ความหลงและผลกระทบต่อจิตใจ : หน้า 29/132

หลงเป็นเหตุให้คนกลายเป็นคน “ใจบอด” คนที่ใจบอดเพราะความหลงนั้นย่อมจะมีความคิดที่ ผิดไปจากคนปกติหรือจากความจริงอยู่ตลอดเวลา เช่น คนทั่วไปเขาเห็นว่าการดื่มสุราเป็นอบายมุข เป็นเหตุให้ เสียทรัพย์โดยใช่เหตุ แต่คนหลงเขาจะบอกว่าไม่เห็นเป็นไร ใครๆ ก็ดื่มกันทั้งนั้น หรือคนทั่วไปเขารังเกียจที่จะคบหา กับคนชั่วคนพาลเกเร แต่คนหลงเขาจะเห็นว่าคนอย่างนี้ เป็นคนน่าคบหาและยอมรับเป็นเพื่อนด้วย บางรายถึงกับ ยอมแต่งงานอยู่กินด้วยกัน หรือคนทั่วไปเขาเห็นว่าบิดา มารดาเป็นผู้มีพระคุณ ควรจะตอบแทนท่านให้มาก แต่ คนหลงกลับเห็นว่ามารดาบิดาเป็นคนท่าให้ตนเกิดมา จึง ต้องเลี้ยงดูไปตามหน้าที่จะถือว่าเป็นบุญคุณไม่ได้ คนหลง มักจะคิดอะไรที่ผิดๆ อย่างนี้เสมอ และเมื่อคิดผิดแล้ว ต่อไปก็จะทําผิดและพูดผิดตามไปด้วย การที่จะดูว่าใครเป็นคนหลงบ้าง ให้ดูที่อุปนิสัยใจคอ และความประพฤติ คือคนหลงมักจะเป็นคนที่มีนิสัยดื้อรั้น ไม่ยอมรับฟังความคิดเห็นของใคร มองไม่เห็นความดีของ ใคร และไม่ยอมฟังใคร อย่างคนที่ชอบยกตนข่มท่าน ชอบวางอำนาจไม่เป็นธรรม หลงตัวเอง หลงในลาภยศ หลงในรูปร่างและทรัพย์สมบัติ รวมไปถึงหลงวัยหลง สังขารตัวเอง เหล่านี้จัดเป็นคนหลงทั้งสิ้น หลงดังกล่าว มานี้เป็นไปเพราะอำนาจโมหะทั้งสิ้น คนดีๆ นี่แหละ พอ ถูกโมหะครอบทาเช้าแล้ว ก็จะกลายเป็นคนมืดบอดไป อุปนิสัยใจคอและความประพฤติก็จะเปลี่ยนไป เคยพูดกัน รู้เรื่อง ก็พูดไม่รู้เรื่อง เคยว่าง่ายสอนง่าย ก็ว่ายากสอนยาก เคยรู้เรื่องบาปบุญคุณโทษดี ก็ไม่ยอมรับรู้ เคยเป็นคนมี เหตุมีผล ก็กลายเป็นคนไร้เหตุไร้ผล เรียกว่ากลายเป็นคน ละคนไปเลยทีเดียว ความหลงท่า ให้คนมืดมนได้ถึงขนาด ฆ่าพ่อฆ่าแม่ได้ก็แล้วกัน นับประสาอะไรกับความชั่วความ ผิดอื่นๆ เล่า ความหลงเป็นกิเลสที่ทำให้คนใจบอด แต่ก็สามารถ กำจัดได้ด้วยสติปัญญา ความพินิจพิจารณาให้รอบคอบ และจิตสำนึกในเหตุผล สติปัญญาเป็นแสงสว่างที่จะ ทำลายความมืดหรือความหลงให้หมดไปได้ สำหรับผู้หวัง ความเจริญก้าวหน้าและไม่ต้องการให้ตัวเองผิดพลาด จึง จ่าเป็นที่จะต้องนึกฝนให้มีสติปัญญา มีความรอบคอบ และปลูกจิตสำนึกในความดีให้มาก กัลยาณมิตร กรกฎาคม ๒๕๔๐