คุณธรรมและมนุษยธรรม : หน้า 51/128

คนเราต่างจากสัตวโลกทั้งหลาย คอย ค้ำจุนจิตใจของมนุษย์ให้มีความเกื้อกูล กรุณา มีความรักในชีวิตของสัตว์อื่น เหมือนกับชีวิตของตน ความถูกต้องดี งามจึงเป็นเนื้อแท้บริสุทธิ์ในความเป็น ธรรมชาติที่แท้จริงของมนุษย์ หาก ปราศจากคุณธรรมแล้วคนเราร้ายกาจ กว่าสัตวโลกทั้งหลายรวมกัน แม่ม va ดวงตาที่งดงาม มีสองมือที่อ่อนนุ่ม ก็ สามารถล้างผลาญชีวิตผู้คนเป็นแสน เป็นล้านได้ชนิดที่ดวงตาไม่กะพริบ ใน เวลาเดียวกันเมื่อมีคุณธรรมค้ำจุนจิตใจ แม้มีเพียงสองมือก็สามารถสร้างโลกให้ มีสันติสุขได้ เพราะฉะนั้น มนุษยธรรมก็คือ คุณธรรมความดีงามทั้งหลายในโลกที่ มนุษย์ควรประพฤติเป็นปกติ ซึ่งมี “ใน ฐานะนักวิทยาศาสตร์ พวกเราหลายคนมีประสบการณ์ อย่างลึกซึ้ง ในเรื่องความยำเกรง และความเคารพ เบื้องหน้าจักรวาล เราเข้าใจดีว่าสิ่งที่ถือกันว่าศักดิ์สิทธิ์ก็ควรได้ รับการปฏิบัติ ด้วยความเอาใจใส่และความนับถือ โลกของเราก็ ควรได้รับการปฏิบัติด้วยเช่นนั้น ความพยายามที่จะปกป้องและ ฟูมฟักสิ่งแวดล้อม จำเป็นต้องหลอมรวมกับวิสัยทัศน์เรื่องความ ศักดิ์สิทธิ์ ในขณะเดียวกันความเข้าใจที่กว้างและลึกยิ่งขึ้นในเรื่อง วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ก็เป็นเรื่องจำเป็น ถ้าเราไม่เข้าใจ ปัญหาก็ยากที่จะแก้ไขปัญหานั้น” คาร์ล ซากัน นักดาราศาสตร์ฟิสิกส์ มาตรฐานอย่างน้อยที่สุดคือศีลห้า บอก ถึงความเป็นปกติของมนุษย์ เป็นสิ่งคู่ โลก มีมาแล้วก่อนพุทธกาล เกิดจาก สามัญสำนึก จากน้ำจิตคิดเมตตาของ มนุษย์ด้วยกันเองที่ไม่คิดฆ่าหรือเบียด เบียนชีวิตอื่น หากเราจะถามว่าสิ่งที่ มนุษย์รักและหวงแหนที่สุดในโลกคือ อะไร คำตอบของทุกคนก็คือชีวิต ทรัพย์สมบัติทั้งหลายที่ว่าเยี่ยมในโลก มีทองคำเพชรนิลจินดา ยกเอามาแลก กับชีวิตก็ไม่มีใครปรารถนา คุณธรรมทั้งหลาย จึงมีราก เหง้ามาจากเมตตาธรรม การคิด การ พูดและการกระทำด้วยน้ำจิตคิดเมตตา สิ่งใดที่ส่อแววว่าจะโหดร้าย ก็อย่าไป กระทำ แม้จะถูกต้องตามกฎหมายก็ ตาม ความหยาบคายก้าวร้าวต้องระงับ มิให้บังเกิดขึ้นทั้งทางกาย วาจา ใจ เพราะหากสิ่งเหล่านี้ปรากฏขึ้น แม้จะ ถูกต้องตามกฎหมายก็เป็นเครื่องบ่งชี้ กัลยาณมิตร ๔๙ เมษายน ๒๕๓๘