ข้อความต้นฉบับในหน้า
ฝนไป เมืองไพศาลีก็กลายเป็นเมือง
สะอาด พระจอมปราชญ์ก็ประทาน
เทศนารัตนสูตรในเมืองไพศาลีนั้น
เริ่มต้นแห่งพระสูตรว่ายานีธ
ภูตานิ สมาคตานิ ภุมมานิ วา ยาน
ว อนุตลิกเข สัพเพว ภูตา สุมนา
ภวนฺตุ ภูตทั้งหลายเหล่าใดที่ประจำ
พื้นที่ มาประชุมกันในพระนครนี้ก็
ดีและเหล่าภูตที่ประชุมกันในอากาศ
ก็ดี สรรพภูตทั้งสิ้นเหล่านั้นจงเป็น
ผู้ดีใจเถิด
และจงฟังภาษิตโดย
เคารพ ท่านภูตทั้งสิ้นจงตั้งใจฟัง
ท่านภูตทั้งหลายจงกระทำไมตรีจิต
ในหมู่มนุษยชาติประชาชน และ
มนุษย์เหล่าใดกระทำพลีกรรม ทั้ง
กลางวันและกลางคืน เพราะเหตุ
นั้น ขอเหล่าภูตจงเป็นผู้ไม่ประมาท
รักษามนุษย์ทั้งหลายเหล่านั้นเถิด
ทรัพย์เป็นเครื่องปลื้มใจอันใดอันหนึ่ง
เอเตน สจฺเจน
เข้ากิจกรรัตนะแล้ว
เลิศประเสริฐกว่าทิ้ง น
รักนะใด ไม่ได้ทิ้ง
น
สวิญญาณกรัตนะ
อวิญญาณกรัตนะ
ที่อยู่ในไตรภพ
ไม่ได้ทิ้งนั่น
แผ่พุทธรัตนะ จนิ่
อย่างไร มีเราก็ไม่รู้จักรูปพรรณ
สัณฐานเป็นอย่างไร ปีศาจก็ไม่รู้จัก
อีกเหมือนกัน รูปพรรณสัณฐานเป็น
อย่างไร ไม่โง่นะพวกเราน่ะ แต่มัน
ก็ไม่ฉลาดเหมือนกัน มันจึงไม่รู้จัก
ฉลาด ทำไมจึงจะไม่รู้จัก เราไม่
รู้จักมากว่า เปรต อสุรกาย สัตว์
เดรัจฉาน รู้จักไม่ทั่ว กุมภัณฑ์
นันทยักษ์รู้จักไม่ทั่ว รู้จักแต่รูปมัน
ภูตผีปีศาจก็รู้จักไม่แท้ จะให้เรา
แน่ลงไปว่า ภูตนะรูปพรรณสัณฐาน
มันเป็นอย่างไร ที่เรียกว่าภูตนะ ไม่
ได้ เพราะไม่เคยเห็น พวกผีล่ะก็
ไม่เคยเห็น ปีศาจล่ะก็ไม่เคยเห็น
นี่พวกเราเป็นอย่างนี้น่ะ หรือจะว่า
เขาไม่มีหรือก็ตำรามีนี่
พวกธรรมกายเขาเห็นด้วยกัน
ทุกคน ภูตผีปีศาจเหล่านี้ มีธรรม
กายแล้วก็เห็น เห็นชัดๆ เอามา
เล่าให้ฟังได้รูปพรรณสัณฐานเป็น
อย่างไร นี่วัดปากน้ำมีธรรมกาย
มากนะ ถ้าอยากจะรู้ว่าภูตผีปีศาจ
มีรูปพรรณสัณฐานเป็นอย่างไรแล้ว
ก็ไปไถ่ถามกันได้พูดกันได้ ว่ากุม
ภัณฑ์นันทยักษ์เป็นอย่างไร รูป
พรรณสัณฐานเป็นอย่างไร ไปไถ่ถาม
ในโลกนี้หรือในโลกอื่น หรือว่า
รัตนะอันใดอันหนึ่งในสวรรค์ รัตนะ
นั้นหาเสมอด้วยพระตถาคตได้ไม่
พระตถาคตเจ้าเป็นรัตนะอันประ
เสริฐกว่า แม้อันนี้ อิทมปิ พุทเธ
สูตรนั้นเป็นลำดับไป เพราะว่าสม
รตน์ ปณีต์ เป็นรัตนะอันประณีต
ในพระพุทธเจ้า
สุวัตถิ โหตุ ด้วยความกล่าวสัจจะ
อันนี้ ขอความสวัสดีจงมี นี้เป็น
เนื้อความของพระบาลีคลี่ความเป็น
สยามภาษาได้ความเท่านี้ ในรัตน
สูตรคาถาเบื้องต้น สมเด็จพระทศ
เด็จพระผู้มีพระภาคเมื่อไปถึงเมือง
ไพศาลี ก่อนแต่จะปรารภกล่าว
พระรัตนสูตรนี้ ได้ทอดทัศนาการ
กันได้ ว่าเปรตอสุรกายเป็นอย่างไร
เห็นเหล่าภูตเป็นอันมากควรโกรธกัน
ไปไถ่ถามกันได้ แล้วยังอีกมากมาย
ภายนอกกายมนุษย์ก็มี
ในภาย
ที่เรายังไม่รู้จักน่ะ มากมายนัก พวก
ในกายมนุษย์ก็มีมาก จึงได้รับสั่งแก่
ภูตนะรูปเหมือนๆ มนุษย์เรานี้ แต่
เหล่าภูตนั้นให้ช่วยกันระแวดระวัง
ว่ามันคล้ายๆ พวกเปรต มันมีผอม
พลรับสั่งดังนี้
ว่าคำที่เรียกว่าภูตผีปีศาจ ภูตนะ
ผอมอยู่บ้างเล็กน้อย และก็มีอ้วน
ต่อนี้จะอรรถาธิบายในรัตน
เราไม่รู้จักว่ารูปพรรณสัณฐานเป็น
บ้างเหมือนกันภูตน่ะ พวกเหล่านี้
๑๖ กัลยาณมิตร เมษายน ๒๕๓๖