คุณค่าของธรรมและการคบหาสัตบุรุษ : หน้า 100/113

ย่อมช่วยรักษา คุ้มครองผู้สมาคม อำนวยประโยชน์แก่ผู้สมาคมอย่างสูง ส่วนการสมาคมด้วยอสัตบุรุษแม้มาก ครั้งก็ไม่มีประโยชน์อะไรเลย รักษา คุ้มครองตนไม่ได้ ๒. บุคคลพึงคบสัตบุรุษ จึง สนิทสนมกับสัตบุรุษ เมื่อรู้ธรรมของ สัตบุรุษดีแล้ว มีแต่ความเจริญไม่มี ความเสื่อมเลย ๓. ราชรถที่วิจิตร ตระการตา ยังคร่ำคร่าได้ แม้สรีระร่างกายคนก็ ต้องชราไปตามกาล แต่ธรรมของ สัตบุรุษย่อมไม่แก่ ไม่เก่า สัตบุรุษกับ สัตบุรุษด้วยกัน ปราศรัยกันเข้าใจดี ฟ้าและแผ่นดินว่าห่างไกลกัน ฝั่งแห่งสมุทรทั้งสองก็ห่างไกลกัน แต่ ธรรมของสัตบุรุษและอสัตบุรุษยังห่าง เมื่อพระเจ้าสุทโสมโพธิสัตว์ ผู้ตั้งตัวได้ทั้งในทรัพย์สินและศีลธรรม ไกลกันยิ่งกว่านั้นเสียอีก ทรงส่งพราหมณ์ไปแล้ว เสด็จเข้าเฝ้า ด้วยประการฉะนี้ สัตบุรุษสงบจึงชอบ พระโพธิสัตว์ได้สดับคาถานั้นแล้ว พระราชมารดาบิดา พระบิดาของ คบหม่อมฉัน หม่อมฉันไม่อิ่มด้วยค่ ทรงโสมนัสอย่างยิ่ง ทรงดำริว่า คาถานี้ พระองค์มิได้แสดงอาการปฏิสันถารแต่ สุภาษิต เหมือนมหาสมุทรไม่รู้จักอิ่มด้วย มิใช่สตารหาคาถา (คาถาที่มีค่าเป็นร้อย) ประการไร จะถามถึงเรื่องที่พ้นจากมือ แต่ควรเป็นสหัสสารหาคาถา (คาถาที่มี โจรมาอย่างไรก็มิได้ตรัสถามเพราะเสีย ค่าเป็นพัน) จึงพระราชทานทรัพย์แก่ ตายทรัพย์ที่ต้องเสียไป ตรัสพ่อพระ เห็นธรรมเป็นสิ่งจำเป็นประการแรกที่ พราหมณ์ถุงละพันสี่ถุงรวมเป็น ๔ พัน โอรสว่า กหาปณะ น้ำ ไฟไม่รู้จักอิ่มด้วยเชื้อ “หม่อมฉันมีความเคารพธรรม คนเราควรต้องการ เวลาใดหม่อมฉันต้อง “สุตโลมเอย! เจ้านั้นใจใหญ่เกิน เรียนธรรมอันมีประโยชน์แม้เรียนกับทาส เวลานั้นหม่อมฉันก็ต้อง แลแล้วพระเจ้าสุดโสมโพธิสัตว์ เหตุ เขามากล่าวคำสุภาษิตเพียงเท่านี้ ของตนเอง ได้พระราชทานยานน้อยอันสบายคันหนึ่ง ควรจะให้เขา ๓๐-๔๐ หรือร้อยหนึ่งเป็น แล้วตรัสสั่งราชบุรุษให้พาพราหมณ์ไป อย่างมากก็พอถมเถแล้ว เขาพูดคำ ถึงบ้าน ขณะนั้นได้เกิดเสียงสาธุการ สุภาษิตเพียงเท่านี้ ให้รางวัลเขาถึง ใหญ่ว่า พระเจ้าสุดโสมได้ทรงเปลี่ยน พัน ไม่น่าเลย” I แสดงความเคารพยำเกรง เป็นการเคารพ ธรรม ให้เกียรติธรรม หม่อมฉันไม่อิ่ม เบื่อในการสนใจในธรรม เพราะหม่อมฉัน เห็นว่า สิ่งที่ควรได้รับเกียรติมากที่สุด ในโลกนี้คือธรรม คาถา ชื่อสตารหา ค่าเป็นร้อย) เป็น พระโพธิสัตว์ทูลว่า สหัสสารหา (มีค่าเป็นพัน) พระราช “ข้าแต่พระราชมารดาบิดา ลูก มารดาบิดาทรงสดับเสียงนั้น ได้ทรง ไม่ปรารถนาความเจริญมั่งคั่งทางทรัพย์ ทราบความตามเป็นจริงแล้ว กริ้วพระ เท่านั้น ลูกต้องการความเจริญทางการ โพธิสัตว์ว่าไม่รู้จักเสียดายทรัพย์ ศึกษา ต้องการเจริญทางธรรม ให้เป็น อ่านต่อฉบับหน้า ๒๘ กัลยาณมิตร พฤศจิกายน ๒๕๓๕