การรักษาขนบธรรมเนียมในพระพุทธศาสนา : หน้า 20/113

ต่อมาเราก็ต้องเอาใจใส่อย่างนี้ คอย ศาสนาเล่า ภิกษุ สามเณร อุบาสก อุบาสิกา ก็ต้องรักษาขนบธรรม - ดูแลแก้ไขในตระกูลของตัวไว้ เนียมไว้ ถ้าไม่รักษาขนบธรรมเนียม ปรารถนา เป็นเหตุอะไรเล่า พระองค์ รับสั่งไว้ว่า สุวโจ ว่าง่าย สอนง่าย พระองค์รับสั่งว่า สาวกของพระ ศาสดา ตุพุพโจ ว่ายาก สอนยาก พระองค์ไม่รับอุปถัมภ์ ผลักไสเสีย เพราะอะไร พระศาสดาทรงสง เคราะห์อนุเคราะห์ประชุมชนจริง ๆ เหตุนี้ วุฑฒาปจายิโน เคารพต่อผู้ หลักผู้ใหญ่ผู้เฒ่าผู้แก่ อ่อนน้อมต่อ ผู้หลักผู้ใหญ่ผู้เฒ่าผู้แก่ด้วยธรรม ๔ ประการ คือ อายุ จะเป็นผู้มีอายุยืน วรรณะ จะเป็นผู้มีผิวพรรณวรรณะ ผุดผ่องงดงาม สุขะ จะเป็นผู้มี ความสุขกายสบายใจในอิริยาบถทั้งสี่ จะมีกำลังกาย กำลังวาจา พละ กำลังใจ เจริญตามหน้าที่ เหตุนี้ในสามัญวาจาที่ชี้แจง มานี้ คลี่ความเป็นสยามภาษาตาม มตยาธิบาย ได้พอสมควรแก่เวลา เอเตน สจฺจวชเชน ด้วยอำนาจ ความสัจ ได้อ้างธรรมปฏิบัติในภัต ดูแลแก้ไขอย่างนี้ ขนบธรรมเนียมอันใดที่ทำไว้ ขนบ ธรรมเนียมอันนั้นให้แน่แน่วไว้ จะ ไว้จะเป็นอันตรายต่อพระพุทธศาสนา เหตุนี้ควรเอาใจใส่ควรแก้ไขทีเดียว ตานุโมทนาคาถานี้ พอสมควรแก่ ได้เจริญในเบื้องหน้า การอ่อนน้อมต่อผู้หลักผู้ใหญ่ผู้เฒ่า เวลา ด้วยอำนาจสัจวาจาที่ได้อ้าง ฝ่ายพระพุทธศาสนาเล่า ก็ ผู้แก่ เรื่องนี้หญิงก็ดี ชายก็ดี เป็น ธรรมเทศนาตั้งแต่ต้นจนอวสานนี้ ต้องรักษาขนบธรรมเนียมดุจดังนั้น ที่ยินดีของโลก โลกพากันนิยมชม ชอบนัก เป็นที่ยินดีปรารถนาของนัก เหมือนกัน การเล่าเรียนดัดแปลง แก้ไขในทางพระพุทธศาสนาใน ปราชญ์ราชบัณฑิต ท่านรู้เช่นนี้ก็ได้ ชื่อว่าเป็นคนมีปัญญา คนประกอบ ด้วยปัญญา คนเฉลียวฉลาด คน อ่อนน้อม ไม่ใช่คนแข็งกระด้าง ถ้า เวลานี้ ท่านผู้เป็นเมธีมีปัญญา เป็น ครูบาอาจารย์ก็ต้องรักษาขนบธรรม เนียมนั้นไว้ ไม่ทำเช่นนั้น บนบ ธรรมเนียมเหล่านั้นหายหมด เล่า เรียนไม่ถูก ศาสนาก็ล้มละลาย การประพฤติปฏิบัติตามพระพุทธ รถนา แม้แต่แก่เฒ่าชราก็ไม่เป็นที่ คนแข็งกระด้างดื้อดึง ไม่เป็นที่ปรา รถนา แม้แต่เป็นเด็กก็ไม่เป็นที่ปรา ขอความสุขสวัสดีจงบังเกิดแก่ท่าน ทั้งหลายที่ได้มาสโมสรในสถานที่นี้ ทุกถ้วนหน้า อาตมภาพชี้แจงมาพอ สมควรแก่เวลา สมมติจะยุติธรรมิก ถาโดยอรรถนิยมความเพียงเท่านี้ เอว์ ก็มีด้วยประการฉะนี้ ๑๘ กัลยาณมิตร กรกฎาคม ๒๕๓๖