การปฏิบัติในธุดงค์ : หน้า 113/132

ขอคดวา "ผู้มีปัญญาเห็นว่า ไม่ควรอยู่ คลุกคลีด้วยหมู่คณะ เพราะเป็น เหตุให้จิตฟุ้งซ่านได้สมาธิยาก การ มัวแต่สงเคราะห์คนนั้นคนนี้อยู่เป็น ความลำบาก ดังนั้นจึงไม่ชอบใจจะ อยู่กับหมู่คณะ หระมหากัสสปะได้ปีน ปฏิบัติในธุดงดวัตรอย่างเคร่งครัด พระพุทป้องค์จึงทรงยกย่องว่าเป็นมูลศกว่าภิกษุทั้งหลาย ในด้าน “สมาทานธุดงค์, และยังตรัสสรรเสร้ก คุณคาามดีอีก หลายประการ ผู้มีปัญญาเห็นว่าไม่ควรเกี่ยวข้อง กับตระกูลทั้งหลาย เพราะเป็นเหตุ ให้จิตฟุ้งซ่าน ได้สมาธิยาก ผู้เกี่ยว ข้องกับตระกูล ย่อมต้องขวนขวาย ในการเข้าไปสู่ตระกูล มักติดรส อาหาร จึงทำให้ต้องละทิ้งประ แม้แต่น้อย ภิกษุใดไม่ดูหมิ่นปัจจัย ทั้งหลายในด้าน “สมาทานธุดงค์ โยชน์ที่จะนำความสุขมาให้ ทั้ง ๔ คือ อาหารบิณทบาต ที่จะ ผู้มีปัญญากล่าวว่า การไหว้และ ต้องลุกขึ้นเดินไปรับที่ประตูเรือน การบูชาในตระกูลทั้งหลาย เป็น ของชาวบ้านหนึ่ง บังสุกุลจีวรหนึ่ง เชือกตม และเป็นลูกศรที่ละเอียด โคนต้นไม้หนึ่ง ยาดองน้ำมูตรเน่า ถอนได้ยาก บุรุษผู้เลวทรามย่อมละ หนึ่ง ภิกษุนั้นแลสามารถจะอยู่ได้ สักการะได้ยากอย่างยิ่ง” ต่อมาก็สอนให้พระภิกษุยินดีใน ปัจจัย ธ โดยเฉพาะอาหารที่บิณฑ- ในทิศทั้ง 5 แม้ยามชรา” ธ และในคราวหนึ่ง พระมหากัส ลปะก็ได้กล่าวเตือนพระนักปริยัติ บาตได้มา โดยกล่าวถึงข้อปฏิบัติ แต่ไม่สนใจการปฏิบัติว่า ของตัวท่านเองว่า และยังตรัสสรรเสริญคุณความดีอีก หลายประการ เช่น “กัสสปะมีกรรมเป็นเครื่องอยู่ เสมอด้วยพระองค์” เห็นได้จาก เมื่อครั้งประทานผ้าสังฆาฏิให้พระ มหากัสสปะ และทรงรับผ้าของ พระมหากัสสปะไปห่มแทน” “กัสสปะมีจิตประกอบด้วยเมต ตาแสดงธรรมแก่ผู้อื่น', “เพียงแต่ท่องบ่นพระพุทธวจนะ “กัสสปะเปรียบเหมือนดวงจันทร์ ได้ย่อมทำให้คนโง่มองไม่เห็นตัวเอง ขณะเข้าสู่ตระกูลทั้งหลายเป็นผู้มัก เขาย่อมเที่ยวชูคอสำคัญตนว่าประ- น้อยสันโดป, และตรัสสอนให้พระ เสริฐกว่าผู้อื่น" คนขี้เรื้อนปั้นข้าว ค่าหนึ่งมาใส่ สร้างมหากุศลสนับสนุนไว้ตั้งแต่ “เราลงจากอาสนะแล้วเข้าไป บิณฑบาตในเมือง คนขี้เรื้อนคน หนึ่งกำลังบริโภคอาหารอยู่ เราไป ภิกษุทั้งหลายถือเอาเป็นตัวอย่าง ยินอยู่ใกล้เขาด้วยอาการสำรวม ด้วยเหตุที่ตั้งจิตปรารถนาและ โดยให้โอวาทว่า “กัสสปะเข้าไปใกล้ตระกูลแล้ว บาตรเรา มือของเขามีน้ำเหลืองไหล วังศาสนาของพระปทุมุตตรพุทธ ชักกายและใจให้ห่าง ประพฤติตน เยิ้ม ขณะที่หย่อนข้าวลงในบาตร เจ้า กอปรกับในปัจจุบันชาติ พระ เป็นคนใหม่เสมอ ไม่คุ้นเคยเป็นนิตย์ นิ้วของเขาขาดหล่นลงในบาตร เรา มหากัสสปะได้เป็นผู้ปฏิบัติในธุดงค- นั่งฉันข้าวค่านั้นอยู่ข้างฝาเรือนต่อ ฉัตรอย่างเคร่งครัด พระพุทธองค์ ไม่คะนองกาย วาจาและใจในสกุล เป็นนิตย์ จิตไม่เกี่ยวข้องอยู่ในสกุล หน้าเขา โดยไม่มีความรังเกียจเลย จึงทรงยกย่องว่าเป็นผู้เลิศกว่าภิกษุ เหล่านั้น เพิกเฉยด้วยตั้งจิตเป็น กัลยาณมิตร กันยายน ๒๕๔๐