การบูชาด้วยเครื่องสักการะ : หน้า 49/132

การบูชาด้วยเครื่องสักการะ การบำเพ็ญบุญกุศล และงานรื่นเริงบันเทิงใจต่างๆ เป็นต้น ณ สถานที่ใดมีการฉลองกันเกิดขึ้น จะพบว่า การฉลองนั้นมีจุดมุ่งหมายสำคัญอยู่สอง ประการ คือ ๑. เพื่อโน้มน้าวและจูงใจมหาชนให้มา ยินดีกับความสำเร็จ พร้อมเป็นพยานรับรู้คุณ ความดีของสิ่งที่จะฉลอง เช่น ฉันเคยสังเกตเห็น เมื่อมีพระภิกษุบวชใหม่ จะมีการฉลองพระใหม่ เพื่อร่วมอนุโมทนาในบุญกุศล อย่างนี้ใครเห็นก็ รู้สึกยินดีมีความสุข ตามไปด้วย ๒.เพื่อเป็น แบบแผนที่ดีงามในการ ยกย่องบูชาบุคคลหรือ สิ่งที่ควรบูชา เพราะเมื่อ มีการบูชาความดีกัน มากก็จะเป็นการข่มคน พาล ไม่ให้ไปขัดขวางการทำความดีของใครๆ เขาจะเขินอายไปเองและทำให้คนดีๆ มีกำลังใจ ในการทำความดีสืบต่อไป แบบอย่างของการฉลอง การฉลอง ในทางพระพุทธศาสนาถือว่า เป็นการทำพิธีบูชาประเภทหนึ่ง ที่เรียกว่า “มหาบูชา” เพราะเป็น การบูชาที่ยิ่งใหญ่กว่า พิเศษกว่าการบูชาตามปกติ ประกอบด้วย แบบอย่างอันเป็นมาตรฐาน ๓ ประการ คือ ๑. ต้องมีการกำหนดจังหวะโอกาส และ ระยะเวลาที่จะทำ ถ้าเป็นการบูชาตามปกติทั่วไป จะทำการบูชาเวลาใดก็ได้ แต่สำหรับการฉลอง นั้นตามหลักฐานคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาเท่า ที่ฉันพบ จะทำกันเนื่องด้วยวาระพิเศษ ๓ ประการ คอ ประการที่ ๑ เมื่อประสบผลสำเร็จตาม ที่คาดหวัง เช่น ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐีได้ก่อสร้าง วัดเชตวันเสร็จ เพื่อเป็นศาสนสถานในพระพุทธ ศาสนา จากนั้นได้ส่งทูตไปกราบทูลให้พระ ศาสดาเสด็จมา แล้วจึงจัดงานฉลองตลอดทั้ง ๙ เดือนเลยทีเดียว ประการที่ ๒ เมื่อได้รับตำแหน่งใหม่ๆ เช่น ลูกจ้างไถนาของราชคฤห์เศรษฐี ที่ชื่อว่า นายปุณณะ ได้ถวายไม้ ชำระฟันกับน้ำบ้วนปาก แด่พระสารีบุตร ผู้ออก จากนิโรธสมาบัติใหม่ๆ ผลบุญส่งผลให้แผ่นดิน ของเขาทั้งหมดเป็น ทองคำ จึงได้รับพระ ราชทานฉัตรเศรษฐี จากพระราชา เพื่อแต่งตั้งให้เป็นเศรษฐีประจำ พระนคร แล้วจึงได้ทำบุญฉลองฉัตรประจำ ตำแหน่ง หรือในปัจจุบัน เมื่อพระภิกษุได้รับ แต่งตั้งสมณศักดิ์ก็ทําบุญฉลองพัดยศเป็นต้น และประการที่ ๓ เมื่อครบวาระวันฉลอง ประจำปี เช่น พระเจ้าพาราณสีทรงซาบซึ้งถึงความ กตัญญูของพญาช้างที่มีต่อมารดา จึงดำริให้ สร้างรูปปฏิมาช้างโพธิสัตว์ผู้เลี้ยงมารดา เพื่อให้ มหาชนชาวชมพูทวีปมาประชุมกันและฉลองรูป ปั้นช้างเป็นประจำทุกปี เพื่อให้มหาชนได้ระลึก ถึงคุณความดีของพญาช้างและนำไปเป็น แบบอย่างของความกตัญญูกตเวที หรือตัวอย่าง ง่ายๆ ที่เราจัดงานฉลองวันคล้ายวันเกิดทุกๆ ปี จนอิ่มหมีพีมันกันเป็นต้น กัลยา มิตร เมษายน ๒๕๕๗ ๔๗