การจัดอันดับความดีของคน : หน้า 37/108

สมัยโบราณท่านจัดอันดับความดีของคนไว้เป็น ขั้นๆ โดยกำหนดเอาลักษณะอุปนิสัยที่ผู้นั้นแสดงออกมา เป็นเกณฑ์กำหนด ทั้งนี้ เพื่อให้รู้ว่าผู้ใดมีลักษณะนิสัยอย่างไร เป็นคนประเภทใด ควรคบหรือไม่ควรคบ ควรเลือกเป็น สามีภรรยาหรือไม่ควรอย่างไร เป็นต้น จะว่าเป็นตำรา หมอดูแบบหนึ่งก็ได้ อันดับที่ว่านี้มีอยู่ 4 อันดับด้วยกัน คือ ผู้ใดมีความขยันหมั่นเพียร ไม่เกียจคร้านในการงาน หนักเอาเบาสู้ ไม่ท้อถอย หลังสู้ฟ้าหน้าสู้ดินได้ ไม่หยิบหย่ง มีความรับผิดชอบในการทำมาหากิน ผู้นั้นชื่อว่ามีความดี ในระดับต้น เพราะความขยันอย่างนี้ทำได้ไม่ยากนัก ผู้ใดมีอาหารหรือมีของกินอะไรแล้วคิดถึงคนอื่น คือคิดถึงผู้มีพระคุณเช่นพ่อแม่ คิดถึงพี่น้อง คิดถึงเพื่อน คิดถึง คนที่เคยอุปการะตนมา เป็นต้น ต้องการให้คนเหล่านั้น ได้ลิ้มรสของนั้นบ้าง แล้วก็จัดแจงแจกแบ่งไปให้ตามมาก ตามน้อย คนอย่างนี้เรียกว่าเป็นคนมีน้ำใจ มีอุปนิสัยเอื้อเพื่อ จัดว่ามีความดีในระดับสอง เพราะทำได้ยากขึ้นไป อีกระดับ หนึ่ง ผู้ใดได้ลาภผลอะไรแล้วไม่หลง ระเริงดีใจจนเกินเหตุ เช่นได้ยศตำแหน่ง มา ก็ไม่แสดงอาการฟูขึ้น คือไม่ลิงโลด จนออกนอกหน้าซึ่งแสดงถึงความเป็น คนตกอยู่ในอำนาจของโลกธรรม ไม่ อาจวางใจเฉยได้ คนที่ได้อะไรแล้ว หลงระเริง หลงติด หรือตกเป็นทาส ของสิ่งนั้น ย่อมจะทุกข์ระทมเพราะ ผิดหวังในโอกาสต่อไป เพราะลาภย่อม พู่กันกับเลื่อมลาภ หากทำใจให้เป็นกลาง ไม่ได้ เวลาเสื่อมลาภจะทุกข์ระทมหนัก พอๆ กับดีใจเมื่อได้ลาภ ผู้ที่ไม่หลงระเริง ดีใจจนเกินเหตุเมื่อได้ลาภผลอย่างนี้ จัดว่ามีความดีในระดับสาม เพราะทำ สิ่งที่ทำได้ยากยิ่งขึ้น สามารถทำใจให้เป็นปกติ ตั้งสติได้มั่นคง คิดอยู่เสมอว่า สิ่ง ที่เกิดขึ้นมานั้น ก็ต้องเสื่อมไปทั้งหมด ต้องพลัดพรากจากกัน ทั้งหมด ยึดมั่นถือมั่นอะไรไม่ได้สักอย่างเดียว คนที่ท่านได้ อย่างนี้จัดว่ามีความดีระดับสี่ ซึ่งสูงที่สุด เพราะทำได้ยากยิ่ง ใครจะมีความดีระดับใด ก็ลองน่าจิตใจและอุปนิสัย ที่แท้จริงของตนขึ้นมานั่งกับตา งมาตรฐานที่คนโบราณว่า ไว้ดูเถิด ก็จะสามารถรู้ได้ด้วยตัวเอง และเมื่อรู้แล้ว ก็จะได้ เกิดความภูมิใจเมื่อรู้ว่าตนมีความดีอยู่ในระดับใด หรือถ้า หากฟังดูแล้ว ยังไม่ติดอันดับ ก็จะได้ยกระดับตัวเองให้สูงขึ้น เพื่อจะได้ติดอันดับกับเขาบ้าง ตาชั่งเครื่องนี้มีประโยชน์ อย่างนี้แหละ ผู้ใดมีความขยันหมั่นเพียร ไม่เกิยาคร้านโน การงาน หนักเอาเบาสู้ ไม่ท้อถอย หยังสู้ฟ้า ผู้ใดประสบกับความวิบัติ ( 4 หน้าสู้ดินได้ ไม่หยิบหย่ง มีความรับผิดชอบใน 5 3 อย่างใดอย่างหนึ่ง เช่นเลื่อมลาภที่ตนได้ มา หรือต้องพลัดพรากจากคนที่รักจาก สิ่งที่ตนรัก แต่ก็ไม่ลำบากใจ ไม่เสียใจ การทํามาหากิน ผู้นั้นชื่อว่ามีความดิโนระดับต้น เพราะความขยันอย่างนี้ทำได้ไม่ยากนัก มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๓๕