บัณฑิตในพระพุทธศาสนา : หน้า 108/128

ข พระไตรปิฎก โดย : แก้วปริยัติ บัณ ฑิตคือใคร? คนทั่วไปเมื่อได้ยินว่า ว่า “บัณฑิต” โดยส่วนใหญ่แล้ว จะคิด ประพฤติชอบประกอบแต่ความดี สามารถปิดนรกและเปิดสวรรค์ให้แก่ ตนเองได้ จะเห็นได้จากรูปวิเคราะห์ หรือที่มาของศัพท์ทางภาษาบาลีว่า ปณฺฑนที่ดิ ปณฺฑิดา ทิฏฐิธ มิกสัมปรายเกส วตฺเถ ณาณคติยา คจฉนฺตีติ อธิปปาโย เหล่าชนที่ชื่อว่า บัณฑิต เพราะ ไปถึงนิสิตนักศึกษาผู้ที่จบปริญญา ได้ ดำเนินไป อธิบายว่า ดำเนินไปใน รับความสำเร็จทางการศึกษาจากมหา- ประโยชน์ อันเป็นไปในภพนี้ และภพ บัณฑิต ดชมณทิตเดินไม่ผิดทาง วิทยาลัยต่าง ๆ จะเรียกผู้นั้นว่า บัณฑิต หน้าด้วยญาณคติ ใหม่ หรือเป็นมหาบัณฑิต แต่ตาม ความเป็นจริงในทางพระพุทธศาสนา แล้วนั้น บัณฑิต คือ คนที่มีใจผ่องใส เป็นปกติ มีความเห็นลูก มีค่านิยมที่ ลูก สามารถดำเนินชีวิตด้วยปัญญา รู้ ว่าอะไรดีอะไรชั่ว รู้ว่าอะไรถูกอะไรผิด รู้ว่าอะไรบุญอะไรบาป ซึ่งบัณฑิตนั้น อาจจะเป็นใครก็ได้ที่ตั้งใจละความชั่ว ศัพท์ว่าบัณฑิตมาจากรากศัพท์ (ธาตุ) ว่า ปติ ธาตุ เมื่อประกอบตาม หลักไวยากรณ์ทางภาษาบาลีแล้วก็จะ ได้ศัพท์ว่า ปณฺฑิต นั่นเอง การคือ ลักษณะของบัณฑิตมี ๓ ประ ๑.สุจินฺติดจินดี ขอบคิดดีเป็น ปกติวิสัย ได้แก่ คิดให้ทาน รักษาศีล กัลยาณมิตร / ไา 05 กรกฎาคม ๒๕๓๗