ข้อความต้นฉบับในหน้า
ว่านรก-สวรรค์ไม่มีจริง เป็นต้น ซึ่งย่อมส่งผลให้ประชาชนคิดผิด พูดผิด และทำผิดอย่างขยาย
วงกว้างต่อ ๆ กันไป
ๆ
เมื่อประชาชนปฏิบัติผิด ๆ ย่อมได้รับผลผิด ๆ ชีวิตจึงย่ำแย่ลงไป ในที่สุดก็เกิดความ
รู้สึกว่า ยิ่งนับถือพระพุทธศาสนายิ่งไม่ได้ประโยชน์อะไร เพียงความรู้สึกในแง่ลบที่เกิดขึ้นเช่นนี้
ก็มีผลต่อการดำรงอยู่ของพระพุทธศาสนาทันที
เพราะฉะนั้น ชีวิตชาวพุทธจะเจริญรุ่งเรืองหรือตกต่ำา อายุพระพุทธศาสนาจะยืนยาว
หรือสั้นลง ล้วนขึ้นอยู่กับว่า “ครูสอนธรรมะ” นั้น ต้องสามารถให้คำจำกัดความที่ชัดเจน
ในทางปฏิบัติได้จริง และ “ผู้เรียนธรรมะ” นั้น เมื่อพบครูดีแล้ว ต้องสามารถฟังคำจำกัด
ความของครูได้ชัดเจน ปฏิบัติได้จริงด้วยเช่นกัน
ด้วยเหตุนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงทรงกำหนด “การฟังคำครูให้ชัด” ไว้เป็นข้อที่สอง
ของ “วุฒิธรรม” เพราะเมื่อพบครูดีแล้ว ความเข้าใจที่ถูกต้องในการฟังธรรม ย่อมส่งผลไปถึง
การคิดถูกต้อง การพูดถูกต้อง และการกระทําถูกต้องตามลำาดับ คน ๆ นั้นจึงจะได้รับ
เป็นผลลัพธ์ที่ถูกต้องต่อความเจริญก้าวหน้าในชีวิต และนั่นคือที่มาของความซาบซึ้งในพระคุณ
ของครู
2.3 โยนิโสมนสิการ (ตริตรองธรรม)
โยนิโสมนสิการ (ตริตรองธรรม) หมายถึง “ตรองคำครูให้ลึก”
เมื่อเราได้พบครูดีแล้ว ได้ฟังคำครูชัดเจนแล้ว แต่จะเข้าใจความรู้ของครูลึกซึ้ง
มากน้อยเพียงใด ก็อยู่ที่การนำความรู้กลับมาไตร่ตรองให้ลึกซึ้ง เพราะยิ่งมีความลึกซึ้ง
มากเท่าไร การคิด การพูด การกระทำย่อมได้ผลมากยิ่งขึ้นเท่านั้นด้วย
การตรองคำครูให้ลึก คือ การไตร่ตรองให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้องถึงวัตถุประสงค์
ของธรรมะในเรื่องนั้น ๆ
วิธีการหาวัตถุประสงค์ ก็ทำได้ง่าย ๆ ด้วยการตั้งค่าถามว่า “ทำไม” หรือที่ภาษา
อังกฤษใช้ว่า “Why” ถามคำถามที่ขึ้นต้นด้วยคำว่าทำไม ๆ ๆ ๆ ไปสัก 20-30 คำถาม เดี๋ยว
ก็สามารถมองเห็นชัดถึงวัตถุประสงค์ของธรรมะเรื่องนั้น ๆ แล้วการคิด การพูด การปฏิบัติก็
จะไม่ผิดพลาด
18 DOU สูตรสำเร็จ ก า ร ส ร้ า ง บ า ร มีเป็น ที ม