พระเจ้าอโศกและพระเถระ : หน้า 96/113

พระเจ้าอโศกนั้น ข้าพเจ้าสันนิษฐานว่า พระเจ้าอโศกมิได้เคารพนับถือพระเถระ รูปใดรูปหนึ่งเป็นพิเศษโดยเฉพาะ เช่น ในคัมภีร์มหาวังสะ หรืออโศกาวทาน เขียนไว้เลย พระโมคคัลลีบุตรติสสะก็ดี พระอุปคุปต์ก็ดี ล้วนเป็นบุคคลที่มีชีวิต จริง และเป็นผู้ซึ่งพระเจ้าอโศกทรงยก ย่องนับถือ แต่ไฉนคัมภีร์มหาวังสะจึง ไม่ให้เกียรติหรือกล่าวถึงพระอุปคุปต์เล่า? ข้าพเจ้าขอตอบว่าพระอุปคุปต์จะต้อง เป็นพระอาจารย์องค์สำคัญรูปหนึ่งของ นิกายสรวาสติวาทิน เพราะอโศกา วทานเป็นปกรณ์ที่เขียนกันโดยพระคันถ รจนาจารย์ของนิกายนี้ ฉะนั้นธุระอะไร เหนือเมืองบอมเบย์ในปัจจุบัน อินเดียฝ่ายตะวันออกเฉียงใต้ พวกหนึ่ง ๕. คณะพระมหาธรรมรักขิต ไป ว่าได้แก่หมู่เกาะชวา สุมาตรา พวกหนึ่ง เหนือห่างจากเมืองบอมเบย์ ที่มหาวังสะอันเป็นรจนาฝ่ายเถรวาทิน จะไปยกย่องคณาจารย์นิกายอื่น ซึ่ง เผยแผ่พระศาสนา ณ แคว้นมหาราษฎร์ ว่าได้แก่ตอนใต้ของประเทศพม่า และ เป็นคู่แข่งของตน ในทำนองเดียวกันที่ ปัจจุบันเป็นดินแดนแถบตะวันออกเฉียง พวกหนึ่งว่าได้แก่ดินแดนลุ่มแม่น้ำเจ้า อโศกาวทานก็ไม่ยอมแย้มพรายถึงเรื่อง พระยาตอนใต้ของประเทศไทย มติ ราวของพระโมคคัลลีบุตรติสสะเลย โดย 5. คณะพระมหารักขิต ไปเผย ของสองพวกหลังนี้มีมากกว่าเพื่อน แต่ เหตุผลดุจเดียวกันว่า เพราะพระโมค แผ่พระศาสนา ณ โยนกประเทศ ได้แก่ ปัจจุบันดูเหมือนน้ำหนักจะเอนมาทาง คัลลีบุตรท่านเป็นคณาจารย์ฝ่ายนิกาย แว่นแคว้นของพวกฝรั่งชาติกรีกในทวีป สุวรรณภูมิคือ ตอนลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา เอเชียตอนกลาง เหนือประเทศอิหร่าน ภาคใต้มาก ต่อขึ้นไปจนถึงเตอร์กีสถาน ๓. คณะพระมัชฌิมะ และพระ มหาเถระอีก ๔ รูปคือ พระกัสสปโคตตะ๑ พระมูลกะเทวะ ๑ พระทุนทภิสสระ และพระเทวะ ๑ รวม ๕ รูป ไปเผยแผ่ พระศาสนา ณ แคว้นดินแดนแถบภูเขา หิมาลัย 3 คณะพระโสณะและพระอุต- ตระ ไปเผยแผ่พระศาสนา ณ ดินแดน สุวรรณภูมิ สำหรับสุวรรณภูมินี้ นัก โบราณคดีแตกมาเป็น ๔ พวกคือ พวก หนึ่งว่าได้แก่แว่นแคว้นเล็กๆ ในประเทศ 6 เถรวาทิน อย่างไรก็ตาม ในคัมภีร์มหา วังศะดูเหมือนจะแย้ม ๆ อะไรไว้หน่อย ๔. คณะพระมหินทะ ไปเผยแผ่ หนึ่งคือ เรื่องพระอินทคุตเป็นแม่งาน พระศาสนา ณ เกาะลังกา ในรัชสมัย คอยคุมสร้างอโศการาม พระอินทคุต พระเจ้าเทวานัมปิยติสสะ เจ้าแผ่นดิน รูปนี้ ข้าพเจ้าปรารถนาจะกล่าวว่าแท้ ลังกาเสวยราชย์ และพระมหินทะชัก จริงก็คือพระอุปคุปต์นั่นเอง ในสมัย นำให้พระเจ้าเทวานัมปิยติสสะเลื่อมใส พระเจ้าอโศก นิกายของพระพุทธศาสนา ในพระพุทธศาสนาสำเร็จ ปักหลักของ ทุก ๆ นิกายจะต้องได้รับพระบรมราชู พระศาสนาได้มั่นคง ณ ประเทศนั้นสืบ ปถัมภ์เท่าเทียมกัน เพราะแม้แต่พา มาจนทุกวันนี้ หิรลัทธิเป็นพราหมณ์และเชน พระองค์ ยังทรงให้ความคุ้มครอง แต่แน่นอนละ ปัญหาเรื่องพระเถระ ยุคพระเจ้าอโศก การโต้เถียงอภิปรายปัญหาทางหลัก ธรรมอันต่างนิกายต่างทัศนะ ย่อมจะ สำหรับปัญหาเรื่องพระเถระยุค ต้องเกิดขึ้นโดยมิต้องกังขา และนั่น ๙๔ กัลยาณมิตร กรกฎาคม ๒๕๓๖