ข้อความต้นฉบับในหน้า
พระนางบัยราชเทวี
พระนางอินทรเท
เจดีย์พระอฐิของพระเจ้าธรณินทรวรมันที่ 16
ธรณินทรวรมันที่ ๒ พระราชบิดาของพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗
ถัดไปอีกหน่อยเป็นรูปประติมากรรมของพระเจ้าชัยวรมัน
ที่ ๗ ในท่านั่งสมาธิภาวนา และภาพเทวดาอารักษ์ต่างๆ
ห่างจากองค์เจดีย์ศูนย์กลางไปประมาณ ๒๐เมตร
มีช่องทางแคบๆ ที่น่า ไปสู่จุดสำคัญอีกแห่งหนึ่ง คือภาพ
สลักนูนต่ำาพระมเหสีทั้งสองของพระเจ้าชัยวรมันที พ
พระมเหสีทั้งสองนี้เป็นพี่น้องกัน และเป็นผู้ที่มีความสำคัญ
ต่อพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ และกิจการของพระพุทธศาสนา
ในแผ่นดินกัมพูชาเป็นอย่างมาก
พระมเหสีองค์แรกเป็นผู้น้องมีนามว่า พระนาง
ชัยราชเทวี ได้อภิเษกสมรสกับพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ ตั้งแต่
ยังมิได้ขึ้นครองราชย์ องค์พี่มีนามว่า พระนางอินทรเทวี
อภิเษกเป็นมเหสีหลังจากที่องค์น้องได้สิ้นพระชนม์ไปแล้ว
อันที่จริงปราสาทโบราณต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น
I
ปราสาทบายนก็ดี ปราสาทตาพรหมก็ดี หรือปราสาท-
พระขรรค์ก็ดี ทั้งหมดนี้เป็นเสมือนอนุสรณ์สถานหรือ
พระราชสุสานหลวงในราชสกุลของพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗
โดยแท้ ช่วยให้ผู้มาเที่ยวชมมาศึกษาดูได้รู้เรื่องราวใน
ประวัติศาสตร์และคุณูปการของพระองค์เป็นอย่างดี ถ้าไม่มี
พยานหลักฐานต่างๆ เหล่านี้ ถึงพระองค์จะทรงมีคุณความดี
ขนาดไหน ก็คงจะเป็นที่รู้จักกันเพียงแค่ช่วงระยะเวลาสั้นๆ
ไม่ถึงร้อยปีก็เลือนหาย แต่อนุสรณ์สถานเหล่านี้คือสิ่งที่จะ
ช่วยให้โลกรู้จักพระองค์ได้เนิ่นนานนับพันๆ ปีเลยทีเดียว
เหมือนดั่งปูชนียสถานหรือเส้นทางมหาปูชนียา
จารย์พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ที่พวกเรากำลัง
ทุ่มเทช่วยกันสร้าง ช่วยกันหาทางอนุรักษ์เอาไว้เพื่อเป็น
พยานหลักฐานอันสำคัญของมหาปูชนียาจารย์ผู้ยิ่งใหญ่
และการค้นพบวิชชาธรรมกายของท่าน ซึ่งสถานที่ต่างๆ
เหล่านี้ ตลอดร้อยปีพันปีข้างหน้า จะมีผู้คนมากมายจาก
ทั่วโลกพากันมาศึกษาหาร่องรอยตามเส้นทางของท่าน
เส้นทางนี้คือ...
เส้นทางของนักสร้างบารมีผู้ยิ่งใหญ่
เส้นทางที่จะนำ ไปสู่ที่สุดแห่งธรรม
๖ | 081 เกมตว ตุลาคม พ.ศ. ๒*®®