สัมมา อะระหัง : หน้า 101/124

5 น า ต า ม แ น 3 3 1 1 1 8 8 8 8 1. 1 ย สัมมา อะระหัง กลดน้อยใต้ต้นกัลปพฤกษ์ ปลายเดือนกุมภาพันธ์ กัลปพฤกษ์จะพร้อมกันทิ้งใบ เหลือไว้เพียงช่อดอกชมพู-ขาว เต็มต้น นาน 6 เดือนเต็ม ถวายเป็นพุทธบูชาในวันมาฆบูชา โมหะ ของภิกษุนั้นเรียกว่า สอุปาทิเสสนิพพานธาตุ อนุปาทิเสสนิพพานธาตุเป็นไฉน? ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้เป็นพระอรหันต์ขีณาสพ อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว มีกิจที่พึงทำอันได้ทำเสร็จแล้ว วางภาระแล้ว มีประโยชน์ของตนอัน ได้บรรลุแล้ว สิ้นเครื่องผูกพันในภพแล้ว หลุดพ้นแล้ว เพราะรู้โดยชอบ การเสวยอารมณ์ทั้ง ปวงของภิกษุนั้นดับสนิท นี้เรียกว่า อนุปาทิเสสนิพพาน (๒๔) เข้าถึงอายตนะนิพพาน ซึ่ง พระพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า มีอยู่นะ อายตนะที่ไม่มีปฐพี อาโป เตโช วาโยฯ” (๓๐) เมื่อพระพุทธเจ้าดับขันธปรินิพพาน พระธรรมกายของพระองค์เดินสมาบัติเข้าสู่ สอุปาทิเสสนิพพาน และถอดกายทำลายขันธ์เข้าสู่อายตนะนิพพาน คือ อนุปาทิเสสนิพ พาน (๒๔) ดังพุทธพจน์ที่ว่า :- (na) "ผู้มีอายุ ! ธรรมทั้งปวงมีฉันทะ (ความพอใจ) เป็นมูล มีการทำไว้ในใจเป็นแดนเกิด มีผัสสะเป็นเหตุให้เกิด มีเวทนาเป็นที่รวม มีสมาธิเป็นประมุข มีสติเป็นใหญ่ มีปัญญาเป็น ยอดเยี่ยม มีวิมุตติเป็นสาระหยั่งลงสู่อมตะ มีนิพพานเป็นปริโยสาน” (๓๑) นิพพานในที่นี้หมายเอาทั้งสอุปาทิเสสะและอนุปาทิเสสนิพพาน ซึ่งเห็นได้ชัดเจน แล้วแต่กรณีดังได้กล่าวมาแล้ว ข้อความที่น่าสนใจในพุทธพจน์นี้มี ๒ จุดคือคำว่า "หยั่งลงสู่ อมตะ” ซึ่งมีความหมายถึง อสังขตธาตุ หรือ อสังขตธรรมที่เป็นธาตุของนิพพานโดยเฉพาะ Kalyanamitra.org กัลยา ณ มิตร ๕๕