ข้อความต้นฉบับในหน้า
เหมือนพระนครศรีอยุธยาที่เคยเป็นราชธานีตั้งแต่ก่อน
กรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 9 ของเจ้าพระยาทิพากรวงศ์
จะเห็นว่าความตั้งพระราชหฤทัยในการสร้าง
กรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานีใหม่นั้น พระองค์ทรง
ซึ่งบันทึกพระราชกรณียกิจในปี พ.ศ. ๒๓๓๑ ของ
พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ที่ได้
กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ฯ ซึ่งตัวอักษรทุกตัว
มุ่งหมายที่จะทำให้เมืองใหม่นี้เป็นประดุจดั่งเมืองสวรรค์บน ทรงจัดให้มีการสังคายนาพระไตรปิฎก ครั้งที่ ๙ ณ วัด
แดนดิน เช่นเห็นได้จากการที่ทรงตั้งชื่อราชธานีว่า มหาธาตุ อันเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญที่ต่อมาได้กลายเป็น
ล้วนบรรยายให้เห็นถึงภาพลักษณ์ของราชธานีใหม่ ที่ ในการทำหน้าที่ของครูสอนพระพุทธศาสนาให้กับ
กลไกผลักดันให้พระภิกษุในสังฆมณฑลได้แสดงศักยภาพ
พระองค์มีพระราชมโนปณิธานจะสร้างให้เป็นเมือง
สวรรค์บนแดนดิน และนั่นหมายความว่าพระองค์ทรง
มุ่งมั่นที่จะสร้างราชอาณาจักรไทยขึ้นใหม่ให้เป็นเฉกเช่น
ประชาชน จนกระทั่งพุทธจักรและอาณาจักรได้กลับ
รุ่งเรืองเป็นปึกแผ่นอีกครั้งในเวลาต่อมา
๙ ว่า
เมืองสวรรค์บนแดนดินไปตราบนานแสนนาน
ข้อมูลอันละเอียดอ่อนเหล่านี้เอง ช่วยให้เราเกิด
ความเข้าใจได้ว่า พระปรีชาสามารถในการปกครอง
บริหารแผ่นดินของพระองค์นั้น ทรงมีมากมายอย่างไม่มี
ขีดจํากัดสิ้นสุด
แต่กรุงรัตนโกสินทร์จะเป็นสวรรค์บนดินได้ ต่อ
เมื่อคนในแผ่นดินเป็นคนดี ถ้าคนในแผ่นดินดีแล้ว
พระราชพงศาวดารบันทึกการทำสังคายนาครั้งที่
“ในปีวอก สัมฤทธิศก นั้น พระบาทสมเด็จ
บรมบพิตรพระเจ้าอยู่หัวทรงพระราชรำพึงถึงพระ
ไตรปิฎกธรรม อันเป็นมูลรากแห่งพระปริยัติศาสนา
ทรงพระราชศรัทธาพระราชทานทรัพย์เป็นอันมาก ให้
เป็นค่าจ้างลานจารึกพระไตรปิฎกลงลาน แต่บรรดามี
ฉบับในที่ใดๆ ที่เป็นอักษรลาว อักษรรามัญก็ให้ชำระ
แปลงออกเป็นอักษรขอม สร้างขึ้นไว้ในตู้ ณ หอพระ
มณเฑียรธรรมและสร้างพระไตรปิฎกถวายพระสงฆ์ให้
จึงจมื่นไวยวรนารถกราบทูลว่า
“พระไตรปิฎกซึ่งทรงพระราชศรัทธาสร้างขึ้นไว้
ตัดสินพระราชหฤทัยทำหน้าที่ศาสนูปถัมภกอย่างเต็ม เล่าเรียนทุกๆ พระอารามหลวงตามความปรารถนา
บ้านเมืองย่อมกลายเป็นเมืองสวรรค์บนแดนดิน
ข้อสังเกตตรงนี้เอง ที่ทำให้พบว่าพระองค์ทรง
พระปรีชาสามารถอย่างแยบคาย ด้วยทรงมอบบทบาท
การทําหน้าที่สร้างคนดีในสังคมให้กับพระภิกษุสงฆ์อย่าง
เต็มที่ จนคณะสงฆ์ในยุคนั้นได้ทำให้พระพุทธศาสนา ทุกวันนี้ อักขระบทพยัญชนะตกวิปลาศอยู่แต่ฉบับเดิมมา
ฟื้นคืนกลับมาเป็นปึกแผ่นได้อีกครั้งในระยะเวลาอันรวดเร็ว
หลังจากที่ซบเซาลงไปเพราะโดนมรสุมกองทัพพม่า
กระหน่ำจนวอดวายในสมัยตอนปลายของกรุงศรีอยุธยา
ครั้งนี้ ขออาราธนาพระผู้เป็นเจ้าทั้งปวง
ไพร่ฟ้าประชาชนของพระองค์ในยุคนั้น ต่าง
จงมีอุตสาหะในฝ่ายพระพุทธจักรให้พระ
หน้าตาสดใสด้วยบุญบารมีกันทั้งแผ่นดิน จนราวกับว่าผืน
แผ่นดินไทยในยุคนั้นได้กลายเป็นเมืองสวรรค์บนแดนดิน
สมกับนามราชธานีว่า กรุงเทพมหานคร อมรรัตน
โกสินทร์ฯ
สำหรับข้อมูลทางประวัติศาสตร์ที่สะท้อนให้เห็น
วิธีการอันแยบคายในการปลูกฝังคุณธรรมให้กับคนใน
ชาติของพระองค์นั้น เห็นได้ชัดจาก พระราชพงศาวดาร
ไตรปิฎกบริบูรณ์ขึ้นให้จงได้ ฝ่ายข้าง
อาณาจักรที่จะเป็นศาสนูปถัมภกนั้น เป็น
พนักงานโยม ๆ จะสู้เสียสละละชีวิตบูชา
พระรัตนตรัย
สุดแต่จะให้พระปริยัติ
บริบูรณ์เป็นมูลที่จะตั้งพระพุทธศาสนาจงได้
กัลยาณมิตร ๓๘ พฤษภาคม ๒๕๕๒