ความงามของวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม : หน้า 69/132

เท่าไร ในสังคมไทยก็ยังพอจะเหลือพุทธศาสนิกชนที่ไม่ยอมปล่อยให้พระอดข้าวตาย อยู่มาก อายุพระพุทธศาสนาจึงยืนยาวต่อไปได้ ความเข้มข้นในเลือดรักความเป็นไทยของผม ยังสูบฉีดแรงต่อไป ยิ่งเมื่อ ผมมาเห็นวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม ที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่ หัวทรงสร้างไว้นั้น ก็ต้องตกตะลึงในความงามวิจิตรตระการตาของพุทธ สถาปัตยกรรมอย่างหมดคำบรรยาย เพราะงามราวกับว่าเทวดาลงมาเนรมิตไว้ ตามประวัติของวัดราชบพิธฯ นั้น เริ่มสร้างเมื่อพุทธศักราช ๒๔๑๒ มี ฐานะเป็นพระอารามหลวงชั้นเอกชนิดราชวรวิหาร ความหมายของชื่อวัดนั้นแบ่ง เป็นสองตอน สร้าง ตอนแรกเป็นนามวัด ได้แก่ “ราชบพิธ” หมายถึง วัดที่พระเจ้าแผ่นดินทรง ตอนสองเป็นสร้อย ได้แก่ “สถิตมหาสีมาราม” คือ วัดที่มีมหาสีมาหรือสีมา ใหญ่ตั้งอยู่ ซึ่งก็ตรงตามความจริง เพราะที่วัดนี้มีสีมาขนาดใหญ่ทำเป็นเสาศิลา จำหลักรูปเสมาธรรมจักรอยู่บนเสา โดยตั้งอยู่บริเวณกำแพงวัดทั้งแปดทิศ วัดที่มี การตั้งสีมาแบบวัดนี้ มีทั้งหมด ๕ วัด คือ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม วัดราชประดิษฐ์ สถิตมหาสีมาราม วัดบรมนิวาสวรวิหาร วัดโสมนัสวิหาร และวัดมกุฏกษัตริยาราม ความสำคัญของวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามนอกจากเป็นวัดประจำรัชกาลที่ ๕ และที่ ๗ แล้ว ยังมีความสำคัญเป็นที่ประทับของสมเด็จพระสังฆราชในอดีตถึง สองพระองค์ องค์แรก คือ พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระ สังฆราชเจ้า ทรงปกครองระหว่างปี พ.ศ. ๒๔๖๔ - ๒๔๘๐ องค์ที่ ๒ คือ สมเด็จพระ ศรีอริยวงศาคตญาณ (วาสนมหาเถระ) สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ทรงปกครองเมื่อระหว่าง พ.ศ. ๒๕๑๗ - ๒๕๓๑ อาณาเขตของวัดราชบพิธฯ นั้น เป็นพื้นที่สี่เหลี่ยมเกือบจัตุรัส แบ่งตามผังโบราณเป็นเขตพุทธาวาสอยู่ทางทิศเหนือ เขตสังฆาวาสอยู่ ทางทิศใต้ ส่วนทางทิศตะวันตกเป็นสุสานหลวงหรืออนุสาวรีย์ แต่ที่ขึ้นชื่ออย่างมากคือความวิจิตรตระการตาของพุทธ สถาปัตยกรรมที่มีคุณค่าสูงยิ่ง เพราะแสดงถึงการประสมประสาน ระหว่างวัฒนธรรมเก่าและใหม่อย่างสมบูรณ์กลมกลืน ซึ่งตรงนี้บ่งบอก ถึงภูมิปัญญาอันเป็นเลิศของช่างไทยในสมัยโบราณ โดยเฉพาะการเลือก ใช้วัสดุสำเร็จรูปมาตกแต่งผิวอาคาร เช่น การประดับกระเบื้องเคลือบ เบญจรงค์ มุก กระจกสีสวยงาม การปูแผ่นหินอ่อนเป็นลวดลาย ฯลฯ แล้วหลอมความรู้ทั้งหมดลงไปสู่การสร้างพุทธสถาปัตยกรรมที่คงทน ความงามราวกับเทวดาสร้างมาจนถึงปัจจุบัน เพียงเมื่อเห็นสถาปัตยกรรมภายนอกพระอุโบสถของวัดราชบพิธฯ นี้แล้ว ผมบอกตามตรงว่า พุทธสถาปัตยกรรมฝีมือคนไทยไม่เป็นรอง ชิ้นไหนในโลกแน่นอน เราสู้เขาได้สบายมาก และผมก็เชื่อของผมเองว่า เพียงเมื่อเห็น สถาปัตยกรรมภายนอก พระอุโบสถของ วัดราชบพิธฯ นี้แล้ว ผมบอกตามตรงว่า พุทธสถาปัตยกรรม ฝีมือคนไทยไม่เป็นรอง ชิ้นไหนในโลกแน่นอน เราสู้เขาได้สบายมาก และผมก็เชื่อของผม เองว่า พระอุโบสถที่ งามด้วยศิลปกรรม ขนาดนี้ คงสร้างได้ ครั้งนี้ครั้งเดียว กัลยาณมิตร กุมภาพันธ์ ๒๕๔๓ | ๖๗