พระมหาเจดีย์ประจำรัชกาล : หน้า 24/134

พระมหาเจดีย์ประจำ ๙ รัชกาล เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก มหาราช เสด็จขึ้นครองราชย์เป็นองค์ปฐมบรมกษัตริย์ แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ พระองค์ก็ทรงสืบสานพระ ราชปณิธานอันแน่วแน่ของพระมหากษัตริย์ไทยในกาลก่อน ในการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาสืบต่อกันมา ทรงยอยก พระพุทธศาสนาขึ้นเป็นประธานของประเทศ เป็น ศาสนาประจำชาติตามพระราชปณิธานที่ว่า ๒ เวลาโดยไม่ว่างเว้นแม้แต่วัน เดียว เมื่อรวบรวมชำระพระ ไตรปิฎกเสร็จเรียบร้อยแล้ว พระองค์ยังทรงพระกรุณาโปรด เกล้าฯ ให้คัดเลือกพระธรรมคำ สอนอันเป็นหัวใจพระพุทธศาสนา บรรจุไว้ในพระมหาเจดีย์ประจำ แผ่นดินอีกด้วย นอกจากนี้พระบาทสมเด็จ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกยังโปรด เกล้าฯ ให้บูรณะปฏิสังขรณ์วัด พระเชตุพนวิมลมังคลาราม ราชวรมหาวิหารแล้วสถาปนาขึ้นเป็นพระอารามหลวง เป็นวัดประจำรัชกาลที่ 9 แห่ง พระบรมราชจักรีวงศ์ พระอารามหลวงแห่งนี้ เป็นที่รวมแหล่งศิลปะ สรรพศาสตร์วิชาไทย เปรียบประดุจมหาวิทยาลัยเปิด แห่งแรก ที่รวบรวมภูมิปัญญาไทยไว้ให้ลูกหลานได้เรียน รู้ มีศาลารายรอบวัดจำนวน ๑๖ หลัง สำหรับจารึก สรรพวิชาทั้งการแพทย์ การเมืองการปกครอง ประวัติการสร้างวัดและเรื่องราววรรณคดีของพระพุทธ ศาสนาเป็นต้น ภายในวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม “ตั้งใจจะอุปถัมภก ยอยกพระพุทธศาสนา จะป้องกันขอบขัณฑสีมา รักษาประชาชนแลมนตรี” พระราชภารกิจที่สำคัญของพระองค์ หลังจาก สถาปนากรุงเทพมหานครขึ้นเป็นราชธานีแล้ว คือการที่ ทางพระพุทธศาสนาที่มีจำนวนมากที่สุดกล่าวคือ พระ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้รวบรวมพระไตรปิฎกและ คัมภีร์ต่างๆ ที่กระจัดกระจายอยู่ทั่วประเทศ เข้ามา ทำการสังคายนาพระไตรปิฎก เมื่อ พ.ศ. ๒๓๓๑ นับ เป็นครั้งที่ ๒ ของประเทศไทย การทำสังคายนาพระ ไตรปิฎกครั้งที่ ๑ นั้น ได้กระทำที่เมืองเชียงใหม่ ประมาณปี พ.ศ. ๒๐๒๐ สมัยพระเจ้าติโลกราช G ตลอดระยะเวลา 6 เดือนที่ทำการสังคายนา พระไตรปิฎก พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก มหาราช มีพระมหากรุณาธิคุณ เสด็จพระราชดำเนินไป ราชวรมหาวิหารนั้น พระเจดีย์นับเป็นสถาปัตยกรรม มหาเจดีย์ ๔ องค์ พระเจดีย์ฐานเดียว (หย่อม ๕ องค์) หมู่ละ ๕ องค์ มี ๔ หมู่ รวม ๒๐ องค์ พระเจดีย์ราย รอบ ๗๑ องค์ และนับพระธาตุมุมพระอุโบสถอีก ๔ องค์ รวมทั้งหมด ๙๙ พระองค์ ในกลุ่มพระเจดีย์ทั้งหมด พระมหาเจดีย์ประจำ ๔ รัชกาล มีความสำคัญที่สุด สร้างถวายเป็นพุทธบูชาและอุทิศถวายแด่บูรพมหากษัตริย์ พระมหาเจดีย์ศรีสรรเพชดาญาณ พระเจดีย์ ประจำรัชกาลที่ 9 ประดับด้วยกระเบื้องเคลือบสีเขียว พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช โปรด ทรงอุปัฏฐากพระสงฆ์เถระทั้งหลายด้วยพระองค์เองวันละ เกล้าฯ ให้สร้างเพื่อประดิษฐานพระศรีสรรเพชดาญาณ กัลยาณมิตร ๒๒ เมษายน ๒๕o