ความไม่ประมาทในพระพุทธศาสนา : หน้า 21/134

ทั้งหลายเหล่านั้น เรียกว่ารอยเท้า ช้างเป็นใหญ่กว่ารอยสัตว์อื่น อื่นทั้งหมด เลิศกว่ารอยสัตว์ทั้งหมด เสยฺยถาปี แม้ฉันใด ยทิท์ มหนฺตตเตน นี้อะไร เพราะรอยเท้าของช้างนั้น เป็นวิปท ชาติใหญ่ เอวเมว โข ภิกฺขเว เย เกจิ กุสลา ธมฺมา สพฺเพ เต อัปปมาท มูลกา อัปปมาทสโมสรณา อุปปม าโท เตสํ อคฺคมกขายดี ฯ ดูกร ภิกษุทั้งหลาย เย เกจิ กุสลา ธมฺมา ธรรม ที่เป็นกุศลเหล่าใด สพฺเพ เต ธรรมเป็นกุศลทั้งสิ้น อปฺปมาทมูลกา มีความไม่ประมาทเป็นต้นเค้าเป็น โคนรากทีเดียว มีความไม่ประมาท เป็นต้นเค้า อัปปมาทสโมสรณา ประชุมลงด้วยความไม่ประมาท อป ปมาโท เตสํ อคฺคมกขายดี ความไม่ ประมาท บัณฑิตทั้งหลายกล่าวว่า เลิศกว่า ธรรมทั้งหลายเหล่านั้น ตสมาดีหมเหหิ สิกขิตพฺพ์ เพราะ เหตุนั้น เราควรศึกษา ดีพฺพาเปกขา ภิวสุสาม เราจักเป็นผู้เข้มแข็งกล้า หาญ เราจะเป็นผู้บากบั่น ตรากตรำ เราจะเป็นผู้บากบั่นมั่นคง จะเป็นผู้ ดำรงอยู่ด้วยความไม่ประมาทในอัน สมาทานซึ่งอธิศีล ในอันสมาทาน ซึ่งอธิจิต ในอันสมาทานซึ่งอธิ- ปัญญานี้ อธิศีล อธิจิต อธิปัญญา ๓ ข้อนี้เป็นข้อที่คาดคั้นนัก ความ ประมาทหรือ ความไม่ประมาท เอ อันนี้เป็นข้ออันสำคัญ ความประ มาทไม่ทำให้เสื่อมเสีย ธรรมของ พระบรมศาสดาจบไตรปิฎกมีความ ไม่ประมาทนี่แหละ เป็นต้นเค้า ที่ จะดำเนินถูกต้องร่องรอยความ ประสงค์ของพระบรมศาสดา ที่จะ พลาดพลั้งไม่ถูกต้องร่องรอยความ ประสงค์ของพระบรมศาสดา ก็ ประมาทไม่เผลอในความเสื่อมไปใน ช้างต้น ในปัจฉิมวาจา ไม่ประมาท ไม่เผลอในความเสื่อมไป นึกถึง ความเลื่อมอยู่เสมอ ให้เจอความ เลื่อมไว้เสมอ นึกหนักเช้าๆ แล้วใจ หาย เอ๊ะ นี่เรามาคนเดียวหรือ เอ๊ะ นี่เราก็ตายคนเดียว บุรพชนต้น เพราะความประมาท นี่เป็นข้อ ตระกูลของเราไปไหนหมดล่ะ อ้าว สําคัญนัก ความประมาทนะคือเผลอไป ความไม่ประมาทนะคือความไม่เผลอ ไม่เผลอละ ใจจรดใจจ่อทีเดียว บั่น อธิศีล อธิจิต อธิปัญญา นี่เรียกว่าผู้ ไม่ประมาท ท่านจึงได้อุปมาไว้ ไม่ ตายหมด เราล่ะ ก็ตายแบบเดียวกัน ตกใจละคราวนี้ ทำชั่วก็เลิกละทันที รีบทำความดีโดยกะทันทันทีเดียว เพราะไปเห็นอ้ายความเสื่อมเช้า ล้า ไม่เห็นความเลื่อมละก็กล้าหาญนัก ทำชั่วก็ได้ ด่าว่าผู้หลักผู้ใหญ่ได้ มาททำให้เสื่อมเสีย ความไม่ประ ประมาท ไม่เผลอด้วยอะไร ไม่ ตามชอบใจ ถ้าเห็นความเสื่อมเข้า ๑๗ กัลยาณมิตร มิถุนายน ๒๕๔๐