ข้อความต้นฉบับในหน้า
“น้าคะ ภาพเหล่านี้เขียนสมัยพระองค์
ท่านหรือคะ”
“ไม่ใช่หรอกลักษณ์ รัชกาลที่ ๕ โปรดให้
ช่างเขียนด้วยสีฝุ่นนะจ้ะ”
หน้าฉันคงมีเครื่องหมายปรัศนีเป็นแน่แท้
น้าน้อยจึงบอกยิ้ม ๆ ว่า “ภาพที่หลานเคยเห็น
ตามวัดต่าง ๆ ที่เราเคยไปดูมาแล้ว ก็ล้วน
เป็นภาพเขียนด้วยสีฝุ่นทั้งนั้นแหละจ้ะ ฝรั่ง
เรียกภาพเขียนด้วยสีฝุ่นว่า TEMPERA น่ะ”
“เขาทำยังไง”
“แหม...น้าก็ไม่ค่อยมีความรู้เรื่องการ
เขียนภาพเสียด้วย ขออธิบายตาม น. ณ ปากน้ำ
ก็แล้วกันนะจ๊ะ ท่านว่า การเขียนภาพสีฝุ่น
คือเอาสีฝนมาบดผสมกาว แล้วเขียนบนผ้าก็ได้
บนกระดาษก็ได้ บนกระดานก็ได้ หรือบนฝา
ผนังปูนก็ได้ แต่ถ้าเขียนบนผนัง เขาจะ
เขียนขณะปูนผนังยังเปียก ๆ อยู่นะจ๊ะ”
1 “เขียนลงไปเลยทันทีหรือคะ”
(ขวา) ปราสาท
ยอดปรางค์ด้าน
“ไม่ใช่จ้ะ น้าอาจพูดรวบรัดเกินไป เอา
ใหม่นะ คือเมื่อเขาโบกปูนฝาผนังเตรียมไว้
พอหมาด ๆ ก็เอาแบบร่างที่เขียนผ้าหรือ
กระดาษสา ซึ่งใช้เข็มปรุเป็นรูปร่างแล้วทาบ
ลงบนผนัง แล้วเอาสีฝุ่นห่อผ้าตบจนเป็นรูปร่าง
แล้วจึงใช้สีฝุ่นผสมกาวบาง ๆ ระบายลงไป
ขณะปูนยังไม่แข็งตัว เมื่อผนังแห้งภาพจะติด
สนิทไม่กะเทาะหรือร่อน แม้ถูกน้ำฝนก็ไม่เป็นไร ด้วยพรหมสี่หน้า
ที่ยุโรปนิยมเขียนภาพฝาผนังด้วยวิธีนี้กันมากนะ”
- “อ้าว ทำไมบางแห่งภาพจึงหลุดร่วง
เล่าคะ” พี่นิภาถามน
“ก็ปูนมันหมดอายุมันไม่เกาะตัวกันแล้ว
ปูนที่ฉาบก็หลุดร่วงสิจ๊ะ สีก็หลุดติดมากับปูน
ตัวสีเองมันไม่ได้หลุดนี่จ๊ะ” อยู่ห่างออกให้
“อ๋อ เข้าใจแล้วค่ะ”
ก็ “พี่นิภา ดูรูปตรงนั้นซิคะ” ฉันพูด
พลางฉุดพี่นิภาให้มาดูภาพที่ผนังด้านหน้าพระ
ประธาน ซึ่งก็อยู่ข้างประตูเข้าออกนั่นเอง
“เอ๋...ภาพสุริยุปราคานี่คะ น้า มีคน
๘๘ กัลยาณมิตร พฤศจิกายน ๒๕๓๕
ตะวันตก ประดับ
-
กำลังส่องกล้องดูดาวด้วย”
“เป็นภาพสำคัญนะหลาน เป็นภาพ
อนุสรณ์ให้เรานึกถึงเหตุการณ์สำคัญในปลาย
รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าฯ ที่ทรง
เป็นนักดาราศาสตร์ ทรงสามารถคำนวณ และ
ประกาศให้ประชาชนทราบว่าจะเกิดสุริยุปราคา
ขึ้นแน่นอน จะมองเห็นชัดเจนในประเทศไทย
ณ ตำบลหว้ากอ เมืองประจวบคีรีขันธ์ ณ วันที่
๑๘ สิงหาคม ๒๕๑๑ ไงล่ะ”
“อ๋อ...เขาจึงกำหนดวันที่ ๑๘ สิงหาคม
ทุกปีเป็นวันดาราศาสตร์
“เป็นวันวิทยาศาสตร์ด้วยค่ะ แล้วยกย่อง
พระองค์ท่านเป็นพระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย
ด้วย ลักขณ์จำได้”
“อือ....เก่งทั้งคู่เลย” น้าน้อยชมพร้อมกับ
ยิ้มขณะผงกศีรษะขึ้นลง ๒-๓ ที “น้าคะ
หลังจากพระองค์เสด็จกลับจากหว้ากอไม่นาน
ก็สวรรคตใช่มั้ยคะ”
“จ้ะ ก็ทรงรับเชื้อไข้มาลาเรียนั่นแหละ
ประชวรอยู่ได้เพียง ๑๔ วัน ก็สวรรคต ด้วย
เหตุนี้ น้าจึงว่าภาพนี้สำคัญไงล่ะ คือเป็น