การรักษาความสะอาดและการปฏิบัติธรรม : หน้า 31/113

ของอาคาร สถานที่ ความมีวินัยของ ผู้คน ตลอดจนความเป็นอยู่ทั้งมวล ห้องน้ำต้องสะอาด ปราศจาก กลืน อ และคราบสกปรก เศษขยะ จะต้องอยู่ในถัง ข้าวของต้องเก็บเข้าที่เข้าทาง เครื่องใช้ต้องรักษา - เครอง ก็ต้องดูแล สุขภาพ และที่สำคัญ ทุกคนต้องรักษา “ใจ” ให้ผ่องใส อยู่ในบุญอยู่เสมอ “ยายเป็นคนกลัวบาป ยายไม่ อยากให้ใครหลงไปทำบาปเข้า ต้องอยู่ ในบุญกันทุกคนนะ” การทราบ ยายช่างปรารถนาดี มีแต่ความ ห่วงใยผู้อื่น ห่วงงาน ห่วงพระ-เณร ห่วงลูกศิษย์ ห่วงเพื่อนมนุษย์ ยาย ทำงานมากมายแต่ก็แข็งแรง ไม่ค่อย เจ็บป่วยอะไร มีครั้งเดียวที่ยายป่วย จริง ๆ จัง ๆ เป็นโรคขาดอาหาร เมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๗ ต้องรักษากันนาน วันหนึ่ง ๆ ของยายเริ่มตั้งแต่ตี ๔ ที่ ๕ นั่งสมาธิ สว่างก็ดูแลเสนาสนะ ดูแลกิจการงานในครัว ออกรับแขกใน บางวัน ถ้าไม่ออกไปไหนก็นั่งสมาธิ บ่ายจัด ๆ ใกล้เย็นจะดูแล ปลูกต้นไม้ ถอนหญ้า ขุดดินไปตามประสาคน ขยันและรักต้นไม้ เย็น ๆ แดดร่มแล้ว ยายจะนั่งรถสามล้อออกตรวจบริเวณ วัด ชื่นชมต้นหมากรากไม้สองข้างทาง ดูแลถวายน้ำปานะแก่พระ-เณร ก่อน นอนก็จะนั่งสมาธิอีก ยายรักการ เรื่องอะไร จะอบรมสั่งสอน ตักเตือน แนะนำ ทุกคนจะตั้งใจฟังด้วย ความเคารพ เพราะมิใช่ยายดุว่า แต่ ยายพูดให้ได้คิด คนเราจะได้ดีมีความรู้ มีประสบการณ์ ก็ต้องอาศัยการได้ยิน ได้ฟังถ้อยคำที่เป็นธรรม เป็นจริง ยายสอนให้ทำความดี หลีกหนีความ ชั่วร้าย ทำใจให้ผ่องใส ให้อยู่กันด้วย ความรักและปรารถนาดีต่อกัน พากัน เดินไปสู่ทางแห่งความสุขในบั้นปลาย ยายมีชีวิตอยู่ยืนยาวมาถึง ๘๐ กว่าปีแล้ว ปฏิบัติธรรมเป็นชีวิตจิตใจ ไม่ว่าใน - การศึกษาปฏิบัติธรรมทำให้ อดีตสมัยที่อยู่วัดปากน้ำ หรือปัจจุบัน อยู่วัดพระธรรมกาย ยายก็ยังคงเอา จิตจรดศูนย์เข้ากลางอยู่ทุกขณะ ไม่ ว่าจะกิน จะนอน จะเดิน จะนั่ง หรือ พูดคุย ทุกเวลาจะอยู่ในบุญ ลูกศิษย์ คนงาน หรือใครก็ ตามล้วนเคารพรักบูชายาย ไม่ว่ายาย ยายได้รู้จักและเข้าใจความเป็นจริง แห่งชีวิต นำจิตกลับเข้าสู่ภายใน เมื่อรู้ธรรม เห็นธรรม เข้าถึงพระ ธรรมกาย เกิดสันติสุขในตน ก็จะได้ ใช้ชีวิตให้มีคุณค่า เป็นกัลยาณมิตร แก่ตนเองและผู้อื่น ยายรักธรรมชาติ เข้าใจธรรมชาติของชีวิต แม้สิ่งมีชีวิต พฤศจิกายน ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๒๙