ความรักของสมเด็จพระบรมราชชนนี : หน้า 32/128

(บนซ้าย) พระตำหนักวิลล่าวัฒนา เมืองโลซานน์ ประเทศสวิตฯ (บนขวา) สมเด็จเจ้าฟ้า กรมหลวงเพชรบุรีฯ สมเด็จพระพันวัสสาฯ สมเด็จเจ้าฟ้า กรมขุนสงขลานครินทร์ (ต่อมาทรงได้รับสถาปนาเป็น สมเด็จพระมหิตลาธิเบศรอดุลยเดชริกรม พระบรมราชชนก เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๓) ท ากไม่มี “สมเด็จย่า” ประเทศไทยคงไม่มีพระเจ้า อยู่ทั่วผู้ประเสริฐถึงสองพระองค์ คงเป็นคำกล่าวที่ ไม่เกินความจริงเลยว่า ประชาชนทั้งแผ่นดินเป็น หนี้พระคุณ “สมเด็จย่า” และเป็นหนี้พระคุณที่คนไทยต้อง สํานึกด้วยชีวิต เมื่อสมเด็จพระมหิดลาธิเบศรอดุลยเดชวิกรม พระ บรมราชชนก ทิวงคตในวันที่ ๒๑ กันยายน พ.ศ. ๒๕๓๒ นั้น พระราชโอรสธิดาทั้ง ๓ พระองค์ยังทรงพระเยาว์มาก โดยเฉพาะพระราชโอรสพระองค์เล็ก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภูมิพลอดุลยเดช (พระราชอิสริยยศขณะนั้น) สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีจึงทรงเป็นทั้งพ่อและ แม่ นับแต่บัดนั้นมาเพียงลำพังพระองค์เดียว สมเด็จพระบรมราชชนนีที่ดีเลิศ “แม่” คือแม่ เผื่อแม่แต่ความรัก ความห่วงใยให้ แก่ลูกตลอดชีวิต แม่มักจะเป็นฝ่ายให้อย่างเดียว หัวใจ ของแม่เหมือนกันหมด ไม่ว่าจะเป็นแม่ของสามัญชนธรรมดา หรือสมเด็จแม่ของเจ้าฟ้ามหากษัตริย์ ใจของแม่นั้นยิ่งใหญ่ กว่าแผ่นหนา หนักแน่นดั่งหินผา อันรักอื่นหมื่นแสน ไม่ แม้นเหมือนรกของแม่เลย ในดวงพระราชหฤทัยของสมเด็จพระบรมราชชนนีก็ เช่นกัน แม้จะทรงสูญเสียพระสวามีผู้เป็นที่รักยิ่ง ไม่มี แล้วทูลกระหม่อมแก้วที่เคยเห็น...แต่ความระทมเศร้าในชีวิต ก็ไม่อาจมาลบล้างความรักจากใจแม่ได้ เมื่อลูกขาดร่มโพธิ์ แก้ว อกแม่นี้แหละจะโอบอุ้มดูแลลูกเป็นปราการปกป้อง ผองภัย การเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณา กัลยาณมิตร น๐ มนาคม ๒๕๓๙