ความอดทนและการพัฒนา : หน้า 84/128

ากดวงใชสุดที่รักแม่มากที่สุดในโส 0 ไม่ได้อะไรมากมายนักหรอกค่ะ แต่ก็ดีใจว่าก้าวหน้าได้ ก้าวแล้ว ก้าวแรกนี่สำคัญเหมือนกันนะคะ (พูดเข้าข้างไว้ ก่อน) แต่ก้าวต่อไปคงสำคัญกว่านี้ ถ้าเราพยายามรักษา ไว้ได้ ความอดทนมี 4 ระดับ คืออดทนต่อความลำบาก ตรากตรำ ต่อความเจ็บป่วย ต่อการกระทบกระทั่ง ต่อ ความเย้ายวนจากกิเลส จริงๆ นั่นเคยเรียนมาแล้วตอนอยู่ ม.๑ แต่ไม่เคยนึก มานึกจริงๆ ก็ตอนเป็น น.ร.อภิญญา พอเข้ามาบีบ ก็ต้องอดทนต่อความ มากเลย อย่างเช่น ไม่มีห้องแอร์ ไม่มีเตียงนิ่มๆ และอีกหลายอย่าง แต่ก็ยัง น้อยนักเมื่อเทียบกับคนในโลกนี้ ยังมีความ มากกว่านั้น ตั้งเยอะ จะว่าไปแล้วนั่นก็ยังไม่ได้มีความอดทนสักเท่าไหร่ แต่ก็ยังดีที่มีเพิ่มขึ้น ส่วนความอดทนต่อการกระทบกระทั่ง นั่นก็ปรับระดับได้มากขึ้น นั่นได้ว่า ทนต่อความเจ็บใจ ๓ แบบ ก็มี ทนเพราะเขาเหนือกว่าเรา ทนต่อค่าพูด นี่มี ของคนระดับในเดียวกับเรา ทนต่อค่า พูดของคนระดับต่ำ ได้ถือว่าเก่งจริง นั่นยังว่า ไม่ได้มาก ๑ กว่าเรา ทนอันที่ ๓ ๓ แบบเมื่อไหร่ นั่นคง หรอกค่ะ แต่จะพยายาม ถ้าอดทนครั้งที่ ๑ ได้ ก็คงจะมี ครั้งต่อไปอีก หากนั้นทนได้ครบ จะดีใจมาก เพราะความอดทนน่ามาซึ่งความสงบ สิ่งนี้ เป็นสิ่งที่นุ่นชอบมาก เราจะทุกข์หรือสุขขึ้นอยู่กับตัวเรา เองทั้งนั้น แล้วแต่ว่าเราจะคิดได้ และปรับใจได้รึเปล่า ความอดทนนี่สำคัญนะคะ ครั้งหนึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงเรื่องอดทนไว้ว่า “เว้นจากปัญญาแล้ว เราสรรเสริญว่าความอดทนนั้นเป็น คุณธรรมที่ดีเลิศที่สุด” และพระเดชพระคุณหลวงพ่อก็ได้ ให้โอวาทไว้ว่า “จงอดทนประหนึ่งลิ้นในปากของงูพิษ ที่ สามารถอยู่ได้ท่ามกลางกระแสพิษร้าย จงอดทนประหนึ่ง ผ้าขี้ริ้วหรือผ้าเช็ดเท้าที่คอยแต่จะทำความสะอาดให้ทุกคน เรื่อยไป จงลดตัวของเราให้ต่ำ เพื่อที่จะยกจิตใจของเรา กัลยาณมิตร ๘๒ กรกฎาคม ๒๕๓๙