การดูแลสุขภาพและการบริหารอิริยาบถ : หน้า 92/124

(3) ต้องฝึกนิสัยบริหารอิริยาบถ 4 ให้สมดุล การอยู่ในอิริยาบถเดียวนานเกินไป ก็เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคได้ เพราะร่างกายนั้น มีชื่อเต็ม ๆ ว่า สรีรยนต์ เครื่องยนต์ไม่ว่าชนิดใด ๆ จำเป็นต้องมีการเคลื่อนไหวไปในทิศทาง ต่าง ๆ ตามที่กำหนด หากเคลื่อนไหวค้างนานไว้จนผิดธรรมชาติที่กำหนด ย่อมเกิดอาการ เกินกำลังของอิริยาบถนั้น เช่น ปวดเอว ปวดขา ปวดคอ ปวดหลัง เป็นต้น แล้วก็จะนำมาซึ่ง ความเสื่อมโทรมที่นำไปสู่การเจ็บไข้ได้ป่วยโดยง่าย เพราะฉะนั้น นิสัยที่สามที่ต้องฝึกในการดูแลสุขภาพ ก็คือ นิสัยออกกำลังกายให้ อิริยาบถ 4 สมดุล นั่นเอง ซึ่งก็ต้องศึกษาท่ากายบริหาร จำนวนครั้ง และระยะเวลาให้ดี เพราะ หากทำมากเกินไป ก็กลายเป็นโทษได้เช่นกัน (4) ต้องฝึกนิสัยไม่ใช้ร่างกายหักโหมเกินกำลัง การใช้ร่างกายหักโหมเกินไป ก็เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคภัยไข้เจ็บได้ โรคชนิดนี้ ไม่เกิดกับคนเกียจคร้านแต่เกิดกับคนขยันเป็นอาการอ่อนล้าของร่างกายที่รู้จิตใจที่มุ่งมั่นไม่ไหว โดยเฉพาะอย่างยิ่งเป็นผู้มีปัญญาเห็นภัยในวัฏสงสารด้วยแล้ว ยิ่งเร่งปรารภความเพียรบำเพ็ญ ภาวนา เพราะหวังกำจัดกิเลสให้สิ้นเชื้อไม่เหลือเศษโดยเร็ว จึงเผลอใช้ร่างกายหักโหมเกิน กำลังบ้าง เกินอายุบ้าง เพราะต้องการสร้างบุญแข่งกับเวลา แม้ว่าการปรารภความเพียรเป็นเรื่องที่ควรแก่การอนุโมทนา แต่ว่าหากหักโหมเกินไป ก็เป็นโทษ การบริหารเวลาให้ลงตัว และการได้กัลยาณมิตรไว้คอยสะกิดเตือนกันบ้าง ย่อมพอ ให้แก้ไขนิสัยเผลอหักโหมงานนี้ได้ บ เพราะฉะนั้น นิสัยที่สี่ที่ต้องฝึกในการดูแลสุขภาพเป็น ก็คือ นิสัยไม่หักโหมเกินกำลัง คนที่จะทำได้ก็ต้องบริหารเวลาให้ลงตัวและต้องหมั่นสังเกตธรรมชาติของร่างกายในแต่ละวัยด้วย จึงจะสามารถรู้ถึงความพอดีได้ (5) ต้องฝึกนิสัยป้องกันแก้ไขโรคจากวิบากกรรมเก่า โรคที่เกิดจากวิบากกรรมเก่า คือโรคที่เกิดจากผลกรรมชั่วในอดีตที่ตนเคยทำไว้ ตามมาทัน จึงนำความเจ็บไข้ได้ป่วยมาให้ โรคประเภทนี้ หากเกิดขึ้นกับผู้ใดแล้ว ก็ยากจะแก้ไข ใด ๆ ทั้งสิ้น เพราะเป็นสิ่งที่เราทำไว้เอง แต่ถึงกระนั้น ก็ใช่ว่าจะหมดทางเสียทีเดียว พระสัมมา บ ท ที่ 6 สิ่ ง แ ว ด ล้ อ ม ใ น วั ด มี อิ ท ธิ พ ล ต่ อ ก า ร บ ร ร ล ธ ร ร ม DOU 83