พระพุทธศาสนาและการสอน : หน้า 22/128

ยังไม่ใช่พระชรทันต์ อุรุเวลกัสสปะ ได้สดับพระพุทธฎีกาก็ละทิฏฐิ ซบ สัตถา เทวมนุสสา ง แปลว่า พระองค์เป็นบรมครู เศียรลงแทบฝ่าพระบาทพระองค์ แห่งเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ข้อ ขอบรรพชาอุปสมบทในสำนักพระ นี้สาธกได้ด้วยพุทธกิจ ๔ ประการ องค์ ลำดับนั้นแล้ว นทีกัสสปะและ คยากัสสปะผู้เป็นน้องของอุรุเวลกัส ดปะ ซึ่งต่างก็มีบริวารและเป็นคณา จารย์ตั้งอาศรมอยู่ถัด ๆ กันไปตาม ลำดับของล่า น้ำเนรัญชราทางใต้ ทราบเรื่องราวขึ้นก็พากันเลื่อมใส มา ขอบรรพชาอุปสมบทในสำนักพระ องคหมดสิ้น ดังนี้พระองค์จึงเป็นผู้ นึกสอนอย่างดีเลิศ ไม่มีผู้ใดเสมอ เหมือน จึงได้พระนามว่า อนุตตโร ปุริสทัมมสารกิ ซึ่งว่า ๑.เวลาเข้าบิณฑบาต เอ.เป็น ทรงแสดงธรรม ๓.พลบค่ำทรงให้ โอวาทภิกษุ ธ.เที่ยงคืนแก้ปัญหา เทวดา ๕.ย่ำรุ่งพิจารณาดูเวไนยสัตว์ ที่พึ่งจะโปรด จะเห็นได้ว่าในข้อ ๒- ๓ นั้นทรงเป็นครูมนุษย์ ข้อ 3โน้น ทรงเป็นครูเทวดา และยังมีมงคล สูตรเป็นขอยืนยันอีก เพราะเหตุที่ พระองค์จะทรงแสดงมงคลสูตรนั้น ก็เนื่องจากเหตุว่าเทวดาลงมาเฝ้า มงคล พระองค์จึงทรงประทาน เทศนามงคลสูตร ซึ่งเริ่มต้นด้วย บทพระคาถาว่า “อเสวนา จ พา- ลานำ” เป็นอาทิ ซึ่งแปลว่า อย่า คบคนพาล เป็นต้น ตลอดจนถึง นิพพานสจฺฉิกิริยา การทำ ให้แจ้ง ซึ่งพระนิพพานฯ ซึ่งพระองค์ตรัสว่า สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นมงคลทั้งสิ้น ดังนี้ จึงได้พระนามว่า สัตถา เทวมนุส ลานัง พระองค์เป้นบรมครูทั้งเทวดา และมนุษย์ พุทโธ ค่าว่า พุทโธแปลได้หลายนัย และยกปัญหาขึ้นทูลถามว่าอะไรเป็น แต่ในที่นี้จะขอแปลไปในทางที่ว่า lao กัลยาณมิตร/ Kalyanamitra.ภาพันธ์ ๒๕๓๙