ข้อความต้นฉบับในหน้า
เรือสําเภาจีน
บางขุนเทียนกลางไม่มีภาพจิตรกรรม และไม่มีอะไรน่าสนใจ
วัดบางขุนเทียนในมีภาพจิตรกรรมฝาผนังวาดราวสมัย ร.๓
สีสันสดสวย สมัยที่ผู้เขียนมาเยี่ยมชมเมื่อ ๒๐ กว่าปีก่อน
ต้องเดินไปตามทางเดินเล็กๆบัดนี้มีถนนเข้าถึงและมีตึกแถว
สิ่งก่อสร้างใหม่ ๆ ปะปนระเกะระกะไปหมด เป็นอันว่าวัด
บางขุนเทียน ไม่เป็นวัดในสวนอีกต่อไป ส่วนภาพวาด แม้
จะยังอยู่ทั้งสองวัด แต่ก็หลุดกระเทาะไปพอสมควร โดย
เฉพาะวัดบางขุนเทียนใน ความชื้นจากพื้นดินระเหยขึ้นมา
กัดกินเนื้อสีจนภาพช่วงล่างเสียหายไปมาก
เมื่อกลับมาตรวจสอบบันทึก พ.ศ.๒๕๑๖ พบว่ารูป
วัดบางขุนเทียนในซึ่งเดิมเคยมีตัวหนังสือเก่าเขียนอธิบายไว้
ว่า นี่เป็นชาดกตอนอะไร พระโพธิสัตว์เสวยชาติเป็นอะไร
(ขณะนั้นตัวหนังสือเริ่มเลือน) ปัจจุบันคำบรรยายหลุดหาย
ไปหมดสิ้น
รูปวาดระหว่างช่องหน้าต่างเหล่านี้ ไม่ได้วาดเป็น
เรื่องทศชาติหรือเรื่องพระเวสสันดรอย่างวัดอื่นๆ หากแต่
วาดอดีตชาติต่างๆ ของพระโพธิสัตว์ เท่าที่ผู้เขียนจำได้
ได้แก่ตอนเกิดเป็นกา และดาบส
รูปวาดวัดบางขุนเทียนนอก ส่วนที่เป็นพุทธประวัติ
หลุดลอกเกือบหมด คงเหลือบ้างไม่กี่ตารางฟุต ส่วนภาพ
ชายหญิงชาติต่างๆ บนบานหน้าต่างเท่าที่พออ่านได้ ได้แก่
ไทย ฝรั่ง แขก จีน นอกนั้นอ่านไม่ค่อยออก ถ้าจะชำระ
กันจริงๆ ต้องอ่านหนังสือ ภูมิศาสตร์วัดโพธิ์ ของกาญจ
นาคพันธุ์ เพราะกาญจนาคพันธุ์ชำระรูปชนชาติต่างๆ ใน
หารวัดโพธิ์ไว้อย่างละเอียด บางทีรูปวาดในวัดบางขุน
เทียนนอกจะเลียนอย่างรูปในวิหารวัดโพธิ์มาก็ได้
งานจิตรกรรมวัดบางขุนเทียนนอกและใน คงมีอายุ
ราว ๑๕๐-๒๐๐ ปีเศษ เป็นจดหมายเหตุอีกแบบหนึ่งที่ช่วย
แสดงวิถีชีวิตของคนไทยและต่างชาติให้คนรุ่นหลังได้ศึกษา
คือ พ.ศ.๒๕๑๖ ภาพเขียนส่วนใหญ่ยังอยู่ค่อนข้างสมบรูณ์ จึงขอนำมาฝากท่านผู้อ่าน “กัลยาณมิตร” ดูเล่นเพลินๆ
บัดนี้ เมื่อปลายปี พ.ศ.๒๕๓๗ ผู้เขียนหาโอกาสไป
เยี่ยมวัดบางขุนเทียนอีกครั้ง พบว่าภาพและบรรยากาศ
เปลี่ยนแปลงไปมากคือ จากเดิมที่เป็นวัดในสวนอันร่มรื่น
( คำบรรยายภาพหน้า ๗๖
(บน) พระโพธิสัตว์เสวยชาติเป็นอีกา
(ล่าง) ผู้ใหญ่ ไม่สวมเสื้อ กางร่ม มีข้าทาสบริวาร
กัลยาณมิตร
๗๗
เมษายน ๒๕๓๘