การรู้จักตัวเองตามแนวทางพุทธศาสตร์ : หน้า 96/118

การครองตน ๔๐. เราคือใคร หลวงพ่อครับ ทำอย่างไรจึงจะรู้จักตัวเองว่า จริงๆ แล้วเราเป็น คนอย่างไร แล้วควรจะทำตัวอย่างไร ? คนจะรู้จักตัวเองได้ต้องเป็นคนที่ศึกษาธรรมะมาก และเป็นคน ที่ช่างสังเกต เพราะฉะนั้นถ้าคุณอยากจะรู้จักตัวเองจริงๆ ละก็ ต้อง ตั้งใจทำ ๓ อย่างต่อไปนี้นะ ๓ ๑. ต้องปลีกเวลาศึกษาหลักธรรมในพระพุทธศาสนา ให้รู้ ว่ามาตรฐานของคนดีตามพุทธนิยมเป็นอย่างไร เพราะนั่นเป็น มาตรฐานที่ถูกต้องโดยธรรม ไม่ใช่โดยทางโลก เมื่อรู้แล้วก็พยายาม ปฏิบัติตามนั้น ๒. อย่าเสียเวลาไปจับผิดคนอื่น เพราะไม่เกิดประโยชน์ แก่ตนเอง มิหนำซ้ำยังทำให้ใจเศร้าหมอง ตรงกันข้ามให้หมั่นสังเกตดู ความประพฤติที่ดีงามของผู้อื่น แล้วนำมาประพฤติปฏิบัติตามให้ได้โดย เต็มตามกำลังความสามารถของเรา ๓. ต้องสละเวลาสำรวจข้อบกพร่องของตนเองเป็นประจำ วิธีสำรวจข้อบกพร่องของตัวเองที่ง่ายที่สุด คือหมั่นนั่งสมาธิเป็นประจำ ทุกคืนก่อนนอน เพราะมีหลักธรรมดาอยู่ว่า คนเราเมื่อหลับตา ในขณะที่มีสติ ครบถ้วน จะมองไม่เห็นคนอื่น แต่มองเห็นตัวเอง เมื่อพบข้อบกพร่อง แล้วก็พยายามแก้ไขเสีย เช่น ถ้าพบว่าตัวเองยังเป็นคนเห็นแก่ได้อยู่ ก็รีบให้ทานเสีย ถ้ายังมักโกรธอยู่ก็รีบถือศีล วันธรรมดาก็ให้ถือศีล ๕ วันพระก็พยายามถือศีล ๘ ถ้ายังอาฆาตพยาบาทอยู่ก็ให้แผ่เมตตามากๆ พระภาวนาวิริยคุณ 96 (เผด็จ ทัตตชีโว)