การประมวลความจากคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา : หน้า 62/132

หนังสือเล่มนี้เป็นการประมวลความมาจากคัมภีร์ทาง สิ้นทุกประการ วันหนึ่งสุเมธพราหมณ์ได้นั่งพิจารณาด้วย พระพุทธศาสนา เพื่อให้ผู้สนใจศึกษาและปฏิบัติเพื่อความ พ้นทุกข์ ซึ่งจะได้เป็นประโยชน์สูงสุดทางพระพุทธศาสนา นับว่าเป็นวรรณกรรมไทยที่มีคุณค่าสูง ควรแก่การรักษาไว้ และเผยแผ่ให้กับประชาชนทั่วไปได้อ่านเพื่อการศึกษา นอกจากนี้หนังสือเล่มนี้ยังได้รับรางวัล วรรณกรรมไทย ชั้นที่ ๑ ประเภทร้อยแก้ว ของธนาคารกรุงเทพ จำกัด ประจำปี พุทธศักราช ๒๕๑๕ ด้วย ดังนั้นผู้เขียนขอเล่าความ เรื่อง พระสุเมธดาบสผู้ทอดกายเป็นสะพานให้แก่พระมิ่งมงกุฎที ปังกรพุทธเจ้า ด้วยภาษาเขียนแบบดั้งเดิมของหนังสือ เพื่อคงความไพเราะของวัฒนธรรมภาษาไทย ตามความต่อ ไปนี้ ในอดีตกาลล่วงมาแล้ว นับถอยหลังจากภัทรกัปนี้ไป ๔ อสงไขย กับอีก ๑๐๐,๐๐๐ มหากัป ครั้งนั้นเรียกว่า สารมัณฑกัป เป็นสมัยที่มีพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามาอุบัติในโลก ๔ พระองค์ คือ สมเด็จ ด้วยผลบุญอันเกิด พระมิ่งมงกุฎตัณหังกร จากการให้ทานนี้ พุทธเจ้า สมเด็จพระมิ่ง มงกุฎเมธังกรพุทธเจ้า ปัญญาว่า “การก่อเกิดในภพชาติใหม่ การมีกายใหม่นี้เป็น ทุกข์ใหญ่หลวงยิ่งกว่าทุกข์ทั้งปวง เพราะว่าชาติภพก่อให้ เกิดชรา (ความแก่) ชราแล้วก็ก่อให้เกิดพยาธิ (ความเจ็บ) และมรณะ (ความตาย)ต่อไปไม่สิ้นสุด เมื่อมีการเกิด แก่ เจ็บ ตาย ได้ก็จะต้องมีการไม่เกิด ไม่แก่ ไม่เจ็บ ไม่ตาย ได้ด้วย เป็นแน่แท้ เราควรจะแสวงหาหนทางแห่งการพ้นทุกข์นี้ให้ จงได้ จะเป็นการประเสริฐโดยแท้” เมื่อสุเมธมาณพคิดทบทวนอย่างถี่ถ้วนแล้ว ก็ได้เปิด คลังสมบัติแห่งตนมากมายหลายโกฏิออกบริจาคเป็นทาน แก่คนจนยาจกและวณิพกจนหมดสิ้นหมดกังวล แล้ว เดินทางเข้าสู่ป่าใหญ่ใกล้เชิงเขาธรรมิกบรรพต บำเพ็ญ ฌานสมาบัติและอภิญญา และได้เพลิดเพลินเจริญฌาน สมาบัติเป็นสุขอยู่อย่างนั้น โดยมิได้ทราบเลยว่า บัดนี้ ภาวนาจำเริญสมถกรรมฐาน นุ่งผ้าเปลือกป่านและคากรอง เป็นดาบส บริโภคผลไม้ที่หล่นลงมาเองเป็นอาหาร มีจิตตั้ง มั่นบากบั่นบำเพ็ญเพียรพยายามจนสามารถได้บรรลุฝั่งแห่ง จักนำมาซึ่งเครื่อง สมเด็จพระมิ่งมงกุฎ คิดถึง คิดช่วยเหลือ เหนี่ยวรั้งใจให้คน สรณังกรพุทธเจ้าและ สมเด็จพระมิ่งมงกุฎทีปัง- สมเด็จพระชินสีห์ทีปังกรพุทธเจ้าได้มาอุบัติตรัสขึ้นแล้วในโลก ด้วยว่าสุเมธดาบสได้แต่มัวหลงเพลิดเพลินเจริญฌานของตน จนมิได้สนใจที่จะนิมิตดูเหตุอื่นใดเลยแม้แต่น้อย ต่อมาหมู่มหาชนได้พากันอาราธนาสมเด็จพระผู้มี พระภาคเจ้าทีปังกร ให้เสด็จมายังปัจจันตประเทศ ฝูงชนมี สมัยที่สมเด็จพระ ความเลื่อมใสชื่นชมโสมนัสต่างก็พากันจัดแจงแต่งหนทาง แผ้วถางเกลี่ยมูลพูนถมระดมกันทำทางเป็นที่เสด็จพุทธดำเนิน ตกยาก เหมือนกับมี สะพานเดินข้ามฟาก มองลงมายังพื้นพสุธา ได้เห็นเหล่าฝูงชนชุมนุมกัน ประกาศพระพุทธศาสนา เป็นอันมากให้รู้สึกพิศวงจึงเหาะลงมาถามข่าวคราวชาว ตอบสนองและ กรพุทธเจ้า ป้องกันยามเรา มิ่งมงกุฎทีปังกรพุทธเจ้า มาอุบัติตรัสขึ้นแล้วในโลก ขณะนั้นสุเมธดาบสได้เที่ยวจาริกมาทางอากาศกลางเวหา ก็ทรงบำเพ็ญพุทธกิจ เชื่อมฝั่งทั้งสองให้ พร้อมทั้งทำการเผยแผ่ ต่อเนื่องกัน แก่เหล่าสัตว์ในไตรโลก ทั้งหลาย ผู้ที่ได้สดับตรับฟัง พระสัทธรรมเทศนาต่างก็พากันประพฤติปฏิบัติตามคำสอน จนได้บรรลุพระอริยมรรคอริยผลตามวาสนาบารมีแห่งตน กาลครั้งนั้น ยังมีพราหมณ์หนุ่มผู้หนึ่งนามว่า สุเมธพราหมณ์ เขาเกิดในตระกูลมั่งคั่ง มีทรัพย์มากมายมหาศาล ทั้งยัง เป็นผู้เชี่ยวชาญในเชิงมนต์และรู้แจ้งในศาสตร์ฉลาดในศิลป์ 50 | กัลยาณมิตร กุมภาพันธ์ ๒๕๔๓ มนุษย์นั้นว่า “ดูกรท่านทั้งหลาย ! พวกท่านรื่นเริงบันเทิงจิต แผ้วถางทางอยู่นี้ จะมีใครเสด็จมาหรือเล่า ?" มหาชนเหล่านั้นได้ฟังท่านดาบสถาม จึงแจ้งความว่า “ข้าแต่ท่านฤาษี ! สมเด็จพระทีปังกรพุทธเจ้าได้มา อุบัติตรัสขึ้นแล้วบนโลกนี้ กาลบัดนี้ พวกข้าพเจ้าทั้งหลาย มีใจเลื่อมใสในพระองค์เป็นยิ่งนัก จึงชักชวนกันแผ้วถาง ทางเพื่อให้เป็นที่เสด็จพุทธดำเนิน ณ สถลมารควิถี เพื่อที่