ความเข้าใจในอริยสัจ : หน้า 85/132

(พระธรรมเทศนา จากหน้า ๒๕) ฝปีไปยึดมั่นบีมใงนี้ค่ายป้านาจของสายนานาหุ้มไป จีนไหมองไม่เห็นนิพพาน ทั้งๆ ที่ นิพพานก็มีปมในคนบกฝาย ธมกาย ว่ากันว่ายากนักหนานั้น ทำไมถึงดูเหมือนง่าย โต อยโลโก ซึ่งแปลว่าโลกนี้นะมืด ผู้แสวงหาโมกข หรับท่านเหลือเกิน คิดได้ดังนี้ ท่านก็เลยเข้าไปเสา ธรรม ถ้ายังติดขันธ์อยู่แล้ว ยังจะพบโมกขธรรม กราบทูลเล่าความคิดของท่านแก่พระสัมมาสัม ไม่ได้เป็นอันขาด กายมนุษย์ กายทิพย์ กายรูปพรหม พุทธเจ้า พระพุทธองค์จึงตรัสตอบว่า "ดูก่อนอานนท์ เธออย่ากล่าวอย่างนี้ ดูก่อนอา นนท์ เธออย่ากล่าวอย่างนี้ ปฏิจจสมุปบาทนี้ เป็น ธรรมลึกซึ้ง ทั้งมีกระแสความลึกซึ้ง เพราะไม่รู้ ไม่ ตรัสรู้ ไม่แทงตลอดธรรมนี้ หมู่สัตว์นี้จึงเป็นเหมือน เส้นด้ายที่ยุ่ง เป็นเหมือนกลุ่มเส้นด้ายที่เป็นปม เป็นเหมือนหญ้ามุงกระต่ายและหญ้าปล้อง ย่อมไม่ ผ่านพ้น อบาย ทุคติ วินิบาต สงสาร ดูก่อนอานนท์ เมื่อภิกษุเห็นความพอใจเนืองๆ ใน ธรรมทั้งหลายอันเป็นปัจจัยแห่งอุปาทานอยู่ ตัณหา ย่อมเจริญ เพราะตัณหาเป็นปัจจัย จึงมีอุปาทาน เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย จึงมีภพ เพราะภพเป็น ปัจจัย จึงมีชาติ เพราะชาติเป็นปัจจัย จึงมีชราและ มรณะ : โสกปริเทว ทุกข โทมนัส และอุปายาส ความ เกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยประการ อย่างนี้" นี่มันยากอย่างนี้และท้ายที่สุดก็เลยไม่รู้จักอริยสัจ หรือความจริงประจำโลก ๔ ประการ คือ ทุกข์ เหตุให้เกิดทุกข์ ความดับทุกข์ และทางปฏิบัติเพื่อ การดับทุกข์ ที่พระพุทธเจ้าทั้งหลายตรัสรู้ ขันธ์ ๕ เป็นชื่อของอุปาทาน ถ้าปล่อยขันธ์ ๕ หรือวางขันธ์ ๕ ไม่ได้ก็พ้นจากภพไม่ได้ คงเวียน ว่ายตายเกิดอยู่ในกามภพ รูปภพ อรูปภพ นี้เอง มีดมนวนอยู่ในที่มีดคือโลกนี้เอง ได้ในคำว่า อนุธ กายอรูปพรหม เหล่านี้อยู่ในพวกมีขันธ์๕ กล่าวคือ มนุษย์ เทวดา รูปพรหม อรูปพรหม เหล่านี้อยู่ใน พวกมีขันธ์ ๕ สัตว์ติฉาน สัตว์นรกก็พวกมีขันธ์ ๕ พวกมืดทั้งนั้น ยิ่งในโลกันตร์นรกเรียกว่า มืด ใหญ่ทีเดียว แล้วพระเดชพระคุณหลวงพ่อท่านก็อธิบายต่อไป ว่า ถ้าตราบใดที่ยังคงยึดมั่นในขันธ์ ๕ อยู่ อย่างนี้ ก็ยังจะต้องเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพทั้ง ๓ คือ กามภพ รูปภพ อรูปภพ อีกต่อไป กามภพ คือภพของผู้ยังเสวยกามคุณ ได้แก่โลก ที่อยู่ของเทวดา โลกมนุษย์ๆ ที่เราอยู่ และ อบาย ภูมิ รูปภพ คือภพของผู้เข้าถึงรูปฌานหรือโลกที่เป็น ที่อยู่ของรูปพรหม อรูปภพ คือภพ ผู้เข้าถึงอรูปฌาน หรือโลก ที่เป็นที่อยู่ของอรูปพรหม หลวงพ่อท่านอธิบายเอาไว้อีกว่า ไม่เฉพาะแต่ มนุษย์เท่านั้นที่มีขันธ์ ๕ แม้แต่พวกเทวดาที่มีกาย ทิพย์ ก็ยังประกอบด้วยขันธ์ ๕ เช่นเดียวกัน เพียง แต่ว่าเป็นขันธ์ ๕ ที่*ะเอียดประณีตยิ่งขึ้น เพราะ กายทิพย์ก็ประกอบด้วยธาตุดิน น้ำ ลม ไฟ เช่น เดียวกับกายมนุษย์ แต่ว่าเป็นธาตุที่บริสุทธิ์มากกว่า ละเอียดประณีตกว่าจนราจับต้องไม่ได้ ตาก็มองไม่ เห็น แม้แต่จะถ่ายด้วย X-โล” ก็ไม่ติด มีความใส มีนาคม © ๕๔๑ ๘๓ วาฬารก&ยาผนิ*ร