การทำบุญในพิธีศพของชาวม้ง : หน้า 82/128

เสียงน้าน้อยดังขึ้น “เพราะส่วนใหญ่จนค่ะ แล้วก็อยู่ประสา จน เลยไม่มีปัญหาเรื่องนี้ คือไม่ค่อยมีเงินให้ ยืมกันนักหรอกค่ะ” “งั้นงานหนักก็ตกอยู่ที่คนฆ่าวัว ไม่ก็ทำ อาหารเลี้ยงญาติเลี้ยงแขกใช่มั้ยคะ” “ไม่ใช่หรอกค่ะ เพราะฆ่าแล้วก็แล้วกัน เพียงช่วยชำแหละให้ฝ่ายครัว ฝ่ายครัวก็ทำไป ทำเสร็จก็หมดธุระ” “งั้นคนที่ทำหีบศพ” “ก็ไม่ใช่อีก หาไม้ได้ เลื่อยไม้เสร็จก็ต่อ โลง ก็หมดหน้าที่ เอาละ....ครูเฉลยดีกว่านะคะ คนที่งานค่อนข้างหนักก็คือ ผู้ทำหน้าที่เป่าแคน และตีกลองค่ะ” “อ้าว ไหงเป็นเช่นนั้นละครับ” “ก็เพราะต้องกระทำติดต่อกันหลายวัน ตามค่านิยมของพวกม้งมีสตางค์ จึงนิยมมีเมีย มากกว่าหนึ่ง เพื่อว่าเมื่อตนตาย ลูกชายลูกสาว จะได้ช่วยทำบุญให้ใหญ่โตสมเกียรตินั่นแหละ อ้อ...นักศึกษาคะ ถ้าคนตายยังเป็นหนุ่มสาว ยัง ไม่มีครอบครัว เขาไม่ฆ่าวัวทำบุญหรอกนะคะ ยกเว้นแต่พ่อแม่มีฐานะก็อาจฆ่าวัวสักตัวในพิธี ศพ” “ดีนะ แค่ฆ่าตัวเดียว” พี่นิภาพึมพำไม่ เบานัก “ก็คงฆ่าเพื่อเลี้ยงแขกในฐานะพ่อแม่มี “อ้อ...ครูลืมบอกไปค่ะว่า การทำบุญโดย สตางค์นั่นแหละพี่นิภา” ฆ่าวัวของชาวม้งนั้น เขาจะฆ่าวันฝังค่ะ คือเมื่อ หาวันดีฝังศพได้แล้ว เขาจะย้ายศพจากในบ้าน ออกมานอกบ้าน เพื่อใส่หีบไม้ที่ต่อเตรียมไว้ แล้วในวันนั้น แล้วตั้งหีบศพบนไม้ขาหยั่ง ๒ ตัว จนกว่าจะถึงวันฝังศพนะคะ หยุดไม่ได้ต้องมี จากนั้นหมอผีจะประกอบพิธีเรียกวิญญาณผู้ตาย ผู้ผลัดเปลี่ยนไม่ให้ขาดเสียงนะคะ เสียงแคน ให้มารับวัวซึ่งลูกหลานมอบให้ ตรงนี้แหละถือ และโดยเฉพาะอย่างยิ่งเสียงกลองเป็นสัญลักษณ์ ว่าเป็นการทำบุญให้ผู้ตาย จากนั้นจึงจะฆ่าวัว แสดงว่ามีพิธีศพในบ้านนั้น ๆ เพลงเฉพาะใน เมื่อชำแหละวัวเรียบร้อย คนครัวจะจัดแบ่ง พิธีศพ จะนำไปเป่าแคนเล่นในโอกาสอื่นไม่ได้ เนื้อวัวให้ญาติผู้เกี่ยวข้องและทำอาหารเลี้ยงแขก นะคะ ส่วนกลองนั้น ถ้าไม่มีพิธีการ ห้ามตี โดยเด็ดขาด” “ในพิธีศพเขามีการทำบุญให้ผู้ตายอย่าง เราบ้างมั้ยครับ อาจารย์” “มีเหมือนกันค่ะ ถ้าผู้ตายเป็นผู้สูงอายุ มีลูกหลานมาก งานศพจะเป็นงานใหญ่ วัด หน้าวัดตากันเชียวละ เพราะลูกผู้ชายทุกคน จะต้องฆ่าวัวให้พ่อแม่ที่ตาย คนละตัวเชียวนะ” “แล้วถ้ามีแต่ลูกสาวล่ะคะ” ฉันอดสงสัย ไม่ได้ “อ๋อ...ลูกสาวก็อาจรวมเงินกันซื้อวัวฆ่า ทำบุญให้พ่อแม่ของตน” “มิน่าเล่า ชาวม้งจึงอยากมีลูกชายมาก กว่าลูกสาว” พี่นิภาเสริมความคิดเห็นของตน ทันที “ใช่จ้ะ แล้วก็ชอบมีจำนวนมากด้วยนะ กัลยาณมิตร ๘๐ เมษายน ๒๕๓๘