เมืองอ๊อกซฟอร์ดและเช็คสเปียร์ : หน้า 58/120

เมืองอ๊อกซฟอร์ดอยู่อย่างหนึ่งคือ มีบริการ 52 ปี ละครของเขานั้นเป็นผลงานอมตะของโลก ให้คนเช่าเรือพายท่องเที่ยวขึ้นล่องได้ และ ยังมีเป็ดป่า, หงส์ป่าเชื่องหลายฝูงว่ายลอยอยู่ ในน้ำรอคอยเศษขนมปังที่นักท่องเที่ยวโยนให้ อยู่เป็นจํานวนมาก ๆ ตลอดสองฝั่งของลำน้ำนี้ ทางเทศบาล เมืองจัดตกแต่งไว้อย่างน่ารื่นรมย์ เพื่อต้อนรับ นักท่องเที่ยวจากทั่วสารทิศ น่าเสียดาย ประการหนึ่งที่พออาตมาเดินไปถึงโบสถ์ หลังใหญ่นั้นแล้ว ไม่สามารถเข้าไปภายใน เพื่อดูหลุมฝังศพของเช็คสเปียร์ได้ เพราะขณะ นั้นในโบสถ์กำลังประกอบพิธีแต่งงานอยู่ จึง บ่ายหน้ากลับมาที่เดิมเพื่อสมทบกับกลุ่ม นักเรียนไทย เป็นที่เทิดทูนของชาวอังกฤษยิ่งนัก ถึงแม้ว่าชาว อังกฤษส่วนใหญ่จะดูละครของเช็คสเปียร์ หรืออ่านบทประพันธ์ของเขาแล้ว รู้เรื่องไม่ถึง ครึ่งก็ตาม เมืองสแตรทฟอร์ดทั้งเมืองถูก บันดาลให้กลายเป็นเมืองท่องเที่ยว ร้านรวง ต่าง ๆ มีแต่ชื่อของเช็คสเปียร์ หรือเกี่ยวกับ เช็คสเปียร์ทั้งสิ้น ปีหนึ่ง ๆ มีนักท่องเที่ยว หลายล้านคนที่แวะมาที่นี่ ทำรายได้อย่าง มหาศาลให้กับประเทศอังกฤษ เช็คสเปียร์ไม่เคยได้รับการศึกษาใน ระดับมหาวิทยาลัย เขาออกจากโรงเรียน ตั้งแต่ยังเป็นวัยรุ่นแล้วเข้าไปเสี่ยงโชคใน กรุงลอนดอน ทำงานกับการละคร ทำหน้าที่ มัคคุเทศก์ก็พาไปชมบ้านเกิดของเช็คสเปียร์ ทุกอย่างตั้งแต่คนเขียนบท เป็นตัวแสดงเอง ๆ ซึ่งอยู่ในตัวเมืองสแตรทฟอร์ด ข้างถนนสาย หนึ่งชื่อ เฮ็นเลย์ สตรีท (Henley Street) เป็น บ้านเก่า ๆ สองชั้น ครึ่งอิฐครึ่งไม้ ผนังชื่อคา เป็นท่อนซุงโบราณใหญ่ ๆ หนา ๆ กันเหมือนเป็นตารางสี่เหลี่ยมอยู่โดยรอบ ตามแบบสถาปัตยกรรม ยุคอลิซาเบธัน (Elizabethan) เมื่อ ๔๐๐ ปีที่แล้ว ข้าวของ เครื่องใช้ต่าง ๆ ภายในได้รับการดูแลรักษา อย่างดี หลังจากนั้นก็แวะไปชมพิพิธภัณฑ์ แสดงเครื่องแต่งกายของตัวละคร ที่บริษัท B.B.C. British Broadcasting Corporation บริษัทวิทยุและโทรทัศน์ของอังกฤษ) เคยนำ มาทำเป็นภาพยนตร์ มีบัญชีเรื่องต่าง ๆ ถึง ๓๕ เรื่อง ซึ่งเป็นบทประพันธ์ของเช็คสเปียร์ ติดไว้ให้ชมที่ทางเข้า สถานที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งที่เกี่ยวกับ ประวัติของกวีเอกผู้นี้ ที่ไม่ได้แวะไปชมใน วันนั้นก็คือ โรงเรียนที่เช็คสเปียร์เคยเรียนอยู่ คณะนักเรียนไทยทั้งหมด จึงทยอยกันขึ้น รถบัสกลับเมืองอ๊อกซฟอร์ด เช็คสเปียร์นั้นถึงแก่กรรมเมื่ออายุเพียง รัชสมัยของพระราชินีเอลิซาเบธที่ ๑ แห่งสหราช อาณาจักร (ค.