ข้อความต้นฉบับในหน้า
ประธาน ยพสล.ไทย พร้อมด้วยคณะกราบพระมหาสังฆเถระ ประเทศศรีลังกา
มีสีขาวได้รับการบูรณะเปลี่ยนแปลงหลายครั้ง ความ
สำคัญของสถูปแห่งนี้นอกจากเป็นที่ประดิษฐานพระบรม
สารีริกธาตุแล้ว ยังเป็นสถานที่ในการสังคายนาพระ
ไตรปิฎกอีกด้วย
นอกจากนี้ในอรรถกถา พระไตรปิฎก คัมภีร์สมัน
ตปาสาทิกา ยังได้กล่าวถึงว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเคย
เสด็จไปยังเกาะลังกา ถึง ๓ ครั้ง ครั้งแรกพระองค์เสด็จ
ไปพระองค์เดียว เพื่อปราบยักษ์ และทรงตั้งอารักขาไว้
เสด็จรอบเกาะ ๓ รอบ ตั้งพระทัยว่า “เมื่อเราปรินิพพาน
แล้วศาสนาของเราจักประดิษฐานอยู่บนเกาะนี้” เมื่อ
พระองค์เสด็จมายังเกาะลังกาเป็นครั้งที่ ๒ เสด็จมา
พระองค์เดียวเช่นกัน มาครั้งนี้เพื่อต้องการปราบพญา
นาคผู้เป็นลุงและหลาน เมื่อทรงปราบพญานาคเหล่า
นั้นแล้วก็เสด็จกลับ ส่วนในครั้งที่ ๓ พระองค์เสด็จมา
พร้อมกับพระภิกษุสาวก ๕๐๐ รูป เพื่อประทับนั่งเข้า
นิโรธสมาบัติ ณ ที่ตั้งของมหาเจดีย์
สิ้นรัชกาลของพระเจ้าเทวนัมปิยติสสะแล้ว
ประเทศศรีลังกาตกอยู่ในความครอบครองของกษัตริย์ทมิฬ
และกษัตริย์ชาติอื่นๆ นานเกือบศตวรรษ ต่อมาพระเจ้า
ทุฏฐคามณี ทรงกอบกู้ราชบัลลังก์คืนมาได้ พระองค์
ทรงมีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาอย่างมาก ทรง
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเคยเสด็จ
ไปยังเกาะลังกา ถึง ๓ ครั้ง
ครั้งแรกพระองค์เสด็จไป
พระองค์เดียว เพื่อปราบยักษ์
และทรงตั้งอารักขาไว้
เสด็จรอบเกาะ ๓ รอบ ตั้ง
พระทัยว่า "เมื่อเราปรินิพพาน
แล้วศาสนาของเราจัก
ประดิษฐานอยู่บนเกาะนี้
อนุราธปุระ พระองค์ครองราชย์อยู่ได้ไม่นานก็ถูกพวก
ทมิฬแย่งชิงราชบัลลังก์ ผลัดกันแพ้ผลัดกันชนะ
จนกระทั่งถึงรัชสมัยของพระเจ้าวัฏฏคามณีอภัยทรงชิง
ราชสมบัติกลับคืนมาได้ พระองค์ทรงใส่พระทัยในการ
ทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาอย่างเต็มที่ ทรงเป็นองค์
อุปถัมภ์ในการสังคายนาพระไตรปิฎกอีกด้วย
พวกทมิฬและพวกสิงหลแย่งความเป็นใหญ่กัน
ตลอดเวลาหลังจากสิ้นรัชกาลของพระเจ้าวัฏฏคามณีอภัย
คราวใดที่พวกทมิฬมีอำนาจคราวนั้นพระพุทธศาสนาก็
จะซบเซาไป จนกระทั่งถึงกับสูญสิ้นสมณวงศ์ ในปี พ.ศ.
๑๖๑๔ ได้มีชาวสิงหลได้ลุกฮือขึ้นกอบกู้อิสรภาพแล้วตั้งตัว
ขึ้นเป็นกษัตริย์ทรงพระนามว่า พระเจ้าวิชัยพาหุสิริ
สังฆโพธิ์ เมื่อพระองค์ทรงจัดการทางฝ่ายบ้านเมือง
เรียบร้อยแล้ว ทรงหันมากอบกู้พระพุทธศาสนาอย่าง
เร่งด่วน โดยการส่งราชทูตไปขอพระสงฆ์จากประเทศพม่า
ได้พระสงฆ์ ๒๐ รูป สมณวงศ์ในลังกาจึงได้กลับมีขึ้นมา
อีกครั้งหนึ่ง
ต่อมาในปี พ.ศ. ๑๖๙๖ ในรัชสมัยพระเจ้า
ปรากรมพาหุมหาราช เป็นช่วงเวลาที่พระพุทธศาสนา
เจริญรุ่งเรืองมาก นับเป็นยุคทองของพระพุทธศาสนา
พระองค์ทรงส่งพระสงฆ์ออกเผยแผ่พระศาสนายัง
สร้างโลหะปราสาท ๗ ชั้นและมหาสถูปขึ้น ณ เมือง ประเทศต่างๆ ส่วนในประเทศไทยได้ส่งพระเถระมาตั้ง
กัลยาณมิตร ๖๑ มีนาคม ๒๕๔๒