หน้าที่ของนักการเมืองและการบริหารราชการ : หน้า 44/108

พระราชา ๑. ไม่พึงบริโภคสมบัติทัดเทียมพระราชา ๒. ไม่พึงสนิทสนมเกินไปกับคนหรือสิ่งของของ ๓. ไม่ควรเฝ้าในที่ใกล้หรือไกลนัก ๔. ไม่ควรทะนงตนกับพระราชา ๕. ไม่ควรเพ็ดทูลคุณหรือโทษใดๆ จึงนิ่งไว้ก่อน ไตร่ตรองก่อน 5. เมื่อพระราชาปูนบำเหน็จรางวัลในราชการให้ ไม่ควรทัดทาน ควรโอนอ่อนผ่อนตามเหมือนคันธนู ไม่พึง โอนตามเหมือนกอไผ่ ๗. ไม่พึงกล้าเกินหรือกลัวเกินไป ๔. ไม่มีอคติใดๆ ๔. ไม่พึงหวั่นไหว หรือย่อท้อในงานราชการใดๆ สำรวมระมัดระวังในงานราชการทุกเมื่อ ๑๐. ๑๑. ไม่บังหลวง ลวงเอาพระราชทรัพย์ของแผ่นดิน ๑๒. ควบคุมอารมณ์ทางเพศ อารมณ์ชั่วร้ายต่างๆ จึงเลี้ยงดูพ่อแม่ คนชรา สะอาดและขยัน ๑๔. ไม่คบคิดกับศัตรู ไม่คบคนพาล ไม่มีงาน ๑๓. จารกรรมใดๆ ๑๕. คบบัณฑิต คนดีมีคุณธรรม ๑๖. ไม่ทำลายงานราชการที่ได้รับมอบหมายให้ทำ โดยวิธีชั่วร้ายใดๆ อุปโภค ๑๗. รู้จักประมาณงบประมาณในการบริโภคและ ๑๘. ไม่พึงเลือกตั้งหรือแต่งตั้งคนไม่มี พาลขึ้นมาเป็นใหญ่ได้ยศอำนาจ ๑๙. ไม่โลภ 601 เมมศีลธรรม คน ๒๐. รู้จักรักษาประโยชน์และเป้าหมายของงาน ราชการดี ไม่ทำผิดประโยชน์และเป้าหมายนั้น ตำแหน่งนักการเมือง ในอังคุตตรนิกาย อัฏฐกนิบาต ปัณณาสก์ เมตตา วรรคที่ ๑ เมตตสูตร พระสุตตันตปิฎก ได้แสดงหน้าที่ ทางการบริหารราชการแผ่นดินไว้ ดังนี้ ๑. สัสสเมธะ ฉลาดบำรุงเลี้ยงดูพืชพันธุ์ธัญญาหาร ทรัพยากรธรรมชาติต่างๆ ทั้งอุปโภคและบริโภค ๒. ปุริสเมธะ ฉลาดบำรุงเลี้ยงดูคนในด้านต่างๆ ๓. สัมมาปาสะ ฉลาดในการบำรุงขวัญ ผูกพันน้ำ ใจรักใคร่สามัคคีกัน มีมนุษยสัมพันธ์ ๔. วาชเปยยะ มีวาทศิลป์ฉลาดพูด ฉลาด ประชาสัมพันธ์ ให้ข่าวสารไม่ปิดหูปิดตาประชาชน นอกจากนี้แล้วผู้บริหารบ้านเมืองยังต้องบริหาร และจัดการบริหารการปกครอง ดังนี้ ๑. ธรรมาธิปไตย ให้การปกครองโดยธรรม โดย ให้การปกปักรักษา คุ้มครองป้องกันที่เรียกว่า ธรรมิการัก ขาวรณคุปติ ในสิ่งต่อไปนี้ ก. อันโตชน ข้าราชการทั้งปวง ข. พลกาย กองทัพของประเทศ ค. ขัตติยะ ประเทศเพื่อนบ้าน ง. อนุยนต์ บริษัทบริวาร ผู้ติดตามทั้งปวง จ. พราหมณคฤหบดี คนดี คนมีความรู้ คนมั่งคั่ง ร่ำรวยทั้งปวง ไกล ฉ. เนคมชนบท ราษฎร คนบ้านนอก ชนบทห่าง ช. สมณพราหมณ์ พระสงฆ์ ผู้ปฏิบัติธรรม วัดวาอารามต่างๆ ซ. มิคปักษี สัตว์ต่างๆ ธรรมชาติต่างๆ ๒. มา อธรรมการ ห้ามไม่ให้มีการกระทำที่ เสื่อมทราม การกระทำที่ไม่ถูกต้องในบ้านเมือง ๓. ธนานุประทาน แจกจ่ายแบ่งปันทรัพย์ให้แก่คน ยากจน หรือคนลงทุนทำงาน ๔. สมณพราหมณปริปุจฉา ปรึกษาหาความรู้โดย รอบด้านกับคนดี มีความรู้ ปรึกษาพระสงฆ์ ยึดหลักธรรม ๔๒ | กัลยาณมิตร กรกฎาคม ๒๕๔๗