ประโยชน์ของการฝึกสมาธิ : หน้า 97/108

ทุกครั้งที่ประสบปัญหาหนัก ๆ ซึ่ง ตัวเองก็ยังหาทางออกไม่ได้ ใครก็ช่วย ไม่ไหวและไม่ว่างานนั้นจะรีบด่วนปาน ใด ข้าพเจ้ามักจะแก้ไขด้วยการตัดใจ ลืมปัญหาเรื่องนั้นชั่วคราว แล้วหาเวลา นั่งสมาธิคนเดียวเงียบ ๆ เพื่อปรับจิตใจ ให้สงบ ผ่องใส จนกว่าจะเกิดความ สว่างขึ้นภายในตัว แม้จะต้องเสียเวลา ไปบ้างก็ยอม เพราะข้าพเจ้าทราบว่า เมื่อใดเกิดความสว่างขึ้นภายในแล้ว ข้าพเจ้าจะสามารถใช้สติปัญญาทั้งหมด มาทำงานให้ได้ผลดีเต็มที่เสมอ ข้าพเจ้าได้ฝึกสมาธิทุกวัน และ ถือเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันมา หลายปี ข้าพเจ้าจึงตระหนักดีถึงประ โยชน์ของ “สมาธิ” ที่เกิดกับตนเองและ ญาติมิตรรอบ ๆ ข้างด้วย นอกจากนั้น ยังมีโอกาสได้ทำการค้นคว้าวิจัยเกี่ยวกับ ผลของ “สมาธิ” ที่มีต่อร่างกายสุขภาพ จิตใจ ชีวิตประจำวันและอื่น ๆ ในกลุ่ม นิสิตนักศึกษาและข้าราชการไทยด้วย ดังนั้น คุณประโยชน์ของสมาธิทุกอย่าง ที่ข้าพเจ้าเขียนจึงมิใช่เพียงทฤษฎี หาก เป็นผลที่ได้มาจากชีวิตจริงอิงเหตุผล “สมาธิ” คือการฝึกจิตที่ชอบคิด ฟุ้งซ่าน ชอบเที่ยว รับอารมณ์ต่าง ๆ อ่อนไหวง่าย และเกิดความเศร้าหมอง วิตกกังวลบ่อย ๆ ให้กลายเป็นจิตที่สงบ มีความสุข มีพลัง สะอาดบริสุทธิ์ผ่องใส อันจะนำไปสู่การดำรงชีวิตที่มั่นคงอยู่ ในโลกที่เต็มไปด้วยความวุ่นวาย รีบร้อน หวาดผวา ไม่รู้จักพอ และดิ้นรนเพื่อ ความอยู่รอดให้สามารถอยู่ได้อย่างมี ความสุข สดชื่น มีจุดยืนและมีแนวทาง ของชีวิตที่ถูกต้องสมบูรณ์ไปด้วยความ งาม เมื่อ “สมาธิ” เกี่ยวข้องกับจิต โดยตรง ข้าพเจ้าจึงต้องเน้นถึงความ สําคัญของ “จิต” โดยเริ่มในด้านที่ เกี่ยวกับอารมณ์ เพราะอารมณ์สามารถ ก่อให้เกิดความผันผวนทางสรีระ (Phy siology) จนเกิดเป็นโรคและอาการ สำคัญต่าง ๆ คือความเครียด นอนไม่ หลับ ท้องอืด อาหารไม่ย่อย ใจสั่น เหงื่อออกมากกว่าปกติ กล้ามเนื้อแข็ง เกร็ง และอาจเกิดโรคร้ายแรง เช่น แผล ในกระเพาะอาหาร (Peptic Ulcer) ความ คันโลหิตสูง (Hypertension) หลอดเลือด ในหัวใจอุดตัน (Heart attack) เป็นต้น ตัวอย่างของอาการและโรคเหล่านี้พบ ได้บ่อยมาก โดยเฉพาะในหมู่นักธุรกิจ ซึ่งอาจมีอันตรายถึงชีวิต เมื่อทราบ สาเหตุว่ามาจาก “จิต” โดยตรง ดังนั้น