การทำลายมหาวิทยาลัยนาลันทา : หน้า 75/124

พาศึกษา การที่ได้มองเห็นความเสื่อมโทรมของ มหาวิทยาลัยเป็นเบื้องแรก เกิดธรรมสังเวชเป็น ล้นพ้น ท่านกัสสปะเล่าให้ฟังว่า การที่พุทธศาสนา ชาวทิเบตคนหนึ่งชื่อ ดารัตนาถ เขียนไว้ว่า มุสลิมพวกนี้ออกจากแผ่นดินต่าง ๆ ทางเหนือ มี ทางประเทศตุรกีเป็นต้น เมื่อเข้าครอบครอง แคว้นมคธไว้หมดแล้ว ก็เที่ยวทำลายวัดวาอาวาส เสื่อมเพราะความรุ่งเรืองของศาสนาพราหมณ์ และสถานศึกษาศาสนาทุกแห่ง มีนาลันทาเป็นต้น หรือเพราะไม่มีผู้อุดหนุนด้วยปัจจัย ๔ ต่อ ที่นาลันทาถูกทำลายเสียหายทั้งทรัพย์สิน และ นักศึกษาในมหาวิทยาลัยนั้นไม่เป็นสิ่งสำคัญ ชีวิตสุดจะคณนาได้ ภิกษุสามเณรที่ไม่สามารถจะ ด้วยว่ามีทางฟื้นฟูได้ง่าย แต่การถูกทำลายสถานที่ ทนทรมานได้ จนเหลือซากอิฐหัก และกากปูนเช่นนี้ เป็น เรื่องอนาถใจ ต้องใช้ทุนทรัพย์มาก และเวลา อินเดียไปสู่ประเทศ ใกล้เคียง ตอนขา กลับจากนาลันทา ท่านเล่าให้ฟังว่าเมื่อพวกมุสลิมเข้ามา ไปเมืองกัลกัตตา พบกับนายเทวปรีย นานกว่าจะปลูกฝังขึ้นให้เป็นศูนย์กลางแห่งพุทธ ศาสนาได้ดังเดิม รุกรานอินเดีย เดินทัพมาถึงมหาวิทยาลัยนาลันทา พระภิกษุสามเณรศึกษาพักกันอยู่เต็ม พวกมุสลิม ของสมาคมมหาโพธิ์ ปรารภกันถึงการ ศึกษาที่มหาวิทยา ขณะนั้นมหาวิทยาลัยได้ร่วงโรยลงไปมาก แต่ยังมี สิงหะ เลขาธิการ ต้องพากันหนีออกจากประเทศ เข้าถึงก็ประกาศไล่ให้ออกจากสถานที่ ใครไม่ออก ไปก็ถูกฆ่าตาย เป็นการฆ่าอย่างทารุณ คือเอา ขวานฟันสะพายแล่งหรือฟันคอ มีนักศึกษาหลายคนที่ไม่ยอมหนีออก จากที่พัก พวกมุสลิมใช้วิธีใหม่ คือเอาเชื้อเพลิง ได้หลายร้อยองค์ ลัยนาลันทาตอน หนึ่ง เลขาธิการ พูดว่าภายหลังมหา สุมที่ตรงประตูเข้า แล้วเผากุฏิทั้งหลังเป็นพิธีตลอก วิทยาลัยถูกทำลาย ให้ตายอยู่ในกองไฟ พวกมุสลิมทำงานได้ผลตาม ลง พวกพระภิกษุ ตั้งใจ คือเผาพระภิกษุสามเณรตายคาผ้าเหลืองไป สงฆ์กระจัดกระจาย ออกไปมากในประ นอกจากวิธีนี้ มุสลิมมีวิธีทำลายแยบ เทศทิเบตและลังกา คายที่สุดอีกวิธีหนึ่ง คือเมื่อออกคำสั่งทำลายแล้ว พวกที่เหลืออยู่ใน ทหารผู้กล้าหาญก็ลงมือพังกุฏิและสังฆารามทุกแห่ง อินเดียบ้างก็พยา สำนักศึกษาและที่ประชุมสงฆ์ทั้งหมด เทวรูป ยามจะหาทุนปลูก พุทธรูป และตำราหลายร้อยหลายพันเล่ม พวก มุสลิมขนเอาออกมาเผาพร้อมกันแล้ววางเพลิงมหา- เที่ยวหาตำรับตำราตั้งเป็นสถานศึกษาพุทธ วิทยาลัย กองทัพที่รุกเข้ามา เป็นทัพของหัวหน้า มุสลิมชื่อ ขัตติยะคิลยี มุ่งจะเข้าครองแคว้นมคธ ให้ได้หมด เมื่อทำงานทุกสิ่งทุกอย่างเกี่ยวกับ ศาสนาหมดแล้ว ก็เข้าตีกรุงปาตลีบุตรหรือปัตนะ แล้วประกาศครองอินเดีย ถ้านักศึกษาต้องการ สร้างขึ้นใหม่ และ ศาสนาเช่นเดิม แต่ขาดผู้อุปการะค้ำจุน พวก มุสลิมคอยรังควานอยู่ นาลันทาอันเป็น มหา วิทยาลัยอ๊อกซฟอร์ดของอินเดียจึงเหลือแต่ซาก ด้วยประการฉะนี้ ทราบว่าชัยชนะของขัตติยะคิลยีมีอย่างไร อ่านได้ หมายเหตุของพระถังซัมจั๋ง จึงขอแสดงหลักฐาน จากประวัติศาสตร์มุสลิมครองอินเดียของนัก ปราชญ์มุสลิมคนหนึ่งชื่อ มีงาหาช ระหว่างเที่ยวดูบริเวณซากมหาวิทยาลัย มีคู่มือศึกษาที่เตรียมไว้ก่อนแล้วเล่มหนึ่ง คือจด เกี่ยวกับมหาวิทยาลัยในสมัยที่ท่านหลวงจีนผู้นั้น เป็นนักศึกษาอยู่เสียก่อน จะเล่าเรื่องส่วนตัวที่ได้ กัลยาณมิตร ๒๓ ท่านกัสสปเถระ อ้างประวัติศาสตร์ของ เห็นมาอย่างไร และมีความรู้สึกอย่างไรไว้ในตอนหลัง Kalyanamitra.org