การปฏิบัติธรรมและผลของกรรม : หน้า 120/140

หรือพวกอยู่ในอบายภูมิต่างๆ ล้วนแต่มีองค์ประกอบ ของชีวิตอยู่ ๒ ส่วน คือ รูปร่างกาย และจิตใจซึ่งเป็น นามธรรม รูปร่างกายประกอบด้วยส่วนย่อยกี่ชนิด จิตใจประกอบด้วยส่วนย่อยอีกกี่มากน้อย ก็แจกแจง ละเอียดต่อไป นี่เรียกว่าธรรมาธิษฐาน เป็นปรมัตถสัจจะ ไม่ใช่สมมติสัจจะ (ปรมัตถสัจจะ คือความจริงที่แท้ สม มติสัจจะ คือ ความจริงโดยสมมุติเอา) เหมือนสมมติสัจจะเรียกของใช้ชิ้นหนึ่งว่า “เก้าอี้” นี่เป็นบุคลาธิษฐาน แต่พูดในแง่ของปรมัตถสัจจะ เก้าอี้ไม่มี มีแต่การนำเอาอุปกรณ์ เช่น ไม้ ตะปู เหล็ก ฯลฯ มา ประกอบกัน ยากหน่อยนะคะ แต่คิดว่าคุณคงเข้าใจ บ้างไม่มากก็น้อย แต่นั่นแหละนะคะ ความรู้ที่ได้จากการท่อง ทำต่อผู้มีศีล มีคุณธรรมสูง มีผลการปฏิบัติธรรมถึงขั้น ได้ญาณ ได้อภิญญา เป็นอันตรายอย่างยิ่ง แม้ทำบาป ด้วยนิดหน่อย แต่ผลบาปที่เกิดมากมายคำนวณไม่ได้ เหมือนจุดไม้ขีดเพียงก้านเดียว ใส่กองเชื้อเพลิง ไฟไหม้ วอดหมดทั้งเมือง ป้าจะเล่าตัวอย่างของตนเองให้ฟังนะคะ เป็นการสารภาพบาปไปในตัว ใครฟังตัวอย่างชีวิตป้า แล้วมีหิริ ละอายต่อความชั่วเพราะเคารพตนเอง มี โอตตัปปะเกรงกลัวบาป ป้าย่อมได้บุญในส่วนนั้น ขอ เอาบุญนั้นแทนดอกไม้ธูปเทียนขอขมาโทษต่อคุณยาย อาจารย์ของเราไปในตัว ครั้งหนึ่งเมื่อราว ๓๐ ปีมาแล้ว ตอนสร้างวัดใหม่ๆ มีบ้านพักเล็กๆ หลังหนึ่งอยู่ข้างวัด เป็นที่อยู่ของเหล่า อุบาสิกา ๕-๖ คนที่ช่วยงานวัด บ้านเพิ่งปลูกใหม่ ไม่มี น้ำใช้ คุณยายอาจารย์ให้ใช้น้ำด้วยการนำกระป๋องมา รองนํ้าบาดาลของวัด แล้วนิ้วข้ามแผ่นกระดานเล็กๆ ที่ พาดคูน้ำของวัด กว่าจะเต็มโอ่งก็ทุลักทุเลเหน็ดเหนื่อย ป้าเห็นเข้ารู้สึกสงสารเด็กๆ เหล่านั้นมาก จึงถามดู ทราบว่าคุณยายห้ามพวกเขาต่อสายยางโดยไม่บอกสาเหตุ คุณเอ๋ย ดูความโง่ของป้า เรียนจบมาสองปริญญา สอนถ่ายทอดกันได้สะดวกง่ายดาย มีตำราก็พอสอนกัน ได้แล้ว แต่สอนด้วยการภาวนา ไม่ใช่เรื่องง่าย ต้อง ทำความเพียรทางจิต ได้ ฌาน ได้อภิญญา เห็นภาพ ภายในจึงสอนกันได้ ซึ่งก็ไม่เหลือวิสัยจนเกินไป ป้านำเรื่องเหล่านี้มาคุยให้คุณฟัง ก็เพราะดีใจ ที่ทางคณะสงฆ์เปิดโอกาสให้เราทำการสอนพระอภิธรรม วัดของเราจะได้มีการเรียนการสอนทั้ง ๒ แบบ พิสูจน์ ข้อธรรมคำสั่งสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแบบแรก รู้ ฉลาดไม่ได้เท่าแสงหิ่งห้อยเมื่อเทียบกับดวงอาทิตย์ตอน จำ จำ ใครปฏิบัติธรรมยังไม่ได้รับผลก็นั่งท่องจำกันไป เที่ยง ซึ่งเป็นปัญญาของคุณยายอาจารย์ ป้าก็คิดอกุศล อย่างน้อยจิตใจก็ยังเป็นกุศล รู้ไม่รู้เห็นไม่เห็น แต่ก็เป็น อานิสงส์ เหมือนค้างคาว ๕๐๐ ตัวฟังพระสวดที่เล่าไว้ ส่วนพวกปฏิบัติธรรมได้ผล ก็จะเรียนอย่าง รู้แจ้ง ซึ่งก็ คือการสอนวิปัสสนาที่แท้จริงนั่นเอง ก่อนจากกัน ป้าใคร่ขอเรียนย้ำเตือนอีกครั้งนะคะ ความชั่วนั้น ไม่ว่าจะทางความคิด ทางคำพูดและการ กระทำ ไม่ว่าจะน้อยนิดแค่ไหน ไม่ทำเสียเลยดีกว่า ยิ่ง ขึ้นมาว่า “ทำไมคุณยายมาหวงน้ำเด็กๆ เด็กเหล่านี้ ทำงานให้วัดเหนื่อยมาทั้งวัน ต้องมาหิ้วน้ำอาบ น้ำใช้ เหนื่อยแย่เลย” คิดแล้วป้าก็ไม่ไปเรียนถามเหตุผลจาก คุณยายอาจารย์ท่านเลย จัดแจงเอาสายยางต่อน้ำจากวัด ลากข้ามคูน้ำไปใส่แท้งก์ให้เด็กๆ เสียเอง ในใจก็คิดว่า “คุณยายๆ ไม่ได้ห้ามหนูนะ เพราะฉะนั้นหนูไม่ถาม หนู จัดการเลย คุณยายอย่าดุอย่าว่าหนูนะคะ คนโบราณเขา เหตุการณ์ที่ผ่านไปในทุกเรื่องของชีวิต ล้วนแต่เป็นสิ่งสำคัญต่อจิตใจทั้งสิ้น เพราะเป็นภาพที่ลบ ทิ้งไม่ได้ ยิ่งอยากลืมก็ยิ่งจำได้แม่นยำที่สุด ด้วยเหตุนี้คนฉลาดจึงหมั่นสร้างแต่เรื่องราวของชีวิต ที่เป็นกุศลไว้อย่างสม่ำเสมอ จะนึกถึงครั้งใดเวลาใดย่อมทำใจให้แช่มชื่นผ่องใส แม้ไม่นึกถึง เหตุการณ์ครั้งที่ทำไว้ แต่เห็นสิ่งใดที่เกี่ยวเนื่อง ก็ทำให้นึกออก กัลยาณมิตร ๑๑๒ พฤษภาคม ๒๕๒