ศิลปะไทยสมัยรัชกาลที่ ๔ : หน้า 89/113

พี่นิภาช่างมีความรู้เรื่องลายไทยเสียจริงๆ ฉันรู้แต่ว่าลงรักปิดทองประดับกระจกหรือประดับ กระเบื้องเคลือบเท่านั้น น้าน้อยอมยิ้ม มองมายังเราทั้งสองที่ยัง ชื่นชมศิลปะไทยสมัยรัชกาลที่ ๔ ไม่สร่างเสียที สักครู่จึงเอ่ยว่า ๔ “น้าว่า เราเข้าไปข้างในเสียทีดีมั้ย เจ้าหน้าที่วัดคอยเรานานแล้ว เกรงใจเขา” เราทั้งสองรับคำ แล้วรีบเดินข้ามธรณ ประตูเข้าสู่ภายในพระวิหารหลวง เราก้มลง กราบพระสวดมนต์ขอพรพระครู่หนึ่ง ฉันจึง เขยิบไปนั่งใกล้น้าน้อยกระซิบถามเบา ๆ ว่า “น้าคะ พระประธานมีนามว่ากระไรคะ เป็นพระเก่าหรือพระใหม่คะ” “เป็นพระพุทธรูปจำลองจ้ะ รัชกาลที่ ๔ ทรงจําลองจากพระพุทธสิหิงค์องค์ที่ประดิษฐาน อยู่ ณ พระที่นั่งพุทไธศวรรย์ พิพิธภัณฑสถาน แห่งชาติ ที่สนามหลวงไงล่ะ เลยพระราชทาน นามว่า พระพุทธสิหิงคปฏิมากร “องค์เล็กจังเลยนะคะ” 1. “ก็หน้าตักกว้าง ๑ ศอก 5 นิ้ว สูง ๑ ศอก 6 นิ้ว พระเกศก็สูง ๕ นิ้ว นี่น้าจดมานะ อนึ่ง วัดก็เล็ก โบสถ์วิหารที่สร้างสมัยรัชกาลที่ ๔ มัก เล็กนะ พระประธานจึงต้องมีขนาดเล็กไปด้วย” เออเบญจ์ พระประธานปางสมาธินะจ๊ะ ประดิษฐานบนบุษบก ๓ ยอด เหนือฐานชุกชี อีกทีหนึ่ง น้าน้อยอธิบายให้ฉันฟังว่า เบื้องซ้าย พระประธาน (ก็ขวาของเราแหละ เมื่อเราหัน หน้าไปหาท่าน) ประดิษฐานพระพุทธชินสีห์ จำลองส่วนเบื้องขวาเป็นพระพุทธชินราชจำลอง (แต่ไม่มีซุ้มเรือนแก้วนะ) เบื้องหลังประดิษฐาน พระศาสนาจำลอง ส่วนองค์ที่อยู่บนแท่นบูชา หน้าซุ้มบุษบกเป็นพระนิรันตราย ซึ่งเป็นพระ พุทธรูปที่มีความสำคัญอีกองค์หนึ่งจ้ะ ส่วน สำคัญยังไง น้าน้อยว่าไว้ค่อยเล่าทีหลังจ้ะ อ้อ... น้าน้อยบอกว่าตรงฐานชุกชีเป็นที่ประดิษฐาน พระสรีรางคาร รัชกาลที่ ๔ ด้วยจะ พี่นิภาและฉันเดินไปขออนุญาตเจ้าหน้าที่ วัดถ่ายภาพภายในพระวิหารหลวงกัน ตอนบน เป็นรูปเทพยดาอารักษ์ต่าง ๆ อย่างที่เราเคย เห็นตามวัดทั่วไป แต่ถัดลงมาซิเบญจ์เอ๋ย ฉัน ชอบมากเลย เป็นภาพเรื่องไตรภูมิพระร่วง เปล่าทั้งเพ เป็นภาพพระราชพิธีสิบสองเดือนจ้ะ พี่นิภาโวยวายดีใจมากเลย พร้อมกับบอกกัน อย่างตื่นเต้นว่า “รู้มั้ยลักษณ์ เป็นภาพที่มีคุณค่าทาง ประวัติศาสตร์และโบราณคดีมากเชียวนะ ลักขณ์ อยากจะรู้ว่าคนสมัยก่อนอย่างน้อยก็สมัยรัตน โกสินทร์มีความเป็นอยู่ยังไง แต่ละเดือนมีพระ ราชพิธีอะไรบ้าง อ่านพระราชพิธีสิบสองเดือน พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ & ยังไม่เข้าใจดี หรืออยากให้เข้าใจละเอียดล่ะก็ ควรมาดูภาพ ที่วัดนี้ โอ้ย! ดีใจจังเลย” น้าน้อยยิ้ม พลางชายตาค้อนแกมเอ็นดู ที่เห็นพี่นิภาเพ้อโวยวายแทนที่จะเป็นฉัน ก็พี่ นิภาตื่นเต้นเสียจนฉันตื่น ตื่นตานะจ๊ะ แต่ไม่ ยอมเต้นตามหรอกจ้ะ เดี๋ยวเสียฟอร์มคน เรียบร้อยไง (เฉพาะในสายตาน้าน้อยนะ) พฤศจิกายน ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๘๗