคคล หรือเป็นสัตว์ หรือ เป็น “ฉัน” พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่าอุปาทานขันธ์ ๕ (การยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ ๕) เป็นทุกข์ คุณจะเข้าใจเรื่องทุกข์ตามนัยที่ ๓ ได้ดีขึ้น ถ้าคุณ เข้าใจความหมายของขันธ์ ๕ ได้ดี แต่ผมคิดว่า เอาไว้คุยกันคราวหน้าก็แล้วกัน จอห์น : ครับ ตอนนี้พอแค่นี้ก่อน ผมจะจำคำว่าขันธ์ ๕ เอา ไว้ ขอบคุณมาก กัลยาณมิตร กรกฎาคม ๒๕๕๓ ๙๕