อายตนะนิพพานและการปฏิบัติ : หน้า 39/132

มาถึงรูป รูปยังไม่มาถึงตา ก็ไม่เห็นกัน (แต่) ก็มีอายตนะอยู่ แล้ว.....อายตนะคือหู เสียงมันยังไม่มาถึงก็ไม่ได้ยินกัน พอ เสียงมาถึงก็ได้ยินกัน เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรรมารมณ์ มีอายตนะเครื่องรับทั้งนั้น นี่เป็นอายตนะของโลก อายตนะ นิพพานเป็นของละเอียด ละเอียดทีเดียว... “นิพพาน' นั้นแหละได้ชื่อว่าเป็นอายตนะหนึ่ง เรียกว่า นิพพาน” เฉยๆ ไม่เรียกว่า “พระนิพพาน “ธรรมกาย” ของพระสิทธัตถะราชกุมารเข้าไปอยู่ใน นิพพานนั้นเรียกว่า นิพพาน” เฉยๆ ไม่เรียกว่า “พระนิพพาน “ธรรมกาย” ของพระสิทธัตถะราชกุมารเข้าไปอยู่ใน นิพพานนั้น เรียกว่า “พระนิพพาน “ธรรมกาย” นั้นเรียกว่า “พระนิพพาน แต่ว่า นิพพาน” ที่ยังเป็นเครื่องรองรับนั้น เรียกว่า “อายตนะนิพพาน” หรือเรียกว่า “นิพพาน' เฉยๆ นะ” อีกนัยหนึ่ง ดวงนั้นแหละ เรียกว่า เอกายนมรรค แปลว่า หนทางเอก ไม่มีโท สอง แปลว่า หนทางหนึ่ง สองไม่มี หนึ่งทีเดียว (อีกนัยหนึ่ง) ดวงนั้นแหละ เรียกว่า ดวงธรรมานุปัส สนาสติปัฏฐาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นิพพานเป็นอายตนะมีอยู่...พระพุทธเจ้ายังไม่ได้เข้านิพพาน พระอรหันต์ยังไม่ได้ข้านิพพาน ก็เป็นอายตนะคอยรองรับอยู่ เหมือนอย่างกับตาของเรามีอยู่ ยังไม่เห็นรูป รูปมันยังมาไม่ถึง ตายังไม่มาถึงรูป รูปยังไม่มาถึงตา ก็ไม่เห็นกัน (แต่) ก็มีอายตนะอยู่แล้ว พระนิพพาน คือพระเข้านิพพาน ให้รู้จักหลักอย่างนี้ (หมายเหตุ การถาม-ตอบ ในพระธรรมเทศนานี้ไม่ ได้มีผู้ถามในขณะที่หลวงพ่อเทศน์ หลวงพ่อท่านยกคำถาม ขึ้นมา เพื่อใช้เป็นการอธิบายขยายความ แต่ได้ใส่ข้อความ ในวงเล็บว่าถาม-ตอบ เพื่อแยกคำให้ชัดเจนขึ้นเท่านั้น) นอกจากหลวงพ่อจะได้อธิบายถึง "นิพพาน” และ “พระนิพพาน” ให้ได้เข้าใจแล้ว ท่านยังชี้หนทางไปนิพพาน ให้อีกว่า ถ้าปรารถนาไปนิพพานแล้วก็สามารถทำได้ หลวง พ่อกล่าวไว้ในพระธรรมเทศนา เรื่อง หลักการเจริญสมถา วิปัสสนากรรมฐาน ว่า “ล้าจะไปสู่มรรคผลนิพพาน ต้องเข้ากลางดวงนั้นแห่ง เดียว ไปได้ทางเดียวทางอื่นไม่มี นัยหนึ่ง เมื่อเข้ากลางดวงศูนย์นี้ได้แล้วเรียกว่า ดวงปฐมมรรค กันยายน ๒๕๔๐ เป็นทางไปของพระพุทธเจ้า พระอรหันต์ทั้งหมดใน สากลโลก สากลธรรม พระพุทธเจ้า พระอรหันต์จะเข้าไป สู่นิพพานต้องไปทางนี้ทางเดียว ไม่มีทางแตกแยกจากกัน ไปแนวเดียว ทางเดียวกันหมด แต่ว่าการไปนั้น บางท่านเร็ว บางท่านช้า ไม่เหมือนกัน คำว่าไม่เหมือนกันนี้แหละถึงจะ ได้ชื่อว่าไม่ซ้ำกัน คำว่าไม่ซ้ำกัน เพราะเร็วกว่ากัน ช้ากว่ากัน แล้วแต่นิสัยวาสนาของตนที่สั่งสมอบรมไว้ แต่ว่าทางไปนั้น เป็นทางเดียวกันหมด เป็นเอกายนมรรค หนทางเส้นเดียว เมื่อจะไปต้อง หยุด” อิกตอนหนึ่งในพระธรรมเทศนาเรื่องโอวาทปาฏิโมกข์ แสดงเมื่อวันที่ ๒๐ ตุลาคม ๒๔๗๗ หลวงพ่อกล่าวว่า “ด้วยความอดทน ด้วยความหยุด ด้วยความอดใจ นั้นแหละจึงเข้านิพพานได้ ถ้าไม่มีความอดทน ไม่มีความหยุด ไม่มีความนิ่ง อย่างหนึ่งอย่างใดแล้วเข้านิพพานไม่ได้” การฝึกใจให้หยุดอยู่ที่ศูนย์กลางกาย เข้าถึงดวงปฐม กัลยาณมิตร