ข้อความต้นฉบับในหน้า
ธรรมวิจัย
จุดประสงค์
เพื่อแสดงให้เห็นว่า สมถวิปัสส
นากรรมฐานตามแนววิชชาธรรม
กายเป็นธรรมปฏิบัติตามพุทธวิธี
เป็นทางแห่งเจโตวิมุติ และปัญญา
วิมุติ ไม่ใช่นิกายใหม่
หลักการ
ใช้สมาธิ คือ สมถภูมิได้แก่
กสิณ รูปฌาน ๔ อรูปฌาน ๔
เป็นบาทฐานในการเจริญวิปัสสนา
ขันธ์ ๕ อายตนะ ๑๒ อริยสัจจ์ ๔
ปฏิจจสมุปบาท
๙๘ กัลยา ณ มิตร
หลักการปฏิบัติ
หลักการปฏิบัติที่แตกต่างจากอานาปานสติภาวนา และภาวนาอื่น ๆ คือ
๑. ใช้บริกรรมนิมิต : เป็นอาโลกกสิณ คือดวงแก้วที่ใสสะอาดบริสุทธิ์ เป็นดวงกลม
โดยรอบแทนลมหายใจ ควบคู่กับบริกรรมภาวนาว่า "สัมมาอะระหัง” เพื่อเป็นอุบายให้ใจหยุด
นิ่งที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ เป็นขณิกสมาธิ ซึ่งเป็นข้อแตกต่างกับการเพ่งกสิณภายนอก
จุดสำคัญที่แตกต่างจากวิธีอื่นที่เด่นชัดคือ "ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ เอา "ใจ" กลับเข้าไปสู่
ภายใน ไม่ส่ง "ใจ" ออกสู่ภายนอก และ "ใจ" ที่อยู่ภายในจะมีฐานที่ตั้งใจที่แน่นอน คือ ศูนย์
กลางกายฐานที่ ๗ ระดับ ๒ นิ้วมือเหนือสะดือ ซึ่งแตกต่างจากการเจริญภาวนาที่เอาใจเข้า
สู่ภายใน แต่ตั้งไว้ที่ฐานอื่น ๆ นอกจากที่ศูนย์กลางกาย คำว่า "ใจ" หมายถึงเอาเห็น จำ คิด รู้
ซ้อนกันที่จุดเดียวกันที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ รู้ (วิญญาณ)อยู่กลางคิด (จิต) ซึ่งอยู่กลางจำ
และจำอยู่กลางเห็น ซ้อนกันเป็นชั้น ๆ
เมื่อใจหยุดนิ่งกลางดวงบริกรรมนิมิต สมาธิมั่นคงขึ้นเป็นอุปจารสมาธิปราศจากนิวรณ์
ดวงจะชัด ใส สว่าง มั่นคงขึ้น เป็นอุคคหนิมิตที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ ใจจะตกศูนย์ แล้ว
มีดวงใสผุดขึ้นมาเป็นปฏิภาคนิมิต จิตตั้งมั่นเป็นสมาธิระดับอัปปนาสมาธิ ดวงนี้ทางวิชชา
ธรรมกายเรียก "ดวงปฐมมรรค" เป็นดวงธรรมเบื้องต้นที่ศูนย์กลางกายมนุษย์ มีความ
หมายต่างจากโสดาปัตติมรรค ซึ่งเป็นดวงธรรมที่ศูนย์กลางกายธรรมโคตรภู เป็นต้นทาง
เข้าถึงโสดาปัตติมรรค ซึ่งจะได้อธิบายในลำดับหลังต่อไป ดวงธรรมนี้เรียก ดวงธัมมานุปัส-
สนาสติปัฏฐาน ใช้ในการเจริญสมถภาวนาขั้นต่อไป
ๆ
เอา
๒. ใช้หลักสติปัฏฐาน ๔ : ได้แก่กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน ซึ่งในทางอานาปานสติ
ภาวนาใช้ลมหายใจเป็นกายในกาย แต่ในทางวิชชาธรรมกายจะตามเห็นกายภายในในกาย
ภายนอกเข้าไปเรื่อย ๆ โดยดำเนินจิตเข้ากลางดวงธรรมฯ ที่ศูนย์กลางกายมนุษย์ เข้าถึงดวง
ศีล ดวงสมาธิ ดวงปัญญา ดวงวิมุติ ดวงวิมุตติญาณทัสสนะ เข้าถึงกายมนุษย์ละเอียดใน
กลางดวงวิมุตติญาณทัสสนะ โดยปล่อยวางกายมนุษย์หยาบ หรือขันธ์ ๕ ภายนอก
ใจมนุษย์หยาบเข้าเป็นอันหนึ่งอันเดียวกับใจของกายมนุษย์ละเอียด ให้ศูนย์กลางกายซ้อนกัน
ที่ฐานที่ ๗ เมื่อเข้าถึงกายมนุษย์ละเอียด กิเลสที่ประจำกายมนุษย์หยาบ คือ อภิชฌา พยาบาท
มิจฉาทิฐิ จะลดไป เวทนาของกายมนุษย์ละเอียด จะเป็นสุขเวทนาที่ละเอียดอ่อนขึ้น จิตละ
เอียดอ่อนขึ้น ธรรมประจำกายมนุษย์ละเอียดคือศีล ๕ เมื่อเข้าถึงกลางดวงธรรมที่ศูนย์
กลางกายมนุษย์ละเอียดไปตามลำดับ จะถึงกายทิพย์ สมาธิระดับนี้จะแนบแน่นเป็นอัปปนา
สมาธิ คือระดับรูปฌาน ๔ เข้าถึงกายรูปพรหม และอรูปฌาน ๔ กายอรูปพรหม การพิจาร
ณา กาย เวทนา จิต ธรรม คือ กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน เวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน
จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน ธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐาน ในวิชชาธรรมกายพิจารณาพร้อม
กันไปทั้ง ๔ ฐาน ไม่แยกอย่างในอานาปานสติ
กายภายในที่ซ้อน ๆ กันอยู่ ตั้งแต่กายมนุษย์ละเอียด กายทิพย์ กายรูปพรหม กาย
อรูปพรหม คือ ขันธ์ ๕ ภายใน คำว่าขันธ์ ๕ ภายนอก และขันธ์ ๕ ภายใน มีกล่าวไว้ใน
Kalyanamitra.org
๕