การฝึก “สมาธิ” หรือฝึกจิตย่อมช่วย ป้องกันรักษาโรคได้ เพราะช่วยให้ ความเครียดคลายลง ควบคุมอารมณ์ ได้ทำให้การทำงานของร่างกายเกิด ความสมดุล และกลับสู่สภาพปกติ เนื่องจากข้าพเจ้าเป็นผู้อยู่ในวงการ แพทย์ ข้าพเจ้าจึงมีโอกาสได้แนะนำ ผู้ป่วยที่มีความดันโลหิตสูงให้ทำ “สมาธิ” และได้เห็นผลการลดลงของความดัน โลหิตอย่างชัดเจน ทั้ง ๆ ที่ใช้ยาลด ความดันชนิดเดียวกันโดยที่ไม่เคยลด เช่นนี้มาก่อน ข้าพเจ้ายังได้พบกับผู้ ที่เลิกรับประทานยานอนหลับหรือยา กล่อมประสาท และหันมาใช้ “สมาธิ” บำบัดแทน สำหรับกลุ่มผู้ที่สูบบุหรี่หรือ ดื่มสุรานั้น ถ้าตั้งใจฝึกสมาธิทุกวันก็จะ สามารถลดหรือเลิกได้ การฝึกสมาธิที่ถูกต้องและมีประ สิทธิภาพ นอกจากจะต้องมีรากฐานทั้ง มั่นอยู่บนการละทิ้งความชั่ว และทำ แต่ความดีแล้ว ยังมีปัจจัยสําคัญอีก อย่างหนึ่งที่ขาดไม่ได้คือต้องมี "สติ" ควบคู่ไปด้วย ความหมายง่าย ๆ ของ คำว่า “สติ” ก็คือการรู้สึกตัวว่ากำลัง ถ้าขาดสติจะคิดอะไรเรื่อยเปื่อย อย่าง ที่เราเรียกกันว่า “ใจลอย” และถ้าขาด สติมาก ๆ อาจถึงขั้นที่เรียกว่า “เสียสติ” หรือวิกลจริตไปเลย หากขาดสติบ้าง เป็นครั้งคราวก็ยังนำไปสู่ความเสียหาย ของทรัพย์สินการงาน และอาจประสบ อุบัติเหตุเป็นอันตรายต่อร่างกายและ ชีวิตได้ ดังนั้น การฝึกสมาธิที่มีสติควบคู่ ไปด้วยย่อมก่อให้เกิดประโยชน์มากมาย เมื่อได้ฝึกจิตให้มีคุณภาพและ ควบคุมสติได้ดีแล้ว จะมีผลปรากฏให้ เห็นว่าตนเองมีสุขภาพและบุคลิกที่ดี ขึ้น มีความสำเร็จในการงาน มีมนุษย สัมพันธ์เป็นเลิศ ใช้สติปัญญาได้เต็มที่ และมีจิตอ่อนโยนจนมีผลสะท้อนถึง ครอบครัว ญาติมิตรและชุมชนอย่าง มาก ผลของสมาธิเหล่านี้เห็นได้อย่าง ชัดเจน แม้ฝึกไปไม่นานดังตัวอย่าง การฝึกระยะสั้นในหมู่นิสิตนักศึกษา ประชาชน ซึ่งข้าพเจ้าได้เคยประเมินผล ไว้ ผู้ที่เคยนอนไม่หลับเพราะความวิตก กังวลก็หลับได้ง่ายและสบายตลอดคืน พวกที่เคยรู้สึกตัวว่าสุขภาพไม่ดี ความ รู้สึกเช่นนี้ก็หายไป พวกที่ขาดสมาธิ จิตใจไม่จดจ่อกับสิ่งที่กำลังทำก็สามารถ ควบคุมจิตให้อยู่กับงานได้ ความกดดัน และความเครียดที่เคยมีตลอดเวลาก็ หมดไป กลับมีความรู้สึกว่าจิตใจสงบ และรู้สึกว่าทุกอย่างจะเรียบร้อยไม่มี เรื่องร้าย ๆ เกิดขึ้น มีการเพิ่มขึ้นของ 1 kalyanamitra.org ๙๑