การสร้างบารมี : หน้า 37/113

เราเกิดมาสร้างบารมี ต่อจากหน้า ๓๒ เ ดีๆ ราเกิดมาทำไม? เป็นปัญหาค้างใจของมนุษย์ทุกชาติ ทุกภาษา ซึ่งอาจสรุปความสั้น ๆ ได้ว่า เราเกิดมา เพื่อกำจัดนิสัยที่ไม่ดีออกไปให้หมด แล้วเลือกสรรสิ่ง ใส่ตัวจนกาย วาจา ใจ สะอาด บริสุทธิ์ ผ่องใสอยู่เสมอ นิสัยไม่ดีที่พึงกำจัด สามารถสรุปรวมได้ ๑๐ ประการ และสามารถปรับปรุงแก้ไขได้ด้วยบารมี ๑๐ ประการดังนี้ ๑.นิสัยมักเห็นแก่ได้ เห็นแก่ตัว ตระหนี่ถี่เหนียว โลภมาก อยากได้ หวงแหนยึดมั่น ฯลฯ สิ่งเหล่านี้สามารถ แก้ไขได้ด้วยการ “สร้างทานบารมี” ทาน คือ การให้ การเสียสละ ผู้ใดก็ตามต่อให้มี สมบัติล้นฟ้าล้นแผ่นดิน แต่ไม่รู้จักคำว่า “พอ” ไม่รู้จักคำว่า “ให้” ชีวิตของผู้นั้นจะมีคุณค่าได้อย่างไร จงเป็นผู้ให้เสีย เถิด เพราะผู้ให้ คือผู้รับความสุขจากการให้นั่นเที่ยว จงให้อย่างไม่มีอาลัย อย่างไม่รู้สึกเสียดาย ให้อย่างหมด หัวใจ เหมือนแก้วน้ำที่คว่ำ ย่อมคายน้ำจนไม่เหลือฉะนั้น ๒.นิสัยชอบเบียดเบียน กลั่นแกล้ง โหดร้ายหยาบ คาย กระทบกระทั่ง ขาดวินัย ไม่มีมารยาท ฯลฯ สิ่งเหล่านี้ สามารถแก้ไขได้ด้วยการ “สร้างศีลบารมี” ศีล แปลว่า ปกติ ปกติของมนุษย์ต้องมีศีลอย่างน้อย ๕ ประการ คือ ไม่ฆ่า ไม่ลัก ไม่เจ้าชู้ ไม่พูดปด ไม่ดื่ม สุรายาเมา นอกจากรักษาศีลแล้วยังต้องรักษาวินัย ขนบ ธรรมเนียม ประเพณีอันดีงามอีกด้วย ศีลที่ทุกคนต่าง รักษาไว้ดีแล้ว จะก่อให้เกิดความสุข ความสามัคคี ความ อุ่นใจไม่หวาดระแวงกันเอง ศีลนั่นเองจะทำให้ทุกชีวิต ผาสุกและมีจิตใจอันสูงส่ง จามรี เป็นสัตว์ที่ไม่ใยดีแม้แต่ ชีวิตเพื่อรักษาขนหางของตนฉันใด เราก็พึงรักษาศีลให้ มั่นเหมือนจามรีรักขนฉันนั้น ต.นิสัยชอบคลุกคลีเอิกเกริกเฮฮา พัวพันเกี่ยวข้อง เรื่องครอบครัว จนไม่มีเวลาให้กับตัวเอง ฯลฯ สิ่งเหล่านี้ สามารถแก้ไขได้ด้วยการ “สร้างเนกขัมมบารมี” เนกขัมมะ คือ การไม่เกี่ยวข้องเรื่องครอบครัว ไม่ คลุกคลีด้วยหมู่คณะ เพราะสิ่งเหล่านี้เหมือนโซ่ตรวน เหมือน เครื่องจองจำที่ผูกมัดเราไว้อย่างหลวม ๆ จนไม่รู้สึกตัว ทำให้เสียเวลากับสิ่งเหล่านี้โดยใช่เหตุ เราจึงต้องประพฤติ พรหมจรรย์ หาที่สงบสงัด แม้ชั่วครั้งชั่วคราวก็ยังดี นัก โทษที่ได้รับความลำบากในเรือนจำต้องการความอิสระฉันใด เราก็พึงต้องการความอิสระ ปลอดจากกาม ปลอดจาก * บารมี คือคุณความดีที่บำเพ็ญอย่างยิ่งยวด เพื่อบรรลุจุดหมายอันสูงยิ่ง ครอบครัวฉันนั้น บารมี มี ๑๐ ประการ (จากพจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ ของพระราชวรมุนี) คือภาวะหรือการกระทำของผู้เป็นเลิศ (ปรม แปลว่า ผู้เป็นเลิศ) คือความเป็นเลิศ ความเต็ม ความสมบูรณ์แบบ (จากทศบารมี ในพุทธศาสนาเถรวาท พระราชวิทยานิพนธ์ สมเด็จพระเทพรัตน ราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี) บารมี คือคุณความดีที่ควรบำเพ็ญ มี ๑๐ อย่างคือ ทาน ศีล เนกขัมมะ ปัญญา วิริยะ ขันติ สัจจะ อธิษฐาน เมตตา อุเบกขา เรียกว่า ทศบารมี คือคุณความดีที่ได้บำเพ็ญมา คุณสมบัติที่ทำให้ยิ่งใหญ่ (จากพจนา นุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕) ๔. นิสัยถือตัวว่าตนเองฉลาด ไม่ยอมรับฟังความคิดเห็น ผู้อื่น ไม่สนใจใฝ่หาความรู้ให้เพิ่มพูน ฯลฯ สิ่งเหล่านี้ สามารถแก้ไขได้ด้วยการ “สร้างปัญญาบารมี” พระพุทธองค์ทรงสรรเสริญว่า ปัญญานั้นเป็นเลิศ จะมีปัญญาได้ต้องมีคุณธรรมคือ ความเคารพ อยู่ในจิตใจ หมั่นคบหาบัณฑิต ไม่ว่าบัณฑิตนั้นจะยากดีมีจน เป็นคน ชั้นต่ำ ชั้นกลาง หรือชั้นสูง เหมือนพระภิกษุผู้เคร่งครัด ในบิณฑบาตวัตร ย่อมเที่ยวบิณฑบาตไปตามลำดับ ไม่เว้น ตระกูลสูง ตระกูลกลาง ตระกูลต่ำ ฉะนั้น พฤศจิกายน ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๒๕