ความสำคัญของครู : หน้า 56/108

คุณครูทั้งหลาย อาตมามีความ ยินดีอย่างยิ่งที่ได้โอกาสฝากธรรมะ เป็นของขวัญแด่ทุกท่านซึ่งเป็นบุคคล ประเภทที่สังคมทั่วไปจัดให้อยู่ในฐานะ พ่อพิมพ์แม่พิมพ์ของชาติในวาระนี้ พ่อพิมพ์แม่พิมพ์ของชาติตามที่ กล่าวนี้เป็นคำกลาง ๆ ไม่ได้อมความว่า เป็นแบบพิมพ์ที่ดีหรือไม่ดีเอาไว้ด้วย ไม่เช่นนั้นเราคงไม่ได้ยินคำว่า “แต่ คุณครูด้วยดวงใจ" ควบคู่ไปกับคำว่า “แต่คุณครูด้วยคมแฝก” เป็นแน่ มิหนำซ้ำ บางครั้งยังได้ยินคำ จำกัดความของคำว่า "ครู" ในแนว แปลก ๆ อีกว่า “ครูคือเรือจ้าง” ซึ่งรู้ กันเป็นนัยว่า ค่าในวงเล็บที่ต่อท้ายคือ “เมื่อส่งผู้โดยสารขึ้นฝั่งแล้วเขาก็ถีบหัว ส่ง" ทำไมคนเป็นครูซึ่งโบราณเคย ยกย่องไว้อย่างสูงส่ง ถึงขนาดเป็นที่ สองรองจากพ่อแม่ จึงลดความสำคัญ ลงมาได้ถึงขนาดนี้........ ในสมัยพุทธกาลมีเรื่องเล่าว่า พระเถระรูปหนึ่งมีความรู้แตกฉานมาก สอนลูกศิษย์ลูกหาจนสำเร็จเป็นพระ อรหันต์ไปเป็นจํานวนไม่น้อย แต่ตัว ท่านเองกลับไม่ได้บรรลุมรรคผลอันใด เลย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเมื่อทรงพบ ท่านครั้งใด ก็ไม่ทรงสนทนาธรรมด้วย อย่างดีก็ทักทายเพียงสั้น ๆ ว่า “อ้อ...ท่านใบลานเปล่ามาแล้ว” ท่านถูกเรียกว่า “พระใบลาน เปล่า” เพราะดีแต่สอนคนอื่น หลาย ๆ ครั้งเข้าก็รู้สึกอับอายขายหน้ามาก ใน ที่สุดต้องลดทิฐิมานะไปกราบไหว้อ้อน วอนขอให้สามเณรน้อย ซึ่งสำเร็จเป็น พระอรหันต์แล้วเป็นครู สอนวิธีปฏิบัติ เพื่อบรรลุอรหัตผลให้ แม้ต้องลงไป ลอยคอรับคำแนะนำสั่งสอนอยู่ในน้ำ ก็ต้องยอม เรื่องนี้ คงทําให้คุณครูทั้งหลาย ฉุกคิดย้อนกลับมาพิจารณาตัวเองว่า ขณะนี้เราได้กลายเป็นเรือจ้าง หรือ ท่าน ใบลานเปล่า ไปแล้วหรือยัง ก่อนอื่นอาตมาใคร่ขอให้เราลอง นึกย้อนหลังไปถึงสมัยที่ยังเป็นนักเรียน ตัวเล็ก ๆ อยู่ชั้นอนุบาล แล้วได้เลื่อนชั้น เรื่อยมาตามลำดับถึงชั้นประถม มัธยม จนกระทั่งจบมหาวิทยาลัย นึกนับจำนวน ครู อาจารย์ ทุกท่านที่เคยสอนเรามา ใครที่เคยไปเรียนต่างประเทศก็นึกนับ อาจารย์ชาวต่างประเทศรวมเข้าไปด้วย ถ้านับได้ครบถ้วนจริง ๆ ไม่มีตก หล่นจะพบว่า เราแต่ละคนเคยมีครู บาอาจารย์มานับเป็นร้อยหรือกว่านั้น ยิ่งถ้าเรียนในระดับปริญญาสูง ๆ ขึ้นไป อาจจะมีครูบาอาจารย์กันถึง ๒๐๐-๓๐๐ คนเสียด้วยซ้ำ แต่คนส่วนมากนึกถึง ท่านได้ทันทีเพียง ๓-๕ ท่านเท่านั้น มี ครูนับเป็นร้อยที่สอบตกจากใจของลูก ศิษย์ เคยถามตัวเองบ้างไหมว่า ทำไม เราจึงหลงลืมบางท่านไปเสีย ทั้ง ๆ ที่ ท่านมีพระคุณให้ความรู้เรามาตั้งแต่ เล็กจนโต ทำไมครูบาอาจารย์นับร้อย เหล่านั้นจึงเหลือติดอยู่ในความทรงจำ ของเราเพียงไม่กี่คน และในจำนวนไม่ กี่คนที่นึกออกนั้นมีอาจารย์ท่านใด ที่ เราซาบซึ้งจริงจังในพระคุณของท่าน ถึงขนาดจำเรื่องราวเกี่ยวกับท่านได้ ทั้งหมด วันเกิดของท่านเราก็จำได้และ ไปกราบอวยพรท่านทุกครั้ง ถึงวันขึ้น ปีใหม่ วันสงกรานต์ วันครู ก็ไปเยี่ยม ท่านไม่มีเว้น หมั่นซักไซร้ไต่ถามสารทุกข์ สุกดิบ อนาทรร้อนใจในความเจ็บไข้ ได้ป่วยของท่านอย่างจริงจัง เมื่อถึงคราวจะนำความรู้ที่ท่าน สั่งสอนให้ไปใช้ก็นึกบูชาคุณท่าน แล้ว ก็ใช้ความรู้ที่ร่ำเรียนมาอย่างระมัดระวัง ให้เกิดประโยชน์เต็มที่ คำนึงอยู่เสมอ ว่า ถึงอย่างไร ๆ ก็จะไม่ยอมให้ผิดพลาด เสียชื่อเสียงไปถึงท่านเป็นอันขาด ครูบาอาจารย์เช่นนี้มีในหัวใจ เราบ้างหรือไม่ ถ้าไม่มีเลยท่านสอบตก จากใจเราทั้งหมดก็เป็นเรื่องน่าเศร้า เพราะแม้ตัวเราเองก็ต้องสอบตกจาก ใจลูกศิษย์เช่นกัน เพราะถ้าเรานึกไม่ ออกว่าครูที่ดีเป็นอย่างไร เราจะเป็น ครูที่ดีได้หรือ จริง ๆ แล้วครูที่ดีมีอยู่มากมาย ในโลกนี้ เพียงแต่เรายังดูท่านไม่ออก เท่านั้น เพราะบางครั้งเราเองก็หลงนิยม ความถูกใจมากกว่าความถูกต้อง กว่า จะรู้ว่าครูคนนั้นดี คนนี้ไม่ดีก็ต่อเมื่อ โตเป็นผู้ใหญ่ รับผิดชอบการงานมาก พบอุปสรรคนานาประการ จึงหวนระลึก ถึงคำสอนของท่าน เอาความรู้ที่ท่าน สอนให้ไปใช้แก้ปัญหาจนลุล่วงไปแล้ว คิดกลับมาแทนคุณท่านภายหลัง บางที ก็พบว่าท่านลงโกศไปเสียแล้ว ครูที่ดีเป็นอย่างไรนั้น พระสัม มาสัมพุทธเจ้าบรมครูของเราทั้งหลาย ทรงจัดหมวดธรรมอันเป็นคุณสมบัติของ ครูไว้โดยเฉพาะ มีทั้งหมด ๗ ประการ ผู้ที่สามารถทรงคุณสมบัติเหล่านี้ได้ ทั้งหมด จําเป็นต้องมีคุณธรรมพื้นฐาน - ประการ คือ ปัญญา บริสุทธิ์ และ กรุณา รองรับอยู่ เพราะถ้าขาดคุณธรรม ทง G นี้แล้ว ก็ยากที่จะประพฤติตน ให้มีคุณสมบัติของครูที่ดีได้ คุณสมบัติ ทั้ง ๒ ประการ มีรายละเอียดดังนี้ คุณสมบัติข้อที่ ๑ น่ารัก (ปิโย) น tb kalyanamitra.org