การสอนและการเรียนรู้ : หน้า 108/128

อยู่ด้วยคืนหนึ่ง ชฎิลจึงคิดว่าอุ่งเช้า กระท่อมที่มุงด้วยใบไม้ในป่า ต่อ พร้อมทั้งอธิบายให้เด็กน้อยทราบว่า มามีพ่อค้าเกวียนเดินทางมาพักแรม ลูกต้องห้าให้เกิดไฟด้วยวิธีการอย่าง ตนจะเดินทางไปยังที่พักของพ่อค้า ไม่เกิดไฟ เด็กน้อยก็เข้าใจตั้งแต่ เกวียน เพื่อจะได้เครื่องใช้บาง นั้นมา นี้นะ วิธีการที่ลูก ๆ นั้นไม่ถูก จึง อย่างที่ว่าเป็น เมื่อชฎิลได้ไปถึงที่ คนหนึ่งที่ถูกเขาทิ้งไว้ ด้วยความ เจริญพร ท่านเจ้าเมือง คน ท่านเจ้าเมืองกำลังกระทำ ตน เป็นเสมือนหัวหน้า ต่อจ้าเกวียนขยวนแรก ซึ่งถึงแก่ความทมาศ ยอม หาตนเอง และยวีวารไก่ ตายหมด พักของพ่อค้าเกวียนก็ได้เห็นทารก ไม่รู้แสวงหาโลกหน้าโดยไม่ถูกทาง เมตตาคิดสงสาร จึงได้นำ ทารกนั้น ไปเลี้ยง จนโดขึ้น ประมาณ ๑๐ ขวบ เมื่อชฎิลจะไปอุระที่อื่น จึงเรียกเด็ก นั้นมาสั่งไว้ว่า ลูกจงดูแลไฟที่บูชา นี้ไว้ให้ดี อย่าปล่อยให้ดับ ถ้า เผื่อว่าไฟดับลง นี่มีด นี่ไม้ และนี่ ก็ย่อมไม่เห็นโลกหน้า เหมือนเด็กผู้ โง่เขลาแสวงหาไฟ ฉะนั้น ขอท่าน จงสละความเห็นผิดเช่นนี้เสียเถิด อย่าหลงเชื่อข้อพิสูจน์ที่ผิดทางของ อีกท่านเลย ขอเจริญพร” บูชาไฟเหมือนที่พ่อเคยท่ามา เมื่อ ก็ยังมิได้มีทีท่าจะยอมเชื่อถือเลย เพลินอยู่ เมื่อนึกขึ้นได้ ไฟที่บิดา เขายังคงมีแววของความดื้อรั้นฉาย ชฎิลสั่งให้ดูแลไว้ก็มอดคับลงเสียแล้ว ไม้สีไฟ ลูกจงท่าไฟให้เกิดขึ้น แล้ว แม้พระกุมารกัสสปเถระ จะ กล่าวแสดงยกตัวอย่างเปรียบเทียบ ให้เห็นชัดเช่นนี้แล้ว พระยาปายาสิ สั่งแล้วก็ออกไปอุระ มุมปากของเขาเหยียดยิ้มกล่าววาจา เด็กน้อยมัวแต่เล่นเพลิด ยอมรับในเหตุผล แต่แววตาของ ชัดออกมา จึงรีบไปถากไม้สีไฟด้วยมีด หวังให้ “ท่านกุมารกัสสปะ ข้าพเจ้า ไม่อาจละความเชื่อถือเดิมของข้าพ “เพราะอะไรหรือท่านเจ้า ร้องไห้คอยอยู่ จนกระทั่งชฎิลกลับ เพราะบุคคลทั้งหลาย หรือ แม้แต่พระเจ้าปเสนทิโกศลก็ดี พระ ราชาองค์อื่นๆ อีกก็ดี ย่อมทราบ เกิดไฟ แต่ก็ไม่ได้ไฟ เขาจึงผ่าไม้สี ไฟออกเป็น ๒ ซีก ๓ ชีก®: ซีก * ซีก เรื่อยไป จนเป็นชิ้นเล็กขึ้นน้อย แล้วเอาใส่ครกว่า ก็ไม่ได้ไฟ แม้จะ เอาผงที่ตา แล้วโรยไปตามกระแสลม ก็ไม่ได้ไฟ เด็กน้อยรู้สึกเสียใจ นั่ง มา เจ้าได้หรอกครับ” เมือง” กันดีอยู่แล้วว่าข้าพเจ้าพระยาปายาสิ พอชฎิลรู้เรื่องเข้าก็คิดว่าเด็ก คนนี้ มีความเห็นและเชื่อถืออย่างนี้ คนนี้ข่างโง่เขลานัก แสวงหาไฟ หากข้าพเจ้าละความเชื่อถือเช่นนี้ อย่างไม่ถูกวิธีก็ย่อมจะไม่พบไฟ แล้ว ออกเสีย ก็คงจะต้องมีคนพูดนินทา ชฎิลก็น่าไม้สีไฟมาสีกันจนเกิดไฟขึ้น ว่า ข้าพเจ้าเป็นคนโง่เขลา เป็นผู้ กัลยาณมิตร ๑๐๖ Kalyanamitra.0ฎา กมภาพันธ์ ๒๕*๗