พระราชหัตถ์และความรักของสมเด็จพระบรมราชชนนี : หน้า 41/128

ดังความในลายพระหัตถ์ส่งมาทูลเกล้าฯถวายสมเด็จ พระพันวัสสาฯ ซึ่งขออัญเชิญมาบางส่วน จากพระนิพนธ์ “เจ้านายเล็กๆ-ยุวกษัตริย์” ของสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ “เมื่อเจ้าพระยาศรีจะไปจากโลซานน์ หม่อมฉัน ก็นอกให้เป็นที่เข้าใจอีกว่า ทั้งลูกและหม่อมฉัน ไม่มีความ ต้องการยศและลาภเลย แต่การที่บันทต้องไปเป็นพระเจ้า แม่นดิน ก็เพราะเห็นว่าเป็นหน้าที่ต่อบ้านเมือง เพราะ ฉะนั้นจะทำอะไรต่อไป ขอให้พูดจาดีๆ อย่าบังคับ และ ตัดอิสรภาพจนเหลือเกิน สําหรับร่างกายและการศึกษา ขอให้ได้เต็มที่ เวลานี้ปั้นเด็กก็ขอให้เป็นเด็ก พระเจ้า แม่นดินที่ร่างกายไม่แข็งแรงและโง่ ไม่เป็นสง่าสำหรับประ เทศ.... “ลูกของหม่อมฉัน หม่อมฉันรักอย่างดวงใจ และ หม่อมฉันมีความเต็มใจอยู่เสมอ ที่จะนำลูกไปในทางที่ลูก ที่ดี สำหรับจะได้เป็นประโยชน์แก่ตัวเอง ชาติบ้านเมือง ตัวของหม่อมฉันเองทำประโยชน์อะไรให้บ้านเมืองไม่ได้มาก แต่ถ้าได้ช่วยลูกๆ ให้ได้รับการอบรม และเล่าเรียนในสิ่งที่ เป็นประโยชน์แก่บ้านเมืองได้แล้ว หม่อมฉันจะรู้สึกชื่นใจ เหมือนกัน...,' น้ำพระราชหฤทัยของสมเด็จพระบรมราชชนนีสูงลง ยิ่ง แม้ทรงกำเนิดเป็นสามัญชน แต่มีสายเลือดเฉกเช่น “ขัตติยมานะ” มาพร้อมกับพระองค์โดยกำเนิด ความรัก ในองค์ปิยราชโอรสนั้นว่ามากแล้ว แต่ความรักที่จะเสีย สละเพื่อชาติบ้านเมืองนั้นมีมากกว่า เป็นความรักที่อยู่ใน สายเลือดและวิญญาณ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระองค์ใหม่ รัชกาลที่ x ได้สร้างความพึงพอใจให้แก่รัฐบาลสมัยนั้นเป็นอย่างมาก เพราะว่ายังทรงพระเยาว์มาก และไม่มีพระราชอำนาจ ราชศักดิ์พอที่จะทรงสร้างความหวาดระแวงให้เกิดขึ้นต่อ รัฐบาล ส่วนประชาราษฎรก็รู้สึกว่าพระมหากษัตริย์ของ พวกเขาทรงบริสุทธิ์ น่าเอ็นดูมาก มีสายเลือดอันสูงส่ง จากเจ้าฟ้านักประชาธิปไตย ดังที่หนังสือพิมพ์ในสมัยนั้น ได้รายงานข่าวว่า “สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระองค์นี้ มีพระชันษาเพียง ๙ พรรษา แต่ประกอบด้วยที่พระองค์ได้ทรงพระราชสมภพ ในราชตระกูลอันสูงศักดิ์ โดยสมเด็จพระบรมชนกนั้นมิได้ มีนาคม ๒๕๓๙ ๑๗ พฤษภาคม ๒๔๗๕ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล พระราชทานยศนายร้อยโท ทหารมหาดเล็ก แด่สมเด็จพระอนุชา ทรงถือพระองค์ว่าเป็นเจ้าในพระราชวงค์แม้แต่น้อย พระ องค์มีพระอัธยาศัยละมุนละม่อม รักประชาธิปไตย ตามที่ เราชาวสยามได้ซึมซาบกันอยู่แล้ว ฉะนั้น จึงมิต้องสงสัย เลยว่า สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระองค์ใหม่ของพวกเรา ซึ่ง ได้อบรมอยู่ด้วยพระชนกและพระมารดา (หม่อมสังวาลย์ มหิดล ณ อยุธยา) ที่มีจริยาอันดีเลิศ อันเป็นที่เคารพรัก ใคร่ของชาวสยาม จะมีมีพระราชหฤทัยคล้ายกับสมเด็จ พระบรมชนกของพระองค์...” พระมหากษัตริย์ในระบอบประชาธิปไตย การตัดสินพระทัยของสมเด็จพระบรมราชชนนีครั้งนั้น เสมือนหนึ่งไต้ค้ำจุนสถาบันพระมหากษัตริย์ให้เฟื่องฟูขึ้นมา ใหม่ พระมหากษัตริย์ในระบอบประชาธิปไตย ซึ่งไม่มี อำนาจราชศักดิ์เหนือผู้ใดดังแต่ก่อน และพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวทั้งสองพระองค์ ได้ทรงพิสูจน์ให้โลกรู้แล้วว่า กัลยาณมิตร