จักรรัตนะและอำนาจ : หน้า 55/128

นอกจากนี้ยังเชื่อว่า น่าจะมีแนวความคิดมาจากคติ ในเรื่องจักรรัตนะ หรือจักรแก้วของพระเจ้าจักรพรรดิอีกด้วย คือผู้ที่จะเป็นพระเจ้าจักรพรรดินั้นต้องมีสมบัติสำคัญเรียกว่า รัตนะ ๐ ประการ ได้แก่ จักรแก้ว ช้างแก้ว ม้าแก้ว แก้วมณี 0 ซึ่งใน ๙ อย่างนี้ ๗ นางแก้ว ขุนคลังแก้ว และขุนพลแก้ว จักรแก้วลือว่าเป็นสิ่งสำแดงพระบรมเดชานุภาพที่สำคัญที่สุด เพราะหมายถึงตัวอำนาจ และเอกลักษณ์ที่ทำให้ได้ชื่อว่า เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ จักรรัตนะนี้ ตามคัมภีร์บาลีบอกไว้ว่า มีว่า พันซ์ มี กง มีดุมบริบูรณ์ด้วยอาการทุกอย่าง เมื่อจักรรัตนะบังเกิด แก่พระราชาองค์ใด พระราชาองค์นั้นก็จะเป็น พระเจ้าจักรพรรดิ เมื่อจักรรัตนะหมุนไป ในทิศทางใด ไม่ว่าจะเป็นทิศบูรพา ทักษิณ ปัจจิม หรือทิศอุดร พระ เจ้าจักรพรรดิพร้อมด้วยจตุรงค เสนาก็เสด็จตามไปด้วย จักร รัตนะหยุดอยู่ ณ ประเทศใด พระเจ้าจักรพรรดิกับจตุรงคเสนา ก็พักอยู่ ณ ประเทศนั้นด้วย บรร ดาพระราชาผู้เคยเป็นปฏิปักษ์อยู่ ในทิศนั้น ๆ ก็จะเข้ามาถวายการต้อน รับ ถวายความภักดียอมอยู่ใต้พระบรม เดชานุภาพ เหตุนี้จึงเรียกดินแดนที่จักรรัตนะนี้หมุนไปถึงว่า “อาณาจักร” อันแปลว่า ที่ที่วงล้อแห่งอำนาจได้หมุนไปถึง ซึ่งวงล้อแท่งอำนาจนี้อาจจะหมายถึงจักรรัตนะ หรือวงล้อ ของรถศึกที่พระเจ้าจักรพรรดิทรงกรีธาทัพไป เพื่อแม่ขยาย อำนาจในการปกครองบ้านเมือง ฉะนั้นคำว่า “ธรรมจักร” ที่น่ามาใช้คู่กับ “อาณา จักร” จึงหมายถึง ที่ที่วงล้อแห่งอำนาจของพระธรรมได้แผ่ ไปถึง หรือ “พุทธจักร” นั่นเอง อันที่จริง ทั้งจักรรัตนะและธรรมจักรต่างก็ทรงอานุ ภาพยิ่งใหญ่ เมื่อหมุนไปก็ไม่มีผู้ใดจะต้านทานได้ สามารถ มีชัยชนะไปได้ทั่วทุกทิศทาง เพียงแต่การยังจักรรัตนะให้ หมุนไปของพระเจ้าจักรพรรดินั้น ย่อมสร้างความหวาด หวั่นพรั่นพรึงในบรมเดชานุภาพให้เกิดขึ้นในจิตใจของผู้ที่เข้า มายอมศิโรราบ ซึ่งบางครั้งเป็นชัยชนะที่ได้มาท่ามกลาง กรกฎาคม ๒๕๓๙ " กองเลือด และนาตา ต่างกับธรรมจักรอันเป็นจักรโดยธรรม ซึ่งไม่มีการ ข่มขู่ข่มขวัญให้ประหวั่นพรั่นพรึง ไม่มีการฆ่าฟันให้เสีย เลือดเนื้อ มีแต่การทำให้เชื่อ ให้เลื่อมใส ทำ ให้ยินยอม พร้อมใจที่จะปฏิบัติตามเพื่อความบริสุทธิ์ เพื่อความก้าวหน้า ของตน การที่พระพุทธองค์ทรงประกาศธรรมจักร หรือทรง ยังจักรให้หมุนไปก็คือ การทำ ให้โลกนี้ทั้งโลกเชื่อฟังพระองค์ น้อมรับเอาธรรมะของพระองค์ไปประพฤติปฏิบัติเพื่อความ พ้นทุกข์ของสัตว์โลกทั้งมวล ฉะนั้น จึงกล่าวได้ว่า การยังจักรให้หมุนไปนี้ คือ พุทธกิจที่ยิ่งใหญ่เหนือพุทธกิจใด ๆ และยังถือว่าเป็นพุทธประเพณีที่พระ สัมมาสัมพุทธเจ้าทุก ๆ พระองค์ จักต้องกระทำหลังจากที่ตรัสรู้แล้ว สําหรับองค์สมเด็จพระ สัมมาสัมพุทธเจ้าของพวกเรานั้น หลังจากที่ได้ทรงแสดงปฐมเทศ นาธัมมจักกัปปวัตตนสูตรแก่พระ ปัญจวัคคีย์ในครั้งนั้นแล้ว ก็มิได้ มีหลักฐานปรากฏว่า ได้ตรัสแสดง พระสูตรนี้อีกเลย และตลอดระยะเวลา ๔๕ พรรษา ที่มีการตรัสเทศนาเผยแผ่พระ ศาสนานั้น ล้วนแต่ทรงแสดงธรรมีกถาขยายความแห่ง ปฐมเทศนานี้ทั้งสิ้น นั่นคือ การหมุนจักรของพระพุทธองค์ ทรงหมุน เพียงครั้งเดียวก็มีผลหนุนเนื่องตลอดไป แม้ทุกวันนี้จักร ของพระองค์ก็ยังหมุนอยู่ และตราบใดที่ยังมีชาวโลกได้รับ พระธรรมค่า สั่งสอน มีความเชื่อ ความเลื่อมใสในพระรัตนฯ ครัย พากันประพฤติปฏิบัติตามพระธรรมค่า สั่งสอนนั้นอยู่ อำนาจจักรของพระพุทธองค์ก็ยังคงอยู่ตราบนั้น อีกทั้งจะ ยังหมุนไปทั่วทั้งมนุษยโลก เทวโลก พรหมโลก และโลก อื่นๆ อย่างที่ไม่มีผู้ใดจะสามารถต้านทานได้ ไม่ว่าจะเป็น มนุษย์ เทวดา มาร หรือพรหมก็ตาม สรุปก็คือ ธรรมจักรนี่แหละที่ทำให้พระพุทธองค์ทรง มีความยิ่งใหญ่ และทรงคุณอันประเสริฐสุด เหนือกว่าผู้ใด ไม่ว่าจะเป็นในโลกนี้หรือโลกไหนๆ ก็ตาม กัลยาณมิตร ห้"