กรรมและผลของกรรม : หน้า 19/128

ที่จริงสัตวโลกทั้งหลายย่อมเป็นไปตาม ยถากรรม ท่าดี ความดีย่อมติดตามไป สนองไปในหน้า ทำ ทั่ว ความทั่วย่อม ติดตามไปสนองกนหน้าเป็นเสมือนเงา ตามตัว เท่านั้น ไม่มีอะไรในผู้นั้นจะมาเกิด บุญ ความเป็นผู้มีใจบาปแห่งสัตว์ อีก ท่าดี ท่าชั่ว ก็ลิ้นสุดเพียงวันตาย ไม่มีบุญ ไม่มีบาปจะตามไปสนอง ในภพหน้าที่ไหนอีก อย่างนี้เรียก ว่าไม่รู้ซึ่งความเป็นจริงของโลก ส่วน พระองค์ทรงรู้จริงเห็นแจ้งซึ่งสัตวโลก ว่า ไม่เป็นเช่นนั้น ที่จริงสัตวโลกทั้ง หลายย่อมเป็นไปตามยถากรรม ทำ ดี ความดีย่อมติดตามไปสนองใน ภพหน้า ทำชั่ว ความชั่วย่อมติดตาม ทั้งหลาย ทรงรู้แจ้งซึ่งความมีกิเลส หนาบางแห่งสัตว์ทั้งหลาย ทรงรู้แจ้งในอินทรีย์ของสัตว์ ทั้งหลายว่า แก่อ่อนอย่างไร กล่าว คือ สัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา เรียกว่า อินทรีย์ ๕ คือ ความเชื่อ ความเพียร สติ สมาธิ และปัญญา แล้วก็ทรงหาอุบายโปรดในเมื่อทรง เห็นว่า อินทรีย์แก่กล้าสมควรแล้ว ไปสนองในภพหน้าเป็นเสมือนเงา ดังเช่นวักกลิพราหมณ์ เห็นพระองค์ ตามตัว อันเรียกว่า ยถาภูตญาณ หัสสนะ จึงได้ชื่อว่าโลกวิทูนัยหนึ่ง อนุสเย ชานาติ ทรงรู้แจ้งซึ่ง อนุสัย ห" ประการ คือกามราคา นิสัย ภวราคานุสัย ปฏิมาลัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุลัย มานาน ลัย อวิชชานุลัย จริต ชานาติ ทรงรู้แจ้งจริต แห่งสัตว์ทั้งหลาย 5 ประการ คือ ราคจริต โทสจริต โมหจริต วิตก- จริต สัทธาจริต พุทธิจริต อธิมุตติง ชานาติ ทรงรู้แจ้ง นิสสัยต่า สูง และความเป็นผู้มีใจ มีพระสิริโฉมอันงามชอบเนื้อชอบใจ จนถึงขอบวชเป็นภิกษุ บวชแล้วก็ เฝ้ามองดูพระสิริโฉมของพระองค์ เป็นเนืองนิจ พระองค์ก็ทรงรอไว้ ครั้นเมื่อเห็นว่าอินทรีย์แก่กล้าแล้วจึง ทรงเริ่มหาอุบายโปรด โดยตรัสว่า วักกสิ ท่านจะมัวมามองดูร่างกาย อันเน่าเปื่อยนี้ใช้ ผู้ใดเห็นธรรม ผู้ นั้นจึงจะเห็นเรา พระวักกสีน้อยใจ ที่พระองค์ตรัสห้ามเช่นนั้น จึงอำลา จากพระองค์จะไปโดดภูเขาตาย ใน เมื่อใกล้โดด พระองค์ได้เปล่งรัศมี ให้เห็น ประหนึ่งไปประทับอยู่เฉพาะ หน้า พระวักกสิวิ่งโลดโผเข้าไปใน รัศมีของพระองค์ด้วยความปีติเลื่อม ใสอันแรงกล้า ก็ได้บรรลุมรรคผล ในกาลบัดนั้น สมความปรารถนา แล้วก็มาเป่าพระบรมศาสดาโดยทาง อากาศ สวากาเร ทวากาเร ชานาติ อีกประการหนึ่ง พระองค์ทรงรู้แจ้ง ว่าสัตว์จำพวกใดมีอาการดี มีอาการ ชั่ว แก้ไหวหรือไม่ไหว มีสัทธามี ปัญญา หรือว่าหาสัทธา หาปัญญา มิได้เลย ภพเพ อภพฺเพ ชานาติ ประ การหนึ่งทรงรู้ว่า สัตว์จำพวกใด โปรดได้ จำพวกใดโปรดไม่ได้ เช่น สัตว์พวกสัมมาทิฏฐิโปรดได้ จำพวก มิจฉาทิฏฐิโปรดไม่ได้ โอกาสโลก สภาพที่รับรอง ซึ่งกันและกัน คืออากาศรับรอง ธาตุไฟ ๆ รับรองธาตุน้ำๆ รับรอง ธาตุดิน ๆ รับรองภูเขาตรีกูฏๆ รับ รองภูเขาสุเมรุราช ๆ รับรองขั้นจาตุ มหาราชๆ รับรองขั้นดาวดึงส์ๆ รับ รองขั้นยามา ๆ รับรองดุสิต ๆ รับรอง นิมมานรดี ๆ รับรองปรนิมมิตา าสวัตดีๆ รับรองพรหมปาริสัชชาๆ รับรองพรหมปุโรหิตาๆ รับรองมหา พรหมาๆ รับรองปริตตาภาๆ รับ รองอัปปมาณาภาๆ รับรองอาภัส ดราๆ รับรองปริตตสุภาๆ รับรอง อัปปมาณสุภาๆ รับรองลุภกิณหา ๆ รับรองเวหัปผลาและอลัญญสัตตาๆ รับรองอวิหาๆ รับรองอตัปปาๆ รับ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๙ กัลยาณมิตร