พระมหาเจดีย์และการบูรณะ : หน้า 25/134

พระพุทธรูปสำริดหุ้มด้วยทองคํา อัญเชิญมาจากวัด พระศรีสรรเพชญ์ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พระมหาเจดีย์ดิลกธรรม กรกนิทาน พระเจดีย์ประจำรัชกาลที่ ๒ ประดับด้วยกระเบื้องเคลือบสี เหลือง พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้า เจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้สร้าง พระพุทธรูป และจารึกลาน ทองเกี่ยวกับพระธรรมคำ สอนซึ่งเป็นหัวใจของ พระพุทธศาสนา บรรจุอยู่ ในหีบทองลงยา Chew ถวายเป็นพุทธบูชา และอุทิศถวาย พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย พระบรมราชชนก พระมหาเจดีย์มุนีบัตบริขาร พระเจดีย์ประจำ รัชกาลที่ ๓ ประดับด้วยกระเบื้องเคลือบสีส้ม พระบาท สมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้สร้างถวาย เป็นพุทธบูชา พระมหาเจดีย์ทรงพระศรีสุริโยทัย พระเจดีย์ ประจำรัชกาลที่ ๔ ประดับด้วยกระเบื้องเคลือบสีน้ำเงิน หรือสีขาบ จำลองแบบพระเจดีย์ศรีสุริโยทัย วัดสวนหลวง สบสวรรค์ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซึ่งพระบ สมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้สร้าง ถวายเป็นพุทธบูชา ซึ่งพระบาท จารึกลานทองพระธรรมกายในพระมหาเจดีย์ ประจํารัชกาลที่ 9 ในปี พ.ศ. ๒๕๓๑ รัฐบาลได้มอบหมายให้กรม ศิลปากรดำเนินการบูรณะปฏิสังขรณ์วัดพระเชตุพน วิมลมังคลาราม ราชวรมหาวิหาร เพื่อน้อมเกล้า น้อมกระหม่อมถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว เนื่องในมหามงคลสมัยพระราชพิธี เฉลิมพระชนมพรรษา ๕ รอบ ขณะดำเนินบูรณะปฏิสังขรณ์พระมหาเจดีย์ศรี ซึ่งเป็นพระมหาเจดีย์ประจำรัชกาลที่ สรรเพชดาญาณ ๑ ขององค์พระมหาเจดีย์ทั้งสองพบว่า บริเวณใกล้คอระฆัง ด้านทิศเหนือ มีโพรงลึกเข้าไปในองค์พระมหาเจดีย์ พบ มีห้องกรุบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ โบราณวัตถุล้ำค่าต่างๆ พระพุทธรูป และจารึกลานทองเกี่ยวกับพระธรรม คําสอนซึ่งเป็นหัวใจของพระพุทธศาสนา บรรจุอยู่ในหีบ ทองลงยา หนึ่งในนั้นก็คือจารึกลานทองเกี่ยวกับ พระธรรมกาย จึงได้อัญเชิญเคลื่อนย้ายลงมา แต่เนื่องจากวัตถุล้ำค่าที่พบในกรุพระมหาเจดีย์ มีความสำคัญยิ่งเกี่ยวเนื่องกับพระบรมราชจักรีวงศ์ กรมศิลปากรจึงได้นำความขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณา ขอพระราชทานพระบรมราชวินิจฉัย เพื่อดำเนินการอัน เหมาะสมต่อไป วันที่ ๕ มกราคม พ.ศ. ๒๕๓๒ กรม ศิลปากรได้รับหนังสือจากราชเลขาธิการ อัญเชิญพระ ราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวความว่า ๑. โบราณวัตถุทั้งปวงที่บรรจุอยู่ในพระมหา เจดีย์นั้น ควรรวบรวมรักษาไว้โดยจัดพระวิหารหลังใด หลังหนึ่งซึ่งมีอยู่มากมายในวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เป็นพิพิธภัณฑ์ที่มั่นคง แสดงสิ่งที่ขุดได้อย่างมีระเบียบ เป็นหมวดหมู่สำหรับคนรุ่นนี้ และรุ่นหลังได้ศึกษา ๒. วัตถุใดแตกหักเสียหายมากไม่เป็นชิ้นดี จะ บรรจุคืนเข้าในพระมหาเจดีย์ก็ควร ๓. ควรจัดทำจำลองวัตถุเดิมขึ้นใหม่โดยไม่ และพระมหาเจดีย์มุนีบัตบริขารประจำรัชกาลที่ ๓ อยู่นั้น จำเป็นต้องใช้ทัพสัมภาระที่มีค่าสูงบรรจุในพระมหาเจดีย์ เมื่อวันที่ ๑๘ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๑ เวลาประมาณ ให้พระมหาเจดีย์ที่บูรณะใหม่มีลักษณะเป็น ธาตุเจดีย์ ๐๙.๑๕ น. ช่างที่กำลังสกัดผิวกระเบื้องเคลือบชั้นนอก ธรรมเจดีย์ อุทเทสิกเจดีย์ และบริโภคเจดีย์ ครบถ้วน กัลยาณมิตร sm เมษายน ๒๕๔๒