ข้อความต้นฉบับในหน้า
เธอเป็นชาวพุทธสมัยใหม่ที่มีความรู้ทางโลกดี แต่ขาดความรู้อันถูกต้องในทาง
ธรรม เห็นศาสนาแต่ในด้านพิธีกรรมเป็นส่วนมาก
เมื่อได้เห็นความงามสดชื่นของใบไม้อ่อนจิตใจก็หวน
คิดถึง “ชาติ” ความเกิด เมื่อคิดถึงความเกิดจิตใจก็เดิน
ตามสายต่อไปถึงชรา-ความแก่ พยาธิ-ความเจ็บ
และมรณะความตาย ใบไม้ที่กำลังสดชื่นสวยงาม
เหล่านี้ เมื่อถึงเดือนมีนาคมหน้า เมื่อท้องฟ้าขาดฝน
เมื่อแผ่นดินแห้งผากร้อนระอุ ก็จะกลายเป็นสีเหลือง
เพราะชรา แล้วก็ร่วงหลุดจากขั้วปลิวลงสู่พื้นกองทับ
แผ่นดิน เช่นเดียวกับดอกพยอมแห้งสีน้ำตาล ซึ่งกอง
เกลื่อนอยู่บนพื้นอย่างไร้ค่า ถูกบาทามนุษย์เหยียบย่ำ
ไปมา ทั้ง ๆ ที่ครั้งหนึ่งเคยเบ่งบานอยู่บนต้น ท้าทาย
สายลมแสงแดดและตัวแมลงอย่างอหังการ์
ส่วนอ่างเก็บน้ำนั้นเล่า เวลานี้น้ำได้แห้งขอดลงไป
เหลืออยู่ก้นอ่างเพียงเล็กน้อย เพราะถูกแสงแดดแผดเผา
ปูปลามัจฉาชาติ ที่ถูกระดับน้ำไล่ไปรวมกันอยู่ในบริเวณ
แคบ ๆ ต่างต่อสู้ดิ้นรนเพื่อให้พ้นจากปากของปลาที่
ใหญ่กว่า ทำให้น้ำขุ่นข้นกลายเป็นสีเลือด นกกระเต็น
นกกระยาง และนกกินปลาชนิดอื่น ๆ บ้างจับตามกิ่งไม้
หลักตอ บ้างก็ยืนแน่นิ่งด้วยมายาที่ริมน้ำ จ้องตาอัน
คมกริบคอยตะครุบปลาทุกตัวที่โผล่ขึ้นมา หรือเผลอ
แก่, เจ็บ, ตาย
ขณะที่อาตมากำลังนั่งพิจารณาธรรมอยู่ด้วยใจ
อันสงบนั่นเอง ก็ต้องสะดุ้งตื่นด้วยเสียงทักทายที่ดัง
มาจากเบื้องหลังว่า “ท่านคะ”
เมื่อหันกลับไปมองดูก็ได้พบบุคคลที่ไม่คาดว่า
จะได้พบนั่นก็คือ
วิทยาศาสตร์บัณฑิตสาวดวงแก้ว
กับเด็กชายเล็ก ๆ คนหนึ่ง ยืนอยู่ด้วยกิริยาอาการแสดงว่า
เกรงใจ
“ดิฉันมีปัญหาหลายอย่าง ที่อยากจะเรียนถาม
ท่าน” หญิงสาวกล่าวต่อไป “จึงติดตามออกมาสนทนา
ด้วย"
อาตมามองไปรอบ ๆ ด้วยความไม่สบายใจเพราะ
สถานที่นั้นแม้จะโล่งแจ้งไม่เป็นที่ลับตา แต่ก็ห่างไกลจาก
จุดอื่นในอารามจัดเป็นที่ลับหูได้ แม้จะมีเด็กชายอยู่ด้วย
ก็ยังไม่แน่ใจนักว่า เด็กคนนั้นจะรู้เดียงสาหรือยัง จึงกล่าว
ตอบไปว่า
“ถ้าอย่างนั้น ขอเชิญโยมไปสนทนากับอาตมา
ที่ศาลารับแขกโน้น”
เข้ามาในรัศมีของจะงอยปากอันแหลมคมของมัน หาก ที่เคยเห็นมา” หญิงสาวกล่าวขึ้นเมื่อนั่งลงกราบอาตมา
“ดิฉันรู้สึกว่าท่านเป็นพระที่แปลกจากพระอื่น ๆ
สายฝนอันเย็นฉ่ำไม่หลั่งไหลจากฟ้ามาเพิ่มเติมทันกาล
เรียบร้อยแล้วที่ศาลารับแขก
สัตว์น้ำที่น่าสงสารเหล่านั้นก็จักถึงกาลพินาศหมดสิ้น
“แต่อาตมาไม่ได้คิดว่าตนแปลกจากพระภิกษุ
อย่างแน่นอน
สาวกของพระบรมศาสดารูปอื่น ๆ คุณโยมเห็นอาตมา
เมื่อได้เห็นชะตากรรมของฝูงปลาในอ่างเก็บน้ำ แปลกอย่างไร?”
แล้วก็หวนคิดถึงมนุษย์ในโลกที่เบียดเบียน เข่นฆ่าแย่งชิง
หญิงสาวแสดงท่าทางอิดเอื้อนอยู่ครู่หนึ่ง แล้ว
กันกินแบบปลาใหญ่กินปลาเล็ก มนุษย์ถูกญาติขังไว้ ตอบว่า
ในอ่างน้ำที่กำลังแห้งงวดคือโลกนี้ ถูกระดับน้ำแห่ง
“ดิฉันเองก็บอกไม่ถูกว่าท่านแปลกอย่างไร แต่
และสู่จะงอยปากอันคมกริบแห่งนกกินปลา คือ
กาลเวลาที่ลดน้อยลงทุกที ขับต้อนไปสู่ชราภาพ รู้สึกว่าท่านแปลก ทำให้รู้สึกอยากสนทนาด้วย เชื่อว่า
มัจจุราชที่ยืนซุ่มคอยฉกเอาชีวิตมนุษย์อยู่ทุกขณะ ดิฉันเป็นคนไม่ยอมเชื่ออะไรง่าย ๆ ชอบโต้เถียงหาเหตุผล
ท่านคงจะให้ความกระจ่างแจ้งแก่ดิฉันได้แน่ ๆ ตามปกติ
เมื่อใดกระแสแห่ง “นิพพานธรรม” อันเย็นฉ่ำหลั่งลงมา
จนถูกพี่ชำนาญและญาติพี่น้องหาว่าเป็นคนหัวแข็ง
โสดสรง เมื่อนั้นมวลสัตว์จึงจะพ้นจากวัฏภัย คือ เกิด
เป็นคนไม่มีศาสนา ดิฉันเองก็ไม่รู้ตัวเองเหมือนกันว่า
๑๑๐ กัลยา ณ มิตร
Kalyanamitra.org