ความกลัวและความสัตย์ : หน้า 98/113

คนมีศีลบริสุทธิ์ ย่อมไม่กลัว ตาย ส่วนคนลามก บัณฑิตติ เคียน ย่อมกลัวตาย คนที่ กล่าวเท็จเพราะของรักใดๆ ของรักนั้นไม่อาจคุ้มครอง รักษาเขามีให้ตกนรกได้ มหาราช! แม้ดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์ จะพึงตกลงไป ในแผ่นดิน ลมจะพึ่งพัด ภูเขาให้ล้ม แม่น้ำจะพึง ไหลทวนกระแสได้ แต่ ข้าพเจ้าพูดเท็จมิได้เลยนะ ราชา ท่านเข้าใจว่าดาบของเราเป็นขนนกกระ พระเจ้าสุดโสมได้ตามประสงค์ ด้วย สาหรือ” รุกขเทวดวกล่าวตอบว่า ความเกรงพระทัยพระเจ้าสุดโสมโบริสาท จึงไม่ทำเยี่ยงที่เคยทำกับกษัตริย์องค์อื่น “ดูก่อนราชะ อาตมาหยุดแล้ว แต่กลับแบกสุดโสมไว้บนบ่าแล้วนำไป เพราะมีธรรมเป็นเครื่องหยุดคืออหิงสา ขณะนำไปนั้นได้เห็นน้ำแต่ปลายพระ ความไม่เบียดเบียน ไม่ต้องเปลี่ยนนาม เกศาแห่งสุดโสมหยดลงสู่ลูกของตน และโคตรของตน ส่วนท่าน เมื่อ สำคัญว่าเป็นน้ำตา จึงดำริว่า ขึ้นชื่อว่า ก่อนนี้เป็นพระเจ้าพรหมทัต แล้วต้อง สัตว์ที่ไม่กลัวตายนั้นย่อมไม่มีแม้พระเจ้า เปลี่ยนพระนามมาเป็นโจรโปริสาท อนึ่ง สุดโสมชะรอยจะร้องไห้เพราะรักชีวิต นักปราชญ์กล่าวว่า โจรเป็นผู้ไม่หยุดใน จึงกล่าวขึ้นว่า โลก เพราะละจากโลกนี้แล้วต้องไปสู่ “ท่านผู้มีความรู้ มีปัญญา เป็น อบาย ต้องท่องเที่ยวอยู่ในสังสารวัฏ พหูสูต คิดเหตุการณ์ได้มาก ย่อมไม่ ไม่มีเวลาหยุดหย่อนผ่อนพัก อาตมาจึง ร้องไห้ การที่พวกบัณฑิตเป็นผู้บรรเทา กล่าวว่าท่านนั้นแหละยังไม่หยุด” ความโศกของผู้อื่นได้นี่แหละ เป็นที่พึ่ง พลีกรรม” “ดูก่อน ราชะ หากท่านประสงค์ ยอดเยี่ยมของนรชน เหมือนเกาะเป็นที่ ให้พลีกรรมของท่านมีผลตามที่มุ่งหมาย พำนักของคนที่เรือแตกในมหาสมุทร ท่านต้องจับพระเจ้าสุดโสมมาด้วย ท่านสุดโสม ท่านคิดถึงอะไร ตน หรือ พระเจ้าสุดโสมนั่นแหละเป็นยอดแห่ง ญาติ หรือลูกเมีย หรือข้าวของเงินทอง ท่านโกรัพยะผู้ประเสริฐสุด! หม่อมฉัน รุกขเทวดากล่าวดังนี้แล้วบันดาล ขอฟังถ้อยคำของพระองค์” ให้เพศบรรพชิตหายไป กลับกลายเป็น พระเจ้าสุดโสมตรัสว่า เพศของตนยืนโชติช่วงอยู่ดุจดวงอาทิตย์ “ข้าพเจ้ามิได้คิดถึงตน บุตร ภรรยา หรือข้าวของ เงินทองใด ๆ มิได้ โปรสาทได้สดับถ้อยคำและเห็น คิดถึงบ้านเมือง แต่ธรรมของสัตบุรุษที่ รูปเทวดานั้นแล้ว ดีใจนักหนาว่าตนได้ ประพฤติกันมา แต่โบราณ (ความสัตย์) เห็นเทวดาโดยประจักษ์ จึงกล่าวกับ ข้าพเจ้าขอผัดกับพราหมณ์คนหนึ่งไว้ เทวดาว่าอย่าวิตกเรื่องพระเจ้าสุดโสมเลย (ว่าหลังจากสรงน้ำแล้วจะไปฟังมธุรภา ในอากาศ จะพยายามนำมาสังเวยให้ได้ ๆ จิตของเขา) ข้าพเจ้าคิดถึงธรรมนั่นแล แลแล้วเมื่อดวงอาทิตย์อัสดง ข้าพเจ้าอยู่ในฐานะเป็นเจ้าแผ่นดิน ได้ ดวงจันทร์ปรากฏแล้วโปร์สาทเป็นผู้รอบรู้ นัดหมายกับพราหมณ์ในแคว้นของตนไว้ ในเวทางคศาสตร์ ฉลาดรู้นักษัตรโคจร ข้าพเจ้าไม่ปรารถนาผิดนัดนั้น ข้าพเจ้า เธอแหงนดูท้องฟ้ารู้ทันทีว่า พรุ่งนี้แล้ว ใครจะไปตามนัดหมายเสียก่อนแล้วจะ พระเจ้าสุดโสมจะเสด็จลงสรง ณ สระ กลับมาหาท่าน" โบกขรณีอันเป็นมงคลตามขัตติยราช ประเพณี จึงไปซ่อนตัวอยู่ที่นั่น บ โจรโปรสาทจึงกล่าวว่า “ข้าพเจ้าไม่เชื่อดอกว่า คนที่ กายบ