การเรียนการสอนพระอภิธรรม : หน้า 119/140

หมวดที่สอง เรียกว่า พระสุตตันตปิฎก คือ การ บันทึกเรื่องราวคำตรัสสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า สมัยยังดำรงพระชนมชีพอยู่ ว่าแสดงพระธรรมเทศนา ไว้ที่ไหน กับใคร เวลาใด ด้วยสาเหตุอะไร สุตตะ แปลว่า ฟัง DIGHA NIKAYA นางปิย UnĒMU Imm ครั้งนั้น พระองค์ทรงไปบิณฑบาตที่อุตตรกุรุทวีป ที่นั่น หมวดที่สาม เรียกว่า พระอภิธรรมปิฎก อภิ แปล ว่า ยิ่งใหญ่ หมายถึง ธรรมที่ประเสริฐสูงสุด กล่าวถึง เนื้อหาแท้ๆ ของสภาวธรรมในพระพุทธศาสนา เป็น พระสารีบุตรได้ไปเข้าเฝ้าเพื่อทูลถามข้อธรรมต่างๆ ที่ วิสัยแห่งพระสัพพัญญุตญาณ ปัญญาที่รอบรู้สิ่งทั้งปวง) ของพระพุทธเจ้าเท่านั้น ที่ป้านำเรื่องนี้มาคุยกับคุณ เพราะเกี่ยวโยงมา จากการที่มหาเถรสมาคมตัดสินให้วัดเราเปิดการเรียน การสอนพระอภิธรรมขึ้นอีกแผนกหนึ่ง เพิ่มจากการ เรียนการสอนนักธรรม-บาลี ที่มีอยู่เดิม ของเดิมที่เรามีอยู่ คุณคงพอเข้าใจ เราเรียนนักธรรมตรี-โท-เอก และ ทรงแสดงแก่เหล่าเทพยดา พระพุทธองค์ทรงเล่า ประทานโดยย่อที่มนุษย์ผู้มีปัญญา มีบารมีพอศึกษาตาม ได้ เหล่าศิษย์พระสารีบุตรที่เป็นพระภิกษุรวม ๕๐๐ รูป มีวาสนาบารมีเดิมสมัยเกิดเป็นค้างคาวอยู่ในถ้ำ ได้พา กันฟังพระภิกษุในพุทธกาลนั้น มากล่าวสาธยายบทสวด พระอภิธรรมในถ้ำทุกวัน มีความพอใจเลื่อมใสในเสียง สวดมนต์นั้น เมื่อมาเกิดชาตินี้เป็นศิษย์ของพระสารีบุตร เปรียญธรรมชั้นแรกจนกระทั่งชั้นสูงสุด เปรียญ ๙ ประโยค จึงสามารถฟังคำสอนและได้ญาณรอบรู้ในพระอภิธรรม ตามที่วัดต่างๆ นิยมกัน มีที่พิเศษออกไปคือพระเณร ของเราทุกรูปต้องปฏิบัติธรรมควบคู่ไปด้วย จะบรรลุผล การปฏิบัติมากน้อยแค่ไหน ก็หยุดไม่ได้ ต้องพากเพียร เรื่อยไป ส่วนเรื่อง พระอภิธรรมนั้น ป้าเคยเรียนทาง ด้านปริยัติธรรม เรียกว่า เรียนเอาสุตตมยปัญญา หรือ ความรู้ที่ได้มาด้วยการจํามา รวม ๔ ปี นำมาคุยให้คุณ ฟังโดยย่อๆ พอเข้าใจดังนี้คือ ธรรมะหมวดนี้มีประวัติเล่าว่า พระสัมมา สัมพุทธเจ้าของเรา ไม่ได้ตรัสสอนแก่ผู้คนบนโลกมนุษย์ ใบนี้ แต่ทรงสอนแก่เหล่าเทวดาที่ดาวดึงส์ ครั้งเสด็จขึ้น ไปโปรดพระพุทธมารดา เป็นเวลาในพรรษาที่ ๗ หลังจากตรัสรู้รวม ๓ เดือน ขณะประทับอยู่ ณ เทวโลก ที่พระอุปัชฌาย์สอนต่อให้ ธรรมะหมวดอภิธรรมนี้ ไม่มีบุคลาธิษฐาน กล่าว ถึง สัตว์ บุคคล ตัวตนเราเขา อันเป็นสมมุติสัจจะ (ความ จริงที่ตั้งสมมุติขึ้น) อย่างในหมวดสุตตันตปิฎก แต่จะ เป็นธรรมาธิษฐาน คือ ข้อธรรมล้วนๆ ป้าจะลองอธิบาย ให้ดูง่ายๆ ขึ้นนะคะ อย่างพวกเรา สมมุติเรียกกันว่า เป็นคน คุณ คนนั้นชื่ออย่างนั้น คุณคนนี้ชื่ออย่างนี้ ป้าก็ชื่อไปอีกอย่าง หรือสัตว์ต่างๆ เราเรียกว่า นั่นเป็นสุนัข นี่เป็นแมว เป็นเป็ด เป็นไก่ แต่ละตัวยังมีชื่อเรียกต่างๆ เจ้าด่าง นางแป้น เป็ดเทศ ไก่อู ล้วนแต่เป็นค่าเรียกโดยสมมุติทั้งสิ้น นี่ เป็นบุคลาธิษฐาน แต่ถ้าพูดว่า ไม่ว่าสัตว์ หรือมนุษย์ หรือแม้เทวดา ขอบบนของก้อนเมฆสวยงาม ประหลาดเป็นประกายทอแสงสีรุ้งยาวตลอดแนว บางคนมอง เป็นรูปพญานาคเลื้อยอยู่เหนือเมฆ บางคนบอกว่าเป็นเหมือนภาพวิมาน ก็แล้วแต่จะมอง แต่ป้า ว่าถ้าไม่มีเมฆก้อนนี้บังอยู่ น่าจะมีอัศจรรย์ตะวันแก้วเกิดขึ้น เพราะประกายแสงสีต่างๆ บน ขอบก้อนเมฆนั้น คือรัศมีของดวงอาทิตย์ยามเกิดอัศจรรย์ชัดๆ กัลยาณมิตร ๑๑๑ พฤษภาคม ๒๕๕๔