พระเจ้าอโศกมหาราช : หน้า 53/132

ในพระพุทธศาสนาเข้ามาใช้ในการบริหาร บ้านเมือง โดยการปกครองแบบธรรมาธิปไตย ซึ่งปรากฏเป็นหลักฐานอยู่ในศิลาจารึก ที่ พระองค์ทรงจารึกไว้ ณ สถานที่ต่าง ๆ ทั่ว จักรวรรดิอันไพศาลของพระองค์ นอกจากนี้ ทรงตั้งเจ้าหน้าที่ กวดขันการปฏิบัติธรรม เรียกว่า ธรรมมหา อำมาตย์ มีหน้าที่ตรวจสอบความประพฤติของ ข้าราชการ และชักชวนประชาชนให้มุ่ง ปฏิบัติธรรม ข้าราชการ ถ้าปฏิบัติธรรมดีก็ทรง มีรางวัลประทาน ธรรม มหาอำมาตย์เหล่านี้มี ประจำทุกเมืองทุกแคว้นขึ้น ตรงต่อพระองค์ ตรัสสั่ง ให้ประกาศ แก่ชาว ปัจจันตชนบทว่า “ราษฎรทั้งหลาย เป็นลูกของข้า ธรรมดาพ่อ ย่อมมีความปรารถนาดีในลูกของตนฉันใด ข้าก็ มีความปรารถนาให้ราษฎรทั้งหลายมีความสุข ทั้งในภพนี้และภพหน้า เพราะฉะนั้น ขอ ข้าราชการทั้งหลายอย่าโกงราษฎรทั้งหลาย ซึ่ง เท่ากับโกงลูกของข้าด้วย พระเจ้าอโศกมหาราชทรงทำนุบำรุง พระพุทธศาสนาอย่างเต็มที่ สิ่งที่เป็นหลักฐาน เด่นชัด คือ การสร้างมหาวิหาร และพระเจดีย์ ๘๔,๐๐๐ แห่ง เพื่อเป็นสถานที่อบรมพระธรรม วินัย บำเพ็ญสมณธรรมและสั่งสอนประชาชน ทรงเป็นองค์อุปถัมภ์การสังคายนาพระไตรปิฎก ครั้งที่ ๓ และทรงดำเนินงานเผยแผ่พระศาสนา ภายใต้การแนะนําของพระโมคคลีบุตรติสสเถระ ซึ่งได้พิจารณาเหตุผลทางประวัติศาสตร์แล้วว่า ในอนาคตกาล พระพุทธศาสนาจะไม่ยั่งยืนอยู่ ได้ในชมพูทวีป เพราะฉะนั้น จึงได้ถวายคำ แนะนำพระเจ้าอโศกว่าให้ทรงดำเนินการส่งคณะ ธรรมทูตไปประกาศพระศาสนาในแว่นแคว้นต่างๆ เป็นเหตุให้พระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรือง แพร่หลายไปในนานาประเทศรวมถึงประเทศ ไทยของเราด้วย ทำให้ประเทศทั้งหลายในเอเชีย ตะวันออก มีอารยธรรมอันดีงามสืบเนื่องกันมา จนถึงปัจจุบัน ส่วนเรื่องการฉลองพระเจดีย์ปรากฏใน คัมภีร์อรรถกถาสมัน- ตปาสาทิกาว่า พระเจ้า อโศกนี้ได้ทรงสละราชทรัพย์ ๙๖๐ ล้าน ทรงให้สร้าง มหาวิหารชื่ออโศการาม ในพระนครปาฏลีบุตร และให้สร้างวิหารอีก ๘๔,๐๐๐ หลัง ซึ่งประดับ ด้วยพระเจดีย์ ๘๔,๐๐๐ องค์ ไว้ในพระนครทั่ว ชมพูทวีป โดยใช้ระยะเวลาก่อสร้างถึง ๓ ปี จึง เสร็จสมบูรณ์ หลังจากสร้างเสร็จแล้ว ทรงรับสั่ง ให้เที่ยวตีกลองประกาศทั่วพระนครว่า นับแต่นี้ ไปอีก ๗ วัน จะมีการฉลองพระวิหารและพระเจดีย์ พร้อมทั้งขอให้ประชาชนทั้งหลาย รักษาศีล ๘ เตรียมกายและใจให้พร้อมเพื่อฉลองพระวิหาร ทั้งภายในและภายนอกพระนคร เมื่อเวลาผ่านไป ๗ วัน นับตั้งแต่การฉลองพระวิหารนั้น พระ ราชาแวดล้อมด้วยหมู่เสนามีองค์ ๔ จำนวน หลายแสน ล้วนแต่งกายด้วยเครื่องทรงอลังการ เสด็จเที่ยวชมพระนครที่มหาชนได้พร้อมกัน ตกแต่งประดับประดาอาคารบ้านเรือนทุกแห่งหน ให้มีความสง่างามยิ่งกว่าสิริแห่งราชธานีที่มีชื่อ กัลยา มิตร เมษายน ๒๕๔๓ ๕๑