การศึกษาเปรียบเทียบกรรมฐาน 5 สายในสังคมไทย : หน้า 34/49

การศึกษาเปรียบเทียบรูปแบบการปฏิบัติของกรรมฐาน 5 สายในสังคมไทย ตารางที่ 4 วิเคราะห์รูปแบบที่ใช้ในการปฏิบัติของกรรมฐาน 5 สายในสังคมไทย รูปแบบการฝึกปฏิบัติ | พุทธโส | อานาปานสติ | พองหนอ ยุบหนอ | รูปนาม | สัมมาอะระหัง ---|---|---|---|---|--- 1. เดินจงกรม | √ | √ | √ | | 2. นั่งสมาธิ | √ | √ | √ | √ | √ 3. กำหนดอารมณ์ทางทวารทั้ง 5 | | | √ | | 4. กำหนดสติทุกอริยาบท | √ | √ | √ | √ | √ 3. ลักษณะรูปแบบการพัฒนาจิต ลักษณะรูปแบบการพัฒนาจิตของสายต่างๆ ปรากฏลักษณะทั้งที่เหมือนกันและต่างกันดังต่อไปนี้ สายพุทธโส เป็นการฝึกปฏิบัติตลอดทั้งวันโดยไม่มีรูปแบบหรือระบบเป็นขั้นตอน ใช้การเดินจงกรมและการนั่งโดยที่มีได้กำหนดระยะเวลาว่า ต้องเดินหรือนั่งนานเท่าไร ขึ้นอยู่กับว่าทำอย่างไรแล้วเกิดผล ก็ให้ปฏิบัติในรูปแบบนั้นให้มาก สายอานาปานสติ เป็นการเรียนรู้อบแบบและระบบขั้นตอนการฝึกตามหลักของอานาปานสติศาสตร์ แต่ปฏิบัติตามอัยยาศัยของตนเองโดยปรกติใช้ระบบดำเนิน คือเจริญสติอยู่กับมาหายใจเข้าออก แล้วจึงกำหนดให้เห็นสภาวะของความเป็นจริงในธรรมชาติของชีวิต จนเกิดความไม่ยึดมั่นถือมั่น นอกจากนี้ยังมีการอธิบายวิธีการฝึกในอธิบายด้านต่างๆโดยปรกติรูปลักษณ์ของการกำหนดคำว่านามของสายพุทธโสยมนอมาใช้ในการกำหนดการเดิน ยืน นอน โดยหลักสำคัญคือการประคองสติ