ศ. ๑๕๓๓-๑๖๐๓) ในที่สุดมีผู้นำเอาบทละครทั้งหมดของ เช็คสเปียร์ มาวิเคราะห์โดยเครื่องคอมพิวเตอร์ อย่างละเอียดลออ ผลการวิเคราะห์ด้วย สมองกลออกมาว่า บทความเกือบทั้งหมด น่าจะเป็นผลงานความคิดของคนเพียงคนเดียว หาใช่เป็นของผสมจากหลายๆ แหล่งไม่ ลีลา การประพันธ์ของเช็คสเปียร์เป็นของเฉพาะตัว ที่ไม่เหมือนใครและไม่มีใครจะแทนเขาได้ ถ้าจะตำหนิมหากวีผู้นี้ ก็คงจะมีอยู่ ประการเดียวเท่านั้น คือเช็คสเปียร์คงมิได้ คาดคิดมาก่อนว่าวรรณกรรมของเขาต่อไป จะเป็นผลงานอมตะคู่กับโลก จนตนเองมิได้ เรียบเรียงประวัติส่วนตัวไว้ให้ละเอียดว่ามี ความเป็นมาอย่างไร และได้รับแรงบันดาลใจ ความ อะไรให้ประพันธ์ละครต่าง ๆ เหล่านั้นเพราะ กาลเวลาย่อมเป็นเครื่องบั่นทอนความจำของ มนุษยชาติ ยิ่งนานวันไปมากเท่าใดความ สงสัยของมนุษย์ย่อมพอกพูนมากขึ้นเท่านั้น นี่เป็นเรื่องของคน ๆ หนึ่งเกิดมาเมื่อ ๔๐๐ ปี ที่แล้ว ผู้กำกับ และผู้จัดการคณะละคร ยิ่งใหญ่ของเขาคือความสามารถทางภาษา จนเป็นที่ยอมรับกันทั่วไปว่าภาษาในบท ประพันธ์ของเขานั้น ทรงพลานุภาพที่สุด บทสนทนาทุกตอนคำพูดทุก ๆ คำที่เขาเขียน ลงไป ไม่มีใครสามารถมาแก้ไขแต่งเติมหรือ ปรับปรุงอะไรต่อไปอีกได้ ทุก ๆ รสแห่ง วรรณกรรมได้บรรจุรวมอยู่ในผลงานของ เขาทั้งสิ้น อีกทั้งจินตนาการอันเลิศเลอทำให้ โครงเรื่องของละครกระชับสมบูรณ์ในตัวเอง เต็มไปด้วยแง่คิดและคติธรรมที่ลึกซึ้ง อัจฉริยภาพของกวีเอกท่านนี้จึงเป็นที่ กังขาของนักคิดนักโต้เถียงทั้งหลาย แม้กระทั่ง ปัจจุบันหลายคนยังไม่เชื่อว่าเด็กบ้านนอก คนนี้จะมีความปราดเปรื่องเกินหน้าปราชญ์ ทั้งหลายที่จบการศึกษาระดับสูง ๆ เช่นจาก อ๊อกซฟอร์ดหรือเคมบริดจ์ และบังเอิญใน ยุคเดียวกับเช็คสเปียร์อังกฤษมีกวีเอกอีก ท่านหนึ่ง คือฟรานซิส เบคอนด์ หลายคน จึงตั้งข้อสมมุติฐานกันเอาว่าเช็คสเปียร์คงจะไป ลอกเอางานของเบคอนด์มาด้วยกระมังหรือ จ้างวานให้กวีอื่น ๆ ในยุคนั้นมาช่วยตน ประพันธ์บทละครต่าง ๆ เรื่องนี้ได้กลายเป็น การโต้วาทะของนักวิชาการในอ๊อกซฟอร์ด เมื่อไม่นานมานี้ ไม่ต้องสงสัยเลย สําหรับพระพุทธเจ้า ของเราผู้ทรงพระชนม์อยู่เมื่อ ๒๖๐๐ ปี มาแล้ว ถึงแม้ว่าจะทรงมีผลงานคือพุทธ บริษัทสี่ และธรรมวินัยที่เหลือ ไว้เป็นประจักษ์ พยานกับชาวโลกจนกระทั่งถึงทุกวันนี้ สถานที่ ประสูติ ตรัสรู้ แสดงปฐมเทศนา และที่ ปรินิพพานยังเป็นที่ปรากฏอยู่ก็ตาม อีกทั้ง ประวัติส่วนพระองค์ที่ได้ตรัสไว้จากพุทธโอษฐ์ มีมากมายกว่าศาสดาที่สำคัญในโลกองค์ อื่น ๆ คนเป็นอันมาก ทั้งนักปราชญ์และ นักคิดทั้งหลายยังไม่ยอมเชื่อว่า เจ้าชาย สิทธัตถะจากศากยวงศ์นั้นมีตัวตนจริง ๆ เหตุผลหนึ่งที่นักปราชญ์ทั้งหลายนำมา อ้างก็คือ คำสอนที่ปรากฏในพระไตรปิฎก นั้น เป็นของที่เหลือเชื่อว่าจะออกมาจาก สติปัญญาของคนเพียงคนเดียว หรือ พูดอีกอย่างหนึ่งว่า พระพุทธเจ้าท่าน ฉลาดจนไม่น่าเชื่อว่าจะมีตัวจริง (อ่านต่อฉบับหน้า) Kalyanamitra.org ธันวาคม ๒๕๐